NOS Nieuws
Indonesië heeft te maken met een extreem droge periode. Dat is vooral voelbaar door de enorme toename in het aantal bosbranden: dit jaar zijn er al 154.000 hotspots ontdekt. Met een aantal zeer grote branden op Sumatra, Papua, West-Nusa Tenggara en vooral West-Kalimantan.
Zo’n 50.000 hectare bos op het eiland is verwoest en er moesten zelfs orang-oetans geëvacueerd worden omdat hun leefgebied in gevaar kwam. Daarnaast leidt de rook tot gezondheidsproblemen waar ze tot in Maleisië last van beginnen te krijgen.
Sowieso heeft heel Zuidoost-Azië te maken met sterke weersextremen. Overstromingen in Myanmar en Cambodja en drie orkanen in een week in de Filipijnen. Volgens deskundigen hebben die weersextremen te maken met de zogenoemde Super El Niño.
Opgedroogd waterreservoir
Maar het meest bizarre gevolg van de droogte in Indonesië is te vinden in Lebak, zo’n drie uur rijden ten westen van Jakarta. Een relatief nieuw waterreservoir is daar zo opgedroogd dat een voormalig dorpje in het midden van dat reservoir ineens weer zichtbaar is. Door dat bizarre beeld is het dorpje Somang een soort bedevaartsoord geworden voor toeristen en oud-bewoners.
Aang beheert een bamboe veerpontje, dat normaal gesproken omwonenden van de ene naar de andere kant van het reservoir vervoert. “Maar tegenwoordig komen er ook veel mensen van buitenaf om m’n oude dorpje te zien.”
“Ik zag het op sociale media”, zegt een van de mensen op het pontje. Hij had vanmorgen een bruiloft en reed een klein stukje om zodat hij op de terugweg Somang kon bekijken. “Het is zo vreemd om dit te zien.”
Vijf jaar geleden geleden werd Aang samen met 5000 inwoners van Somang gedwongen te vertrekken, zodat het Karian Reservoir gebouwd kon worden. Een waterpunt van 315 miljoen liter dat gebruikt wordt door Jakarta en omgeving voor irrigatie en industrie.
Bij zijn oude huis aangekomen treft hij de herinneringen die hij toen moest achterlaten:
“In dit kamertje sliepen we met z’n zessen”, zegt Aang over vier gebroken stukken muur die ooit zijn slaapkamer vormden. “We hebben hier zoveel gelachen met zijn allen. Daar word ik nu heel verdrietig van.”
Vroeger liep er een klein riviertje langs het dorp waardoor iedereen makkelijk aan water kon komen. Om Jakarta van industriewater te voorzien moest hij vertrekken naar een dorp waar hij veel moeilijker aan water kan komen. “Maar door de toeristen verdien ik nu wat extra geld om water te kopen.”
Probleem komende maanden
Volgens autoriteiten is het Karian Reservoir met ongeveer vijf procent gekrompen. Dat is op dit moment nog voldoende voor de watertoevoer. Het probleem wordt vooral de komende maanden verwacht.
Want Indonesië zit nu midden in het droge seizoen, dat door de Super El Niño mogelijk langer aan zal houden. Er is dus een groot risico dat het reservoir verder op zal drogen waardoor grote problemen met de watertoevoer zullen ontstaan.
Daarmee is Somang een bizarre metafoor geworden. Wandelend langs de skeletten van wat ooit gebouwen waren, zie je wat klimaatverandering hier heeft gedaan.
Het toont een wereld die we nooit meer terug gaan krijgen. “Het is een soort droom. Een pijnlijke droom”, zegt Aang. “Ik zie nu herinneringen die me ooit ontnomen zijn.”
