NOS Nieuws••Aangepast
In dit blog houden we je op de hoogte van de oorlog in het Midden-Oosten.
Het belangrijkste nieuws:
Israël zegt stad in Zuid-Libanon snel onder controle te hebben
Het Israëlische leger meldt dat het gerichte grondoperaties is begonnen in het gebied rond de stad Bint Jbeil in Zuid-Libanon. Het leger verwacht binnen enkele dagen de volledige controle te hebben over Bint Jbeil, zegt een militaire functionaris vandaag.
Iran en Pakistan hebben gezegd dat een tijdelijk staakt-het-vuren ook voor Libanon zou gelden. Israël heeft dat ontkend en de Israëlische premier Netanyahu heeft bij een bezoek aan het Israëlische leger in Libanon gezegd dat de oorlog in ieder geval voorlopig voortduurt. “Er is nog veel te doen”, zei hij.
Bij een Israëlische aanval op de plaats Tefahta in Zuid-Libanon zijn gisteren negen mensen omgekomen en dertien gewond geraakt, meldt het staatspersbureau. Gisteren meldde het Libanese ministerie van Volksgezondheid dat sinds 2 maart zeker 2055 mensen zijn gedood en 6588 gewond geraakt.
Frankrijk en VK willen conferentie over veiligheid Straat van Hormuz
De Franse president Macron zegt dat Frankrijk binnenkort samen met het Verenigd Koninkrijk een conferentie organiseert om de vrijheid van scheepvaart in de Straat van Hormuz te herstellen.
“Met betrekking tot de Straat van Hormuz zullen we in de komende dagen een conferentie organiseren met het Verenigd Koninkrijk en andere landen die zich willen aansluiten bij een vreedzame multinationale missie gericht op het herstellen van de vrijheid van navigatie in de zeestraat,” zei Macron op X.
Hij benadrukte dat het om een strikt defensieve missie gaat. “Deze strikt defensieve missie, die gescheiden zal zijn van de oorlogvoerende partijen, is bedoeld om te worden ingezet zodra de situatie het toelaat,” voegde hij toe.
Dit is er de afgelopen uren gebeurd:
- De Amerikaanse blokkade van de Straat van Hormuz bij Iran begint vandaag om 16.00 uur Nederlandse tijd. Dit besluit volgt op de mislukte onderhandelingen tussen Iran en de VS dit weekend over een vervolg aan de wapenstilstand.
- De Amerikaanse president Trump heeft hard uitgehaald naar de paus, vanwege diens stellingname over de Amerikaanse oorlog tegen Iran.
- De paus reageerde zelf door te zeggen dat hij zich zal blijven uitspreken tegen oorlog. “We houden ons niet bezig met buitenlands beleid vanuit hetzelfde perspectief zoals hij dat misschien begrijpt. Maar ik geloof wel in de boodschap van het evangelie, als vredestichter.”
- De prijs voor een vat olie zit weer boven de 100 dollar. De prijs steeg gisteren weer nadat de vredesonderhandelingen tussen de VS en Iran stukliepen.
Paus Leo: ik blijf me uitspreken tegen oorlog, ondanks kritiek Trump
Paus Leo XIV zal zich blijven uitspreken tegen oorlog, ondanks een directe aanval van de Amerikaanse president Donald Trump. Tijdens een gesprek met journalisten aan boord van het pauselijke vliegtuig naar Algiers, waar hij begint aan een tiendaagse reis door vier Afrikaanse landen, zei de paus dat de christelijke boodschap “wordt misbruikt”.
“Ik wil niet in debat gaan met hem,” zei Leo tegen meereizende journalisten. “Ik denk niet dat de boodschap van het evangelie bedoeld is om op de manier te worden misbruikt zoals sommige mensen dat doen.” De paus benadrukte dat hij zal blijven oproepen tot vrede. “Ik zal me luid blijven uitspreken tegen oorlog, en proberen vrede, dialoog en multilaterale relaties tussen staten te bevorderen om rechtvaardige oplossingen te vinden voor problemen,” zei hij volgens Reuters.
Volgens Leo lijden er te veel mensen onder de huidige conflicten. “Te veel onschuldige mensen worden gedood. Iemand moet opstaan en zeggen dat er een betere weg is.” Leo, geboren in Chicago en de eerste Amerikaanse paus in de geschiedenis, uitte de afgelopen weken vaker kritiek op de oorlog tussen de Verenigde Staten en Israël en Iran.
De Amerikaanse nieuwszender CNN meldt dat de paus zei dat hij niet bang is voor de regering-Trump “of om mij luid uit te spreken over de boodschap van het evangelie, wat volgens mij is wat ik hier ben om te doen, en wat de kerk hier moet doen. Wij zijn geen politici, we houden ons niet bezig met buitenlands beleid vanuit hetzelfde perspectief zoals hij dat misschien begrijpt. Maar ik geloof wel in de boodschap van het evangelie, als vredestichter.”
Eerder reageerde een belangrijke functionaris van het Vaticaan al op de woorden van Trump gericht aan de paus.
Premier VK: ‘We richten ons op heropening Straat van Hormuz, niet op blokkade’
De Britse premier Keir Starmer heeft herhaald dat het Verenigd Koninkrijk niet zal deelnemen aan een blokkade van de Straat van Hormuz. In een interview met de BBC-radio zei hij dat alle Britse inspanningen zich richten op het volledig heropenen van de zeestraat.
Donald Trump zei eerder op Fox News dat “het niet lang zal duren om de zeestraat schoon te vegen” en dat “meerdere landen ons zullen helpen”. Hij voegde daaraan toe dat het Verenigd Koninkrijk en andere landen mijnenvegers zullen sturen. Starmer zei tegen de BBC dat het VK wel over mijnenvegers beschikt in de regio, maar dat hij diplomatie zal gebruiken om de zee-engte open te krijgen. “We laten ons niet de oorlog intrekken,” zei hij. “Dat is niet in ons nationaal belang.”
Hij herhaalde dat de Britse inspanningen strikt defensief zullen zijn en “alleen plaatsvinden als daar een duidelijke juridische basis voor is”.
Iran dreigt met aanvallen op havens in de regio bij blokkade Hormuz
Iran heeft gedreigd met militaire acties tegen havens in de Perzische Golf en de Golf van Oman. De woorden zijn een reactie op de door de VS aangekondigde blokkade van de Straat van Hormuz. “Veiligheid in de Perzische Golf en de Zee van Oman is er óf voor iedereen, óf voor NIEMAND,” meldt de Iraanse staatsomroep IRIB. “GEEN ENKELE haven in de regio zal veilig zijn,” aldus het Iraanse leger.
De Amerikaanse blokkade van de Straat van Hormuz bij Iran begint om 16.00 uur Nederlandse tijd, zo meldden de Amerikaanse strijdkrachten eerder. Volgens het leger wordt elk schip tegengehouden dat van of naar een Iraanse haven vaart, ongeacht het land van herkomst. Schepen die geen Iraanse haven aandoen mogen passeren. Maar die schepen lopen het risico aangevallen te worden door het Iraanse leger.
Sinds het begin van de wapenstilstand afgelopen woensdag, maakten zo’n 40 schepen de tocht door de Straat. Dat zijn er veel minder dan voor de oorlog.
Vaticaan-functionaris: ‘Verklaring Trump is verklaring van machteloosheid’
Het Vaticaan heeft gereageerd op de uithalen van de Amerikaanse president Trump richting paus Leo XIV. Door zijn pijlen te richten op de paus, onthult Trump een dieper onbehagen, zegt priester Antonio Spadaro op X. Spadaro is een belangrijke functionaris binnen het Vaticaan, die gold als vertrouweling van paus Franciscus, de voorganger van Leo.
“Wanneer politieke macht zich tegen een morele stem keert, komt dat vaak omdat zij die niet kan bevatten. Trump gaat niet in debat met Leo; hij smeekt hem om terug te keren naar een taal die hij kan beheersen. Maar de paus spreekt een andere taal, een die niet te reduceren is tot de grammatica van macht, veiligheid of nationaal belang”, zegt Spadaro.
Trump heeft fel uitgehaald naar de paus vanwege diens kritiek op de Amerikaanse oorlog tegen Iran. Trump noemde de paus onder meer “zwak” en stelde dat hij slecht is in buitenlandbeleid. Paus Leo liet zich de afgelopen weken kritisch uit over het Amerikaanse optreden schreef de oorlog toe aan een “misplaatst gevoel van almacht”. Ook een door de paus georganiseerde gebedswake voor vrede lijkt Trump te hebben geïrriteerd.
De paus is ‘vrij’
De aanval van Trump is volgens Spadaro “een verklaring van machteloosheid”. Dat de president juist de paus aanvalt, betekent volgens Spadaro dat de kerkvorst ertoe doet. “Als Leo irrelevant was, zou hij aan hem geen woorden aan vuilmaken. ” Daar staat Leo volgens hem boven: “Leo reageert niet op het terrein van polemieken, en juist om die reden blijft hij buiten haar bereik. Hij is vrij.”
Spadaro noemt de ‘vrijheid’ van de paus zowel ongewapend als ontwapenend. Dat is “misschien wel wat het meest verontrust. En tegelijkertijd, wat het meest ertoe doet”, besluit hij.
Olieprijs weer boven 100 dollar
De prijs voor een vat olie zit weer boven de 100 dollar. Op dit moment is de prijs voor een vat olie zo’n 102 dollar. Vorige week dook de olieprijs naar bijna 92 dollar. Beleggers hadden de hoop dat de VS en Iran nader tot elkaar zouden komen.
De prijs steeg gisteren weer nadat de vredesonderhandelingen tussen de VS en Iran stukliepen. Ook de Aziatische beurzen staan hierdoor in de min. De verwachting is dat ook de andere beurzen wereldwijd vandaag lager zullen openen.
Trump hekelt paus Leo XIV: ‘Ik ben geen fan’
De Amerikaanse president Trump heeft hard uitgehaald naar de paus, vanwege diens stellingname over de Amerikaanse oorlog tegen Iran. In een post op Truth Social zei Trump dat paus Leo “ZWAK is op het gebied van misdaad, en heel slecht in buitenlandpolitiek. Ik wil geen paus die het OK vindt dat Iran een atoombom heeft”.
“Ik ben geen fan van paus Leo”, ging hij verder. HIj suggereerde dat Leo zijn positie alleen had gekregen omdat hij “een Amerikaan was, en zij dachten dat dit de beste manier zou zijn om met president Donald J. Trump om te gaan”.
De president is vermoedelijk geërgerd door de kritiek die Leo, de eerste Amerikaanse paus in de geschiedenis, de afgelopen weken heeft geuit tegen het Amerikaanse optreden in het Midden-Oosten. Hij noemde Trumps dreigement om de hele Iraanse beschaving uit te wissen “onacceptabel” en noemde de oorlog het gevolg van “een misplaatst gevoel van almacht” van de Amerikanen.
De directe aanleiding voor de irritatie van Trump was de zogeheten gebedswake voor vrede van paus Leo zaterdagavond, die hij had georganiseerd in reactie op het uitbreken van de oorlog in het Midden-Oosten, zonder daarbij namen of landen te noemen. Hoewel het niet ongebruikelijk is dat pausen en presidenten tegenover elkaar staan, komt het uiterst zelden voor dat de paus een Amerikaanse leider rechtstreeks bekritiseert.
Iran zal zich niet onderwerpen ‘aan wat voor dreiging dan ook’
De Iraanse minister van Buitenlandse Zaken zegt dat Iran en de VS tijdens vredesgesprekken in Pakistan bijna een akkoord hadden bereikt. Volgens hem mislukte de deal op het laatste moment, doordat de VS eisen steeds aanpaste en extreme voorwaarden aan de deal stelde.
Mohammad Bagher Ghalibaf, de Iraanse parlementsvoorzitter die de onderhandelingen in Pakistan leidde, leek de Amerikaanse beslissing om de straat van Hormuz te blokkeren, te bespotten. “Geniet van de huidige benzineprijzen. Met de zogenaamde ‘blokkade’ zult u binnenkort heimwee hebben naar benzineprijzen van tussen de 4 en 5 dollar.”
In een eerdere verklaring, die door Iraanse staatsmedia werd gepubliceerd, zei Ghalibaf dat Iran zich niet zal onderwerpen “aan wat voor dreiging dan ook”.
Leger VS: blokkade Straat van Hormuz begint maandag om 16.00 uur Nederlandse tijd
De Amerikaanse blokkade van de Straat van Hormuz bij Iran begint maandag om 16.00 uur Nederlandse tijd, zo meldt Central Command. Dat is het onderdeel van de Amerikaanse strijdkrachten dat zich bezighoudt met het Midden-Oosten. President Trump kondigde eerder vandaag aan dat die blokkade ‘onmiddellijk’ zou beginnen, maar gebruikte ook de woorden ‘zeer binnenkort’. Dit besluit volgde op de mislukte onderhandelingen tussen Iran en de VS van dit weekend over een vervolg aan de wapenstilstand.
Volgens het leger zal elk schip tegengehouden worden dat van of naar een Iraanse haven vaart, ongeacht het land van herkomst. Schepen die geen haven in Iran aandoen mogen passeren, zo zegt de legerleiding. Die lopen echter het gevaar aangevallen te worden door het Iraanse leger, zoals dat land de afgelopen weken dreigde.
Sinds het begin van de wapenstilstand, afgelopen woensdag, hebben overigens zeer weinig schepen door de Straat gevaren: zo’n 40 schepen maakten die tocht, veel minder dan voor de oorlog.
Iran-onderhandelaar Ghalibaf: ‘Als de VS vecht, vecht Iran’
De Iraanse president Pezeshkian heeft gezegd dat een overeenkomst met de Verenigde Staten, ondanks de vastgelopen onderhandelingen in Islamabad, nog altijd tot de mogelijkheden behoort. “Als de Amerikaanse regering afstand neemt van haar totalitaire beleid en de rechten van het Iraanse volk respecteert, zullen er zeker manieren worden gevonden om tot een akkoord te komen”.
Ook de belangrijkste onderhandelaar, de Iraanse parlementsvoorzitter Ghalibaf, reageerde zojuist via een verklaring die staatsmedia heeft gepubliceerd. Hij zei onder meer dat de dreigementen van Trump om een Amerikaanse blokkade in de Straat van Hormuz op te werpen geen effect zullen hebben op Iran.
Volgens hem zal Iran niet zwichten voor militaire, economische of politieke druk. “Als de VS vecht, vecht Iran, maar als jullie ons met logische argumenten benaderen, zullen wij jullie ook logisch benaderen.”
Netanyahu: oorlog in Libanon gaat door
De Israëlische premier Netanyahu heeft bij een bezoek aan het Israëlische leger in Libanon gezegd dat de oorlog in ieder geval voorlopig voortduurt. “Er is nog veel te doen. De oorlog gaat door”, zei hij. Netanyahu was in Zuid-Libanon met onder anderen defensieminister Katz en twee hooggeplaatste generaals.
De aankondiging van Netanyahu komt op een opvallend moment. Israël en Libanon komen dinsdag onder leiding van de Verenigde Staten bijeen op het Amerikaanse ministerie van Buitenlandse Zaken om te praten over een staakt-het-vuren. Begin maart begonnen de Israëlische aanvallen in Libanon. Sindsdien zijn meer dan een miljoen mensen ontheemd en zijn volgens het Libanese ministerie van Volksgezondheid meer dan 2000 doden gevallen.
‘Israël maakt zich op voor hervatting Iran-oorlog’
Daarnaast meldden meerdere Israëlische televisiezenders, waaronder Channel 12 en de publieke omroep Kan, dat Israël zich opmaakt voor een hernieuwde confrontatie met Iran, nu de onderhandelingen tussen de VS en Iran eerder dit weekend in Pakistan zijn vastgelopen. Gezien de gelijktijdige berichtgeving lijkt sprake van een gecoördineerd lek door Israëlische defensiefunctionarissen, aldus The Times of Israel.
We gaan verder in dit nieuwe liveblog. Het liveblog van vorige week teruglezen? Dat kan hier.
