NOS Nieuws•
De Europese Commissie is bezig een nieuw inlichtingenorgaan op te zetten om geheime informatie beter te stroomlijnen. De Financial Times schrijft op basis van vier bronnen dat voorzitter Ursula von der Leyen gegevens van spionagediensten uit lidstaten beter wil samenbrengen om de veiligheid te vergroten. Het is niet de bedoeling zelf te gaan garen of spioneren.
“De spionagediensten van de lidstaten weten een hoop en de commissie weet een hoop. We moeten een betere manier vinden om dat bij elkaar te brengen en effectieve partners te zijn”, legt een van de anonieme bronnen uit in de krant. “Voor wat hoort wat, in dit wereldje.”
Een EU-woordvoerder wil officieel weinig toelichten over de plannen. “Er wordt naar gekeken en over gesproken”, wil die er alleen over kwijt tegen de krant. Een tijdpad zou er nog niet zijn.
Geen Europese CIA
De EU heeft geen eigen inlichtingendienst, zoals bijvoorbeeld de CIA in de VS, de Britse MI6 of de AIVD in ons land. Wel werken landen samen onder de diplomatieke vleugel van de EU in het Intelligence and Situation Centre (Intcen), dat veiligheidsanalyses en risico-inschattingen maakt op basis van gedeelde inlichtingen. Deze praktijk ontstond na de aanslagen van 9/11 en werd in 2011 geformaliseerd.
De noodzaak voor een eigen inlichtingentak voor de Europese Commissie groeide door de Russische inval in Oekraïne en twijfel over Amerikaanse betrokkenheid onder president Trump. Von der Leyen wil daarom medewerkers van verschillende Europese inlichtingendiensten bijeenbrengen om gegevens te delen. Dat zou moeten gebeuren door detacheringen bij de Commissie, die verantwoordelijk is voor het dagelijks bestuur van de EU.
Wantrouwend
Er zijn ook bezwaren tegen een dergelijke dienst. Nationale overheden zijn bijvoorbeeld altijd voorzichtig met het gunnen van meer macht aan Brussel. Daarnaast bestaat de vrees dat de dienst feitelijk het werk van Intcent dunnetjes overdoet.
Bovendien zijn inlichtingendiensten altijd wantrouwig om informatie te delen, uit angst dat die gegevens of de manier waarop ze verkregen zijn in verkeerde handen vallen. Ruslandvriendelijke regeringen als Hongarije binnen de EU zouden dat wantrouwen vergroten. Voordat er informatie wordt gedeeld zal er dus eerst afgesproken moeten worden hoe het lekken van gegevens kan worden voorkomen.
Vorige maand presenteerde de EU een plan om honderden miljoenen euro’s te steken in de gezamenlijke veiligheid. Met dat geld zou onder meer een droneschild moeten worden ontwikkeld en meer artilleriesystemen en grondtroepen worden gefinancierd.
