Eerste honderden Nederlanders weg uit Qatar na dagen van onzekerheid

• David Poort

  correspondent Midden-Oosten

De eerste Nederlanders die door de oorlog in de Golfregio waren gestrand in Qatar zijn vanochtend vanuit Doha vertrokken naar Schiphol. De vlucht van Qatar Airways maakt deel uit van een voorzichtige herstart van het vliegverkeer vanaf Hamad International Airport. De luchtvaartmaatschappij probeert stap voor stap de dienstregeling weer op gang te brengen, zolang de veiligheidssituatie in de regio dat toelaat.

Aan boord van het toestel zitten onder anderen 268 Nederlandse passagiers die de afgelopen dagen in Doha vastzaten doordat het luchtruim grotendeels gesloten was. Vluchten worden voorlopig slechts beperkt uitgevoerd en krijgen telkens afzonderlijk toestemming van de autoriteiten.

In totaal hebben 589 Nederlanders in Qatar zich bij de overheid gemeld via de crisiscommunicatielijst. Het aantal is gedeeld met Qatar Airways, dat bij de eerste vluchten zo veel mogelijk Nederlanders probeert mee te nemen die al een ticket hadden. Morgen staat volgens lokale media opnieuw een vlucht van Doha naar Schiphol op het schema, afhankelijk van de veiligheidssituatie.

Voor passagiers kwam het vertrek vaak onverwacht. De Nederlander Job Lansink zat al dagen vast in Doha, waar gisteravond nog explosies klonken boven de stad. “De momenten dat er knallen te horen waren, vonden we soms wel angstig”, zegt Lansink. Toch voelde hij zich over het algemeen veilig. “Dat we lazen dat Qatar een goed afweersysteem heeft, stelde ons gerust. De meldingen die ze sturen bij de signalering van een drone of raket begonnen over de dagen ook steeds normaler te voelen.”

Toen gisteren geruchten opdoken dat er weer vluchten naar Europa zouden vertrekken, zette Qatar Airways gestrande reizigers in hotels op een wachtlijst. Lansink en zijn reisgenoten pakten hun tassen alvast in. “We hadden onze backpacks helemaal klaarstaan zodat we binnen tien minuten buiten konden staan als we gebeld zouden worden. Dan ga je toch wel een beetje raar naar bed.”

Die nacht kwam het verlossende telefoontje alsnog. “Om 02.00 uur ging de telefoon en werd mij verteld dat de bus er al was en we direct naar beneden moesten komen”, zegt hij. “Ik voelde de adrenaline best wel. Tien minuten later zaten we in de bus.”

Op het vliegveld verliep alles daarna opvallend soepel. “We stonden op de lijst en omdat er maar vijf vluchten vertrokken was het heel rustig op de luchthaven”, zegt Lansink. Qatar Airways hielp passagiers volgens hem actief bij het inchecken en gaf gestrande reizigers toegang tot de lounges. Pas toen het vliegtuig het Qatarese luchtruim had verlaten, stuurde hij een bericht naar huis. “We wilden het thuisfront pas inlichten toen we echt weg waren.”

Volg het laatste nieuws over de oorlog in het Midden-Oosten via ons liveblog:

Ook andere gestrande reizigers beschrijven hoe onverwacht en chaotisch het vertrek tot stand kwam. Een Nederlandse vrouw die alleen reisde, vertelt dat het wachten de afgelopen week zwaar begon te vallen.

Aan het eind van gisteravond kreeg ze vanuit Nederland een ander plan aangeboden: een busreis van tien tot twaalf uur naar Riyad in Saudi-Arabië, gevolgd door een vlucht naar Amsterdam. Daarvoor moest ze wel zelf een visum regelen. Tegelijkertijd had ze haar naam achtergelaten bij medewerkers van Qatar Airways in het hotel, in de hoop dat er misschien een vlucht vanuit Doha zou vertrekken. “Ik zei dat ik openstond voor elke bestemming in Europa.”

Even later bleek dat er toch een vlucht naar Amsterdam ging. “Het ging allemaal erg last minute. Om 01.30 uur werd ik uit bed gebeld door hotelpersoneel.” Meerdere reizigers werden wakker gebeld, maar uiteindelijk bleken er minder plekken dan gehoopt. “Veel mensen moesten weer terug naar hun kamer, omdat het vliegtuig vol zat. Ik had geluk dat ik mee kon.”

De rit naar het vliegveld was volgens haar surrealistisch. “We reden door Doha naar een bijna leeg vliegveld, met allemaal lege parkeerplaatsen in het donker.” Binnen was het contrast groot: er leek bijna meer personeel dan passagiers te zijn. “Iedereen werd opvallend hartelijk ontvangen. Zelfs economy-reizigers mochten naar de lounge. Het voelde alsof ze ons iets extra’s wilden geven.”

Tegelijkertijd hebben sommige Nederlanders ervoor gekozen om Qatar op eigen houtje te verlaten. Omdat het luchtruim lange tijd gesloten was, reisden zij via de landgrens naar Saudi-Arabië om daar een vlucht naar Europa te nemen.

Een Nederlander die inmiddels in Riyad is aangekomen, vertelt dat hij samen met twee anderen met taxi’s naar de grens reed. “We zijn met drie verschillende taxi’s vertrokken. Het ging eigenlijk best vlot en het was redelijk rustig bij de grens”, zegt hij. Na aankomst brachten ze de nacht door in een bed-and-breakfast in de Saudische hoofdstad.

Volgens hem was het uiteindelijk een avontuurlijke maar haalbare route. “We hebben nog even rondgekeken in Riyad. Prachtige stad, trouwens.” Wel waren de kosten hoog: vliegtickets vanuit Saudi-Arabië waren schaars en duur. “Zo’n 1500 euro per ticket”, zegt hij. “Ik zal blij zijn als ik weer thuis ben.”

Online gaan veel valse beelden rond over de oorlog in het Midden-Oosten. In deze special zetten we die op een rij en vertellen we hoe je ze herkent: