NOS Nieuws•
De Britse premier Starmer geeft toe het Lagerhuis verkeerd te hebben geïnformeerd over de screening van Peter Mandelson voordat hij ambassadeur in de VS werd. Maar dat was volgens hem omdat hij zelf niet goed was ingelicht, zei hij in een debat in het Lagerhuis waar hij uitleg moest geven over nieuwe onthullingen in de affaire.
De oppositie vindt de uitleg onaanvaardbaar en eist het aftreden van de premier. Starmer wil daar niets van weten, en hij kan tot nu toe rekenen op de steun van de meerderheid van het Lagerhuis.
De affaire-Mandelson houdt de gemoederen in het VK al maanden bezig. De Britse ambassadeur in de VS werd vorig jaar ontslagen na onthullingen over zijn nauwe banden met zedendelinquent Jeffrey Epstein. De affaire raakt ook Starmer, die Mandelson voordroeg als ambassadeur.
Vorige week bleek dat Mandelson na die voordracht een screening niet was doorgekomen, maar toch naar de VS werd gestuurd. The Guardian schreef dat het ministerie van Buitenlandse Zaken het advies van de veiligheidsdiensten bewust negeerde omdat de benoeming al was aangekondigd.
Starmer houdt vol dat hij niet was ingelicht over de onwelgevallige uitkomst van het antecedentenonderzoek. Dat het advies van de veiligheidsdiensten is genegeerd is volledig de verantwoordelijkheid van het ministerie van Buitenlandse Zaken, is het standpunt van de regering. Een hoge ambtenaar van dat ministerie, Olly Robbins, moest daarom opstappen. Robbins krijgt morgen de kans om zijn kant van het verhaal te delen met een parlementscommissie.
Verbijsterd en furieus
Volgens Starmer is het feit dat Mandelson de screening niet doorkwam niet gedeeld met hem of enige andere minister in de regering. Hij noemde dat verbijsterend en zei er furieus over te zijn. Volgens hem was het een bewuste keuze hem daarover niet te informeren. “Ik denk dat sommige parlementsleden dat ongelooflijk vinden, en ik zeg dat ze gelijk hebben: het tart de verbeelding.” Hij zei dat hij Mandelson nooit zou hebben benoemd als hij had geweten van de mislukte screening.
De oppositie nam daar geen genoegen mee. Leider Kemi Badenoch van de Conservatieven wilde onder meer weten waarom de aankondiging van Mandelsons benoeming als ambassadeur al was gedaan voordat het screeningproces volledig was afgerond.
Volgens Starmer was het eind 2024 nog gebruikelijk om een screening zoals die van Mandelson pas na de aankondiging te doen, maar wel voordat die persoon een contract tekende. “Ik heb dat proces nu veranderd.”
Badenoch stelde dat voor Starmer geen andere regels mogen gelden dan voor andere bewindslieden die het parlement hebben misleid en moesten opstappen. Volgens haar koos Starmer er in plaats daarvan voor zijn medewerkers onder de bus te gooien. Ook nam ze het hem kwalijk dat hij nooit naar de uitkomst van de screening heeft gevraagd. “Het lijkt erop dat hij nooit vragen heeft gesteld. Waarom niet? Omdat hij het niet wilde weten.”
Catastrofale inschattingsfout
Ook andere partijen riepen op tot Starmers vertrek. Ed Davey, leider van de Liberal Democrats, zei dat Starmer wist dat hij “een enorm risico” nam met de benoeming van Mandelson. “Een catastrofale inschattingsfout. En nu het in zijn gezicht is ontploft, is het enige fatsoenlijke wat hij kan doen, zijn verantwoordelijkheid nemen.”
Ook vanuit zijn eigen Labour-partij kwam kritiek. Parlementslid Dianne Abbott wees de premier erop dat het er niet alleen om gaat of de regels zijn gevolgd. “Mensen op straat geven niets om procedures, ze willen transparantie.”
Het is niet voor het eerst dat Starmer onder vuur ligt vanuit zijn eigen partij. De Mandelson-affaire kostte Starmer in februari al bijna de kop. Hij wist een politieke crisis toen ternauwernood af te wenden. Verschillende Labour-politici riepen de premier toen al op om af te treden.
