Boosheid en angst na brandstichting Rotterdamse synagoge

• Vincent van Rijn

  verslaggever Binnenland

Geschrokken reacties, boosheid en steunbetuigingen volgen op de brandstichting bij de synagoge in de Rotterdamse wijk Blijdorp. Vannacht rond 03.45 uur was er een explosie en woedde korte tijd brand. Nog in dezelfde nacht werden vier verdachten opgepakt.

’s Ochtends komt rabbijn Jehoeda Vorst van de Joodse Gemeente Rotterdam langs om de schade persoonlijk op te nemen. De toegangsdeur is zwartgeblakerd, binnen lijkt de materiele schade mee te vallen.

Maar de schade zit zeker niet alleen in de kapotte deur, zegt de rabbijn. “Het is heftig dat zoiets gebeurt. Ik ben persoonlijk niet bang. Maar iedereen staat er op zijn eigen manier in. Er zijn ook mensen die bang zijn. Dat is logisch. Het had ook verkeerd kunnen aflopen.”

Het pand wordt met camera’s beveiligd. Daarnaast zijn er andere veiligheidsmaatregelen. “De samenwerking met de veiligheidsdiensten en de burgemeester is heel goed. Helaas is het nodig. Als we hier op sjabbat-ochtend naar sjoel komen, dan staan her en der tien man marechaussee.” Sjabbat is de joodse rustdag, die grotendeels valt op zaterdag.

Veel gemeenteleden zijn geschrokken, zegt Vorst. “Ik ben al de hele dag in contact met onze leden. Mensen bellen me of sturen berichtjes. We proberen ze moed in te spreken en zo gaan we verder.”

Buurtgenoot Alex hoorde ’s nachts in zijn bed een knal. “Daar werd ik wakker van. Daarna zat ik op mijn telefoon te scrollen en zag ik dat het hier was.” Hoewel er wel vaker explosies zijn in de buurt is dit toch anders. “Dit heeft een speciale lading. Ik word er heel erg boos van. Het gaat niet goed, laat ik het daar maar bij houden. Ik vind het moeilijk om er genuanceerd over te praten, je valt al gauw terug in ongenuanceerdheid.”

Gedurende de dag komen er mensen een bloemetje brengen. Onder hen is Frank van Oordt van de stichting Christenen voor Israël. “Wij hebben nauwe relaties met de Joodse gemeenschap in Nederland. We zijn meteen gekomen om een hart onder de riem te steken. Want dit komt heel hard binnen. Zo’n aanval doet iets met de mensen. Het belangrijkste is dan dat je er bent. Ze waren blij met de bloemen, de secretaris schoot net vol.”

Rond 13.00 uur komt burgemeester Carola Schouten langs. Ze staat de media te woord en gaat ook kort naar binnen. Ze noemt de explosie afschuwelijk voor de Joodse gemeenschap in Rotterdam. “De onveiligheid, de angst die dit oproept. Het is heel belangrijk dat we dit snel onderzoeken en kijken wat hier is gebeurd.”

De emotionele schade is groot, zegt de burgemeester. “Ik heb vanochtend heel wat mensen gesproken. Er was al angst en die is nu alleen nog maar meer toegenomen. Daarom doen wij er alles aan om Joodse objecten te bewaken. Wij gaan daar samen met de veiligheidsdiensten opnieuw goed naar kijken.”

Ondanks de explosie wil rabbijn Jehoeda Vorst zich niet laten intimideren. “We gaan krachtig verder. We laten ons niet klein maken. Zodat deze vreselijke daad van vannacht uiteindelijk geen impact heeft op de Joodse gemeenschap.”

Minister Van Weel van Justitie en Veiligheid noemt de brandstichting “vreselijk nieuws”. Ook spreekt hij van “intimidatie en geweld tegen de Joodse gemeenschap”. Volgens Van Weel ligt het “zeer voor de hand dat het een antisemitisch gedreven incident is”.

“Het leidt weer tot heel veel angstgevoelens bij de Joodse gemeenschap en in heel Nederland”, zei premier Jetten op zijn wekelijkse persconferentie. Er is in Nederland “geen plaats voor intimidatie, haat of geweld tegen welke religieuze minderheid dan ook”, vindt hij.