NOS Nieuws•
De druk op het kabinet neemt toe om snel maatregelen te nemen tegen de economische gevolgen van de oorlog in het Midden-Oosten. Veel partijen zullen morgen tijdens het Tweede Kamerdebat hierover aandringen op tempo, nu andere Europese landen al iets doen tegen bijvoorbeeld de hoge prijzen aan de pomp.
Tot nu toe vindt het kabinet het nog te vroeg om noodmaatregelen in te zetten. Het is onduidelijk hoe de oorlog verder zal verlopen en de brandstofprijzen schommelen voortdurend. Gisteren daalden ze sterk door hoop op een snel einde. Vanochtend gingen ze weer omhoog omdat er weer zorg is over een escalatie. Premier Jetten zei vrijdag dat eerst duidelijk moet worden of de prijsstijgingen structureel zijn voordat het kabinet in actie komt.
Er wordt wel nagedacht over maatregelen voor de langere termijn. Zo werkt het kabinet naar eigen zeggen aan het optuigen van een nieuw noodfonds energie, voor mensen met een laag inkomen die hun energierekening niet kunnen betalen. Maar dat kost tijd en is er waarschijnlijk pas aan het einde van het jaar, als de urgentie voor zo’n fonds ook groter is.
Hoge prijzen aan de pomp
Ondertussen hebben mensen veel last van de hogere prijzen aan de pomp. Andere Europese landen, zoals Spanje, Italië, Noord-Macedonië en Italië, doen daar al iets aan. Zij verlagen de btw en/of de accijns aan de pomp, waardoor de brandstof rond de 25 tot 40 cent per liter goedkoper wordt. Ook Zweden en Griekenland hebben plannen in die richting.
België heeft al veel langer een maximumprijs aan de pomp. Daar kost de benzine nu 1,82 tot 1,86 euro per liter. Het gevolg is dat mensen in de grensstreek massaal naar het buurland gaan om daar flink goedkoper te kunnen tanken, wat betekent dat de Nederlandse overheid veel btw-inkomsten misloopt. Ook daardoor neemt de druk op het kabinet toe om in te grijpen.
De SP wijst erop dat Nederland inmiddels de hoogste brandstofprijzen van Europa heeft en dat hier iets aan gedaan moet worden. Ook andere oppositiepartijen vinden het kabinet te laks en hebben al plannen klaarliggen voor het debat van morgenmiddag. Zo wil de ChristenUnie de 900 miljoen euro die klaarligt om volgend jaar de accijnzen te verlagen, naar voren halen en al dit jaar inzetten.
Prijsplafond
GroenLinks-PvdA wil, net als onder meer de SP, dat er een maximumprijs aan de pomp komt. “Wij willen niet dat de belastingbetaler opdraait voor het temperen van de brandstofprijzen, we moeten zorgen dat de winstmarge van oliebedrijven wat lager wordt”, zegt fractievoorzitter Klaver. Die wijst erop dat een zogenoemd ‘prijsplafond’ prijsstijgingen niet volledig tegengaat, maar die wel dempt. Hij denkt voor dit plan de steun van een meerderheid te krijgen.
Maar zo eenvoudig is het niet, waarschuwde De Nederlandsche Bank (DNB) de politiek vanmorgen nog maar eens. “Met het verlagen van de accijns met 10 cent maak je mensen niet superblij”, zei president Olaf Sleijpen. “En mensen zoals ik hebben dit echt niet nodig. Als je de portemonnee trekt, zorg dan dat het ook terechtkomt bij mensen die het écht nodig hebben.”
