NOS Nieuws
Goksites die illegaal zijn in Nederland adverteren op platformen van Meta met reclames die expliciet gericht zijn op mensen met gokproblemen. Dat blijkt uit onderzoek van BNR(opent in nieuw venster). De nieuwszender stelt dat Meta in Nederland mogelijk miljoenen verdient aan deze advertenties.
Het werkt als volgt: mensen die willen stoppen met (online) gokken kunnen zich registeren bij Cruks(opent in nieuw venster), het Centraal Register Uitsluiting Kansspelen. Op dit moment hebben ruim 120.000 mensen zich aangemeld. Zij krijgen dan voor een bepaalde periode geen toegang tot fysieke vestigingen van casino’s en kunnen niet online gokken bij legale casino’s.
En daar zit de kern van het probleem: als je op Facebook zoekt op termen als ‘Cruks’, ‘geen Cruks’ of ‘zonder Cruks’, krijg je tal van advertenties van illegale internetcasino’s onder je neus. Die bieden zogenaamd hoge bonussen en maken gebruik van alternatieve betaalmethoden als Brite en Volt.
Die advertenties zouden volgens een vast stramien verlopen, meldt BNR: er wordt beweerd dat Cruks spelers zou beknotten, om hen vervolgens op te roepen om gebruik te maken van de illegale alternatieven.
In één van de door BNR gevonden reclames zegt een AI-gegenereerde vrouw: “Sta je ingeschreven in Cruks en kan je nergens meer spelen? Geen probleem! Internationale casino’s kijken niet naar het Nederlandse register. Speel vandaag nog bij betrouwbare casino’s zonder Cruks. Bekijk de volledige lijst hier.”
‘Meta verdient zeker 10 miljoen euro per jaar’
De Facebookaccounts die de advertenties plaatsen, laten met namen als ‘Zonder Cruks’, ‘ZonderCruks’ en ‘Betrouwbare Spelsites’ weinig aan de verbeelding over. Dergelijke advertenties krijgen gebruikers vervolgens ook bij andere Meta-platformen als Instagram en Threads te zien.
Adverteren op Facebook kost geld, dus Meta verdient aan de advertenties van deze in Nederland verboden goksites. Het techbedrijf wilde BNR niet vertellen hoeveel er precies verdiend wordt. Volgens schattingen gaat het om minstens tien miljoen euro jaar denken(opent in nieuw venster) het Keurmerk Verantwoorde Affiliates en de branchevereniging Vergunde Nederlandse Online Kansspelaanbieders (VNLOK).
Verslavingsdeskundigen zeggen tegen BNR dat ze zich zorgen maken dat mensen die in Cruks staan geregistreerd, de doelgroep zijn van de gokreclames. Zo kunnen mensen met gokproblemen een sterke drang krijgen om weer te gokken na het zien van zulke advertenties.
Meta heeft na vragen van BNR veel reclames uit de advertentiebibliotheek verwijderd. Ook stelt Meta in een schriftelijke reactie dat het “handhaving serieus neemt” en dat adverteerders zich aan de geldende wet- en regelgeving moeten houden. De Facebookaccounts ‘Zonder Cruks’ en ‘Betrouwbare Spelsites’ zijn offline gehaald.
De online gokmarkt is geëxplodeerd.
“Het gaat gewoon niet goed, de online gokmarkt is geëxplodeerd”, zei staatssecretaris Van Bruggen van Justitie en Veiligheid eerder over het toenemende aantal gokverslaafden. Verslavingsdeskundigen waarschuwen al jaren voor het toenemend aantal gokverslaafden, vooral onder jongeren en jongvolwassen en mensen met psychische en gedragsproblemen.
Online gokken werd in 2021 gelegaliseerd met als doel de consument beter te beschermen. Maar gokverslaving onder jongeren neemt nog steeds toe. Ook hebben illegale goksites een grotere omzet dan die van de bedrijven met een vergunning. De Kansspelautoriteit, de toezichthouder van de overheid, schat de omvang van de illegale markt op 617 miljoen euro en de legale markt op 600 miljoen euro.
Legale gokbedrijven stappen naar rechter
Legale gokbedrijven, die een vergunning hebben, zien deze ontwikkeling al langer. Zo werd in juni bekend dat ze naar de rechter zijn gestapt in een poging om Meta te dwingen illegale goksites harder aan te pakken. Ook dienden ze een klacht in bij de Europese Commissie. Die zou te weinig doen om de regels te handhaven die gelden voor online gokken.
Meta zou daartoe verplicht zijn volgens de Digital Service Act (DSA), de EU-wetgeving die geldt voor alle online bedrijven die actief zijn in de Europese Unie.
Volgens VNLOK haalt Meta alleen de advertenties van illegale goksites offline als die worden gemeld. Achteraf dus, wat VNLOK ziet als “dweilen met de kraan open”. Meta liet eerder aan de NOS weten dat het kijkt naar verbeteringen om te voorkomen dat illegale gokadvertenties op Facebook en Instagram verschijnen.
Eerder dit jaar legde de Kansspelautoriteit een recordboete op van bijna 25 miljoen euro aan gokbedrijf Novatech omdat het illegaal kansspelen aanbood. Novatech is het bedrijf achter de websites Qbet.com en 55Bet.com. Er waren op de sites geen maatregelen getroffen om deelname vanuit Nederland te voorkomen. De boete voor het bedrijf is de hoogste boete die de Kansspelautoriteit ooit heeft uitgedeeld.
