Een goed voorbereid China ontvangt een slecht voorbereide Trump

• Laura van Megen

  correspondent China

President Trump is in Peking geland voor zijn langverwachte bezoek aan de Chinese president Xi. De ontmoeting tussen Xi en Trump zou eigenlijk eind maart plaatsvinden, maar werd uitgesteld vanwege de Amerikaanse oorlog tegen Iran. Het is het eerste Amerikaanse staatsbezoek aan China sinds 2017, met opnieuw Trump in de hoofdrol.

Het korte bezoek is vanuit de Amerikaanse kant minder goed voorbereid dan anders, vanwege de oorlog. De Amerikaanse minister van Financiën Bessent en Chinese vicepremier He spraken elkaar deze week nog in Zuid-Korea ter voorbereiding op het staatsbezoek.

In Peking zijn de verwachtingen laag. Experts hier zien het vooral als een eerste ronde van gesprekken die zullen worden voortgezet bij de drie andere geplande ontmoetingen dit jaar. Veel van de frictiepunten, van importheffingen tot zeldzame aardmetalen, zijn in oktober voor een jaar in de koelkast gezet. Die grote pijnpunten zullen waarschijnlijk bewaard worden voor later in het jaar.

De flinke delegatie topfiguren uit het bedrijfsleven die Trump meeneemt, doet vermoeden dat er wel handelsdeals gesloten worden. Zo komen Elon Musk van autofabrikant Tesla, Jensen Huang van chipbedrijf Nvidia en Kelly Ortberg van vliegtuigbouwer Boeing mee. Maar de deals zullen de onderliggende spanning waarschijnlijk niet kunnen wegnemen.

Aan Chinese zijde is alles tot in de puntjes voorbereid. Pelotons aan veiligheidstroepen marcheren door de afgezette straten rond de Amerikaanse ambassade en hotels van de delegatieleden. Camera’s op de straathoeken daar werden deze week vervangen.

Xi en Trump zullen elkaar donderdagochtend spreken in de Grote Hal van het Volk en ’s avonds een staatsbanket bijwonen. Donderdagmiddag bezoeken de leiders waarschijnlijk de Tempel van de Hemel. Dat is volgens sommige historici de heiligste plek in keizerlijk China, omdat vroegere keizers daar het mandaat kregen van de hemel om te regeren over China.

Voor de Amerikanen is het ook een symbolische plek. Toenmalig nationaal veiligheidsadviseur Henry Kissinger bezocht de tempel in 1971. Hij pionierde bij de Amerikaans-Chinese toenadering, wat culmineerde in het vastleggen van officiële diplomatieke betrekkingen in 1979.

Vrijdagochtend ontmoeten de leiders elkaar in het bestuurscentrum Zhongnanhai, waar Xi zijn kantoor heeft. Daarna vliegt de Air Force One met Trump terug naar huis.

Hoogleraar Da Wei van de Tsinghua Universiteit beschrijft 2025 als “een keerpunt” in de machtsverhouding. Hij werkte zo’n twintig jaar voor een denktank onder het Chinese ministerie van Staatsveiligheid, oftewel de geheime dienst.

Da gebruikt een bekende militaire doctrine om de ijzeren greep die de landen op elkaars economie hebben te omschrijven: de zogeheten strategie van ‘wederzijds gegarandeerde vernietiging’. Die verwijst naar kernmachten die geen kernwapens tegen elkaar zouden durven gebruiken, juist omdat ze kernwapens hebben.

De VS begon onder de eerste regering-Trump met het afsnijden van China’s toegang tot Amerikaanse technologie en kwam vorig jaar met torenhoge invoerheffingen. Peking speelde de troefkaart en legde de export van zeldzame aardmetalen aan banden. “Op het gebied van toeleveringsketens kunnen we de situatie van vorig jaar beschrijven als ‘wederzijds gegarandeerde disruptie'”, zegt Da.

Xi en Trump gelasten oktober vorig jaar een eenjarige economische wapenstilstand in. Maar het is een wankel evenwicht. “Het is een wrede, realistische logica dat je je toeleveringsketens als wapen moet gebruiken om ze te beschermen”, zegt professor Da. “Ik houd er niet van, maar ik houd wel van stabiliteit.”

Bekijk hier waarom er tijdens het bezoek van Trump veel meer op het spel staat dan alleen handel, en wat Trump en Xi écht willen bereiken:

Waar Trump wereldwijd aanzien heeft verloren, neemt China hem en zijn macht uiterst serieus. Chinese experts kijken naar hoe goed Trump zijn team in het Witte Huis onder controle heeft. Wat hij wil met zijn buitenlandbeleid krijgt hij voor elkaar, is de Chinese analyse.

Tegelijk wordt de Amerikaanse leider gezien als iemand waar China mee kan werken. In tegenstelling tot onder Trumps voorganger Biden of de eerste regering-Trump hoeft Xi nu geen preken te verwachten over mensenrechtenschendingen in Xinjiang of Hongkong of militaire oefeningen rondom Taiwan.

Amerika onder Trump geeft China veel meer de vrijheid om in eigen huis en achtertuin zijn gang te gaan. Wel leven er zorgen over de volgende Amerikaanse president. De verwachting is dat dan het ideologische deel van de concurrentiestrijd weer oplaait.

De vraag blijft vervolgens in hoeverre Peking gebruik kan maken van deze president. Voor China is Taiwan het kernbelang. Terwijl Peking geweld nooit heeft uitgesloten om het eiland in te lijven, heeft Amerika nooit uitgesloten om Taiwan militair te hulp te schieten.

Een significante verschuiving in het Amerikaanse Taiwan-beleid wordt door Chinese experts afgedaan als onrealistisch. Daarom zijn de ogen hier gericht op de grote wapendeal met Taiwan die op Trumps bureau wacht op presidentiële goedkeuring. Als Xi Trump kan overtuigen om die levering te vertragen of verkleinen, zou dat een big win voor China zijn.