Dag 5 van de oorlog: nieuwe aanvallen en reizigers terug uit het Midden-Oosten

Op dag 5 van de oorlog in het Midden-Oosten voeren Israël en de Verenigde Staten opnieuw aanvallen uit op Iran. Dat reageert met tegenaanvallen op Israël en Amerikaanse bases in de regio. Ook de Israëlische aanvallen op Hezbollah in Libanon, bondgenoot van Iran, gaan door.

Ondertussen proberen toeristen en expats weg te komen uit de Golfregio. Iran bereidt zich voor op de uitvaart van de opperste leider ayatollah Ali Khamenei, terwijl zijn zoon in de coulissen lijkt te staan om hem op te volgen.

Israël zette vandaag een nieuwe aanvalsgolf op Iran in. De belangrijkste doelwitten zijn lanceerinstallaties en luchtverdedigingssystemen. Later vandaag zei het leger dat het vooral doelen rond de hoofdstad Teheran wil treffen. Het wil het overwicht in de lucht verder uitbouwen. Sinds de oorlog begon heeft de Israëlische luchtmacht naar eigen zeggen al zeker 5000 bommen gegooid op Iran.

De VS heeft vandaag een Iraans fregat bestookt vanuit een onderzeeër. Het oorlogsschip voer bij Sri Lanka in internationale wateren. De Sri Lankaanse marine heeft bijna 90 lichamen geborgen en 32 overlevenden uit het water gered.

Door de VS vrijgegeven beelden van de aanval:

De marine vond geen spoor meer van het fregat, dat was al gezonken. Er waren alleen olievlekken en een paar reddingsboten te zien, zei de marine van Sri Lanka. Waarom de Amerikanen het schip tot zinken hebben gebracht, meer dan 2500 kilometer van Iran, is onduidelijk.

Turkije heeft in de provincie Hatay een raket uit Iran uit de lucht geschoten met luchtafweergeschut van de NAVO. Turkije heeft de Iraanse ambassadeur op het matje geroepen en heeft “waarschuwingen” uitgevaardigd om verdere incidenten te voorkomen, zei president Erdogan.

Hij heeft geen beroep gedaan op Artikel 5 van het NAVO-verdrag, dat inhoudt dat een aanval op één lidstaat wordt beschouwd als een aanval op alle lidstaten.

De Verenigde Staten gaan door met aanvallen op de Iraanse infrastructuur en marine, zei generaal Caine op een persconferentie. Hij claimt dat het leger al veel schade heeft toegebracht aan de Iraanse luchtafweer.

“We hebben honderden ballistische raketten, lanceerinrichtingen en drones van Iran vernietigd”, zegt het legercommandocentrum Centcom; er zouden ook zeventien schepen zijn vernietigd, waaronder een onderzeeër.

Volgens Defensieminister Hegseth “bestaat de Iraanse luchtmacht niet meer en rust de Iraanse marine op de bodem van de Perzische Golf”. Hij verwacht dat de VS het luchtruim binnen enkele dagen controleren. Caine zegt dat daarom de tactiek wordt gewijzigd en Amerikaanse troepen steeds dieper het Iraanse grondgebied zullen binnendringen.

Wat er is geraakt in Iran blijft onduidelijk. Het regime laat nauwelijks van zich horen en het internet ligt nog grotendeels plat. Volgens een mensenrechtenorganisatie zijn er meer dan duizend doden gevallen in Iran.

Israël voert ook de druk op op Hezbollah in Libanon in de vergeldingsoorlog voor de raketten die Hezbollah zondagnacht afvuurde. Burgers in het zuiden van het land zijn opgeroepen om te vertrekken. Doelwit is vooral de infrastructuur van Hezbollah. De militante beweging is een bondgenoot van Iran.

Volgens de Libanese regering zijn er al meer dan zeventig doden gevallen, waarvan twintig vandaag. De aanvallen zijn gericht op Zuid-Libanon en de zuidelijke voorsteden van de hoofdstad Beiroet.

Zo’n 60.000 mensen zijn inmiddels op de vlucht geslagen, zeggen de Verenigde Naties.

Wordt Mojtaba Khamenei de nieuwe opperste leider van Iran? Hij wordt genoemd en zou de steun hebben van de Revolutionaire Garde, de strijdkrachten van het regime. De 56-jarige Mojtaba Khamenei is een zoon van ayatollah Ali Khamenei, die zaterdag werd gedood bij een Israëlisch-Amerikaanse aanval. Iran bereidt een driedaagse herdenkingsceremonie en de begrafenis van de 86-jarige leider voor.

Als Mojtaba Khamenei, of wie dan ook, de nieuwe opperste leider wordt, is hij meteen doelwit van Israël en de VS, zei de Israëlische minister van Defensie Katz.

Vanochtend landde een KLM-vlucht uit Oman op Schiphol. Aan boord waren Nederlanders die weg wilden uit de Golfregio, zowel toeristen als expats, en luchtvaartpersoneel dat in de regio was gestrand. Er zijn nog meer Nederlanders die weg willen. Buitenlandse Zaken onderhoudt contact met hen. Reizigers zullen wel zelf moeten bijdragen in de kosten.

Vanuit de hele wereld wordt geprobeerd om zoveel mogelijk mensen te repatriëren. Ook cruiseschepen zijn gestrand in de havens van de Golfstaten.

Familie en vrienden vallen teruggekeerde reizigers opgelucht in de armen op Schiphol: