NOS Nieuws••Aangepast
Na Genève, Abu Dhabi en Miami wordt morgen in Moskou onderhandeld over beëindiging van de oorlog in Oekraïne. De Amerikaanse gezant Witkoff gaat rond de middag op bezoek bij president Poetin. Ook president Trumps schoonzoon Jared Kushner is mee. Zowel het Kremlin als het Witte Huis bevestigt de ontmoeting.
Het is de zesde keer dit jaar dat Witkoff afreist naar Moskou. Of het een akkoord dichterbij brengt is niet duidelijk. Vorige week bracht persbureau Bloomberg een gelekt telefoongesprek naar buiten waarin Witkoff zich deed kennen als een Russenvriend: hij gaf de Russen tips over hoe ze president Trump het beste konden vleien. Hij suggereerde daarbij het “succes van de Gazadeal” te gebruiken.
Het bezoek van Witkoff aan Moskou komt vlak na “erg productieve” gesprekken met een Oekraïense delegatie gisteren in Florida, zoals de Amerikaanse minister van Buitenlandse Zaken Rubio ze noemde. President Zelensky zat niet aan tafel, maar is bijgepraat door zijn nationale veiligheidsadviseur Oemjerov. Die werd onlangs aangesteld als hoofdonderhandelaar, na het vertrek van stafchef en vertrouweling van Zelensky Andri Jermak, die weg moest omdat hij in opspraak was geraakt vanwege een omkoopschandaal.
28-puntenplan
Vorige maand presenteerde Trump een 28-puntenplan, dat volgens critici neerkwam op een Oekraïense capitulatie. In het plan zou Oekraïne grondgebied in de Donbas dat het militair niet heeft verloren moeten opgeven en zouden zijn strijdkrachten vergaand worden beperkt.
Europese leiders kwamen snel met een tegenvoorstel. Daarin stellen de landen dat het Oekraïense leger “in vredestijd” beperkt mag worden tot 800.000 militairen, in plaats van de 600.000 militairen die de VS voorstelde. Ook vinden ze dat Oekraïne duidelijke Amerikaanse veiligheidsgaranties moet krijgen. Trump beloofde ook garanties, maar dat bleef erg vaag.
‘Mogelijk keerpunt’
Zelensky bezoekt deze week verscheidene Europese leiders, naar verwachting om te praten over Europese veiligheidsgaranties. Zo was hij vandaag in Parijs bij president Macron, en bezoekt hij morgen de Ierse minister-president Martin in Dublin.
Macron liet op de gezamenlijke afsluitende persconferentie weten dat Zelensky en hij vandaag hebben gesproken met Europese landen als het Verenigd Koninkrijk, Duitsland en Nederland, en met NAVO-chef Rutte en Europese Commissievoorzitter Von der Leyen. Ook is er telefonisch contact geweest met Witkoff. Macron noemde de gesprekken “een mogelijk keerpunt” voor een vreedzame toekomst van Oekraïne en de veiligheid van Europa.
“Oekraïne is de enige die over zijn territorium kan beslissen”, herhaalde Macron nog eens. De bondgenoten van Oekraïne moeten volgens hem aan de onderhandelingstafel zitten om veiligheidsgaranties voor het land af te dwingen. Daarover zal de komende dagen verder worden gesproken met de VS en de Europese bondgenoten. “Op dit moment dat we over vrede praten, blijft Rusland moorden en vernietigen”, zei Macron.
‘Cruciale week’
In Brussel komen EU-ministers van Defensie morgen samen om te praten over verdere steun aan Oekraïne. EU-buitenlandchef Kaja Kallas spreekt van een “cruciale week voor Oekraïne”. “Het is duidelijk dat Rusland geen vrede wil, en daarom moeten we Oekraïne zo sterk mogelijk maken”, herhaalt Kallas op X.
Tijdens alle onderhandelingen gaan de Russische aanvallen dag en nacht door. Ook gisteren weer vielen er doden en gewonden, onder meer bij aanvallen op de Oekraïense stad Dnipro. Met de toename in aanvallen op infrastructuur, zoals op energiecentrales, staat Oekraïne een zware winter te wachten. Veel huishoudens in heel het land zitten zonder elektriciteit of stromend water.
