Burnham beëdigd als Britse premier, Starmer officieel afgezwaaid

Andy Burnham is de nieuwe premier van het Verenigd Koninkrijk. Op Buckingham Palace werd hij beëdigd door koning Charles, die hem formeel heeft gevraagd om een regering te vormen. Burnham is de zevende premier in tien jaar tijd.

“De zorg voor mensen zal centraal staan in alles wat ik doe”, sprak hij na zijn bezoek aan de koning. “Ik zal mijn uiterste best doen”, beloofde hij. “Ik heb jullie gehoord: we zijn niet goed genoeg geweest en we moeten beter worden. We zullen beter worden. Dit is het moment waarop ons land weer begint te geloven, het moment waarop we de hoop weer terugbrengen.”

Aan het begin van de middag bood Keir Stamer zijn ontslag aan de koning aan. Na twee jaar en twee weken kwam daarmee een einde aan het turbulente premierschap van Starmer. Bij zijn afscheid op de trappen van zijn ambtswoning 10 Downing Street zei hij dat zijn werk erop zit. “Het was het voorrecht van mijn leven om jullie te dienen als premier.”

“Ik vertrek met een goed humeur, met een glimlach en met trots op alles wat we bereikt hebben”, zei Starmer in zijn korte toespraak. “Ik wens Andy het allerbeste. Hij heeft mijn volledige steun.”

Met de 56-jarige Andy Burnham krijgt het Verenigd Koninkrijk voor het eerst sinds de jaren 50 een premier uit het noorden van Engeland. De populaire burgemeester van Manchester werd geboren in Liverpool en groeide op in een katholiek gezin, met een vader die bij het Britse telecombedrijf werkte en een moeder die als receptioniste haar geld verdiende.

Hij studeerde aan de Universiteit van Cambridge, waar hij zijn toekomstige vrouw ontmoette: de Nederlandse Marie-France van Heel. Samen kregen ze een zoon en twee dochters.

Na het behalen van een master Engelse literatuur werd Burnham journalist om daarna de politiek in te rollen. Hij beklom de ladder binnen de Labourpartij en vervulde onder premier Gordon Brown tussen 2007 en 2010 diverse ministersposten. Nadat Labour de verkiezingen in 2010 had verloren van de Conservatieven, probeerde hij twee keer tevergeefs partijleider te worden.

In 2017 sleepte Burnham wel het burgemeesterschap in Manchester in de wacht. Onder zijn leiding transformeerde de in verval geraakte industriestad naar een van de snelst groeiende economieën van het land. Hij voerde een wat hij noemde “zakenvriendelijk socialisme” in en zorgde ervoor dat publiek en privaat geld geïnvesteerd werd in het openbaar vervoer, infrastructuur en de woningbouw.

Binnen de Labourpartij is de hoop dat Burnham zijn succesvolle periode als King in the North in Manchester kan omzetten in een net zo succesvol premierschap. Dat wil hij met name doen door meer macht aan lokale overheden te geven. Burnham wil zich een deel van zijn premierschap in Manchester vestigen, in wat hij Number 10 North noemt.

Daarnaast wil hij diverse voorzieningen terugbrengen onder publieke controle, zoals het beheer van water- en energievoorzieningen. Verder moet er meer geld naar de maatschappelijke zorg, wil hij de kosten van levensonderhoud aanpakken en moeten er onder Burnham veel meer woningen gebouwd worden. Hij belooft een “nieuwe politiek gebaseerd op eenheid en hoop” en een “economie die voor iedereen werkt”.

Critici vragen zich af waar het geld voor Burnhams beleid vandaan moet komen. Ook wijzen ze op zijn gebrek aan ervaring op buitenlands vlak. Daarnaast zal de Labourpartij de hete adem in de nek voelen van anti-establishmentpartij Reform van Nigel Farage. In de peilingen staat die partij al tijden op een ruime voorsprong. Juist daarom zei Burnham vrijdag: “Dit is onze laatste kans om het goed te doen.”