Eerste lokale vorstdag van het najaar, eerste natuurijsbaan korte tijd open

Vannacht is voor het eerst dit najaar lokaal vorst gemeten in het land. In Brabant, Limburg en delen van Zeeland daalde de temperatuur tot onder het vriespunt. Dat is later dan gebruikelijk: de afgelopen decennia was de eerste vorstdag meestal rond 23 oktober. Vanochtend was in Winterswijk al meteen de eerste natuurijsbaan van het land kort geopend.

De Winterswijkse IJsvereniging heeft daarmee opnieuw de primeur. Vanochtend om 07.30 uur gingen de deuren open, terwijl het vannacht enkel aan de grond gevroren had. Door speciale technieken lukt het daar om snel ijs te maken: vanmorgen lag er 2,5 millimeter op de 400 meter-baan.

Voorzitter Auke Spijkstra is verbaasd dat het al zo snel is gelukt. “Als je dat tegen mensen zegt, dan zeggen ze: ‘Het kan niet.’ Maar het kan wel. Het is prachtig om al die enthousiaste mensen te zien.”

Bij de opening stonden zo’n twintig mensen op de baan, zegt hij. De pret was overigens van korte duur, omdat de zon zijn werk deed. Rond 10.00 uur was de baan alweer dicht.

Maar mensen hebben er toch even van kunnen genieten:

Hoewel het in Winterswijk enkel aan de grond vroor, was er in het zuiden van het land wel sprake van normale vorst. In het Brabantse Woensdrecht mat het KNMI vannacht de laagste temperatuur: -1,2 graden. In Ell, in Limburg, daalde het kwik tot -1,1. En in het Zeeuwse Westdorpe, waar ook een meetstation staat, werd het -0,4 graden.

Om van een officiële vorstdag te kunnen spreken, moet ook in De Bilt een minnetje voor de temperatuur zijn verschenen, maar dat was vannacht niet het geval. Daar werd het 0,8 graden.

Op 25 september was de eerste grondvorst van het jaar. Er werd toen aan de grassprietjes -0,4 graden gemeten in Twente.

Het KNMI meet de temperatuur op 1,5 meter hoogte in een open grasveld. De laatste keer dat het in Nederland op normale hoogte vroor, was op 15 mei in Eindhoven en in Deelen.

Vorig jaar moesten we nog langer wachten op de eerste lokale vorstdag van het najaar. Pas op 16 november in de avond werd in Eelde een temperatuur onder nul graden gemeten. In 2024 was het juist bijzonder vroeg raak: op 15 oktober, ook in het Drentse Eelde.

Voor de records moeten we een stuk verder terug in de tijd. De meest late officiële vorstdag, dus wanneer het vriest in De Bilt, was op 17 december 2000. En de meest vroege officiële vorstdag na de zomer was op 16 september 1971.