NOS Nieuws••Aangepast
De exitpoll na de Sloveense parlementsverkiezingen laat een nek-aan-nekrace zien tussen zittend premier Golob en de rechts-populistische oud-premier Jansa.
Bij de eerste exitpoll leek de partij van Golob, de Svoboda-partij, nog voor te liggen. Nu ruim 80 procent van de stemmen geteld is, hebben zowel de partij van Jansa als de partij van Golob iets meer dan 28 procent van de stemming binnengehaald.
Bij deze verkiezingen staat Slovenië op een kruispunt: verdergaan op de liberale en pro-Europese weg of kiezen voor de populistisch-nationalistische koers van Jansa. In de laatste peilingen lag de rechts-populistisch oud-premier Jansa ook nipt voor op de liberale premier.
Tijdens de vorige parlementsverkiezingen in 2022 werd Svoboda (wat ‘vrijheid’ betekent), uit het niets de grootste partij. De partij haalde toen ruim 34 procent van de stemmen, goed voor 41 zetels, en won daarmee van Jansa, die toen premier was.
Voor een meerderheid in het parlement zijn 46 zetels nodig. Geen van de partijen zal dus een meerderheid behalen.
Premierschap Jansa
Jansa is al drie keer eerder premier geweest. Hij bekleedde die positie voor het eerst in 2004. In eerste instantie werd hij bekend omdat hij opkwam voor de democratische vrijheden, maar daarna begon hij net als Orbán in Hongarije een rechts-populistische koers te varen, waarbij hij zich afzette tegen de EU en de democratische vrijheden onder druk zette.
Zo probeerde hij de rechtspraak naar zijn hand te zetten en zette hij de subsidie voor het nationale persbureau stop.
Schandalen en inmenging
In de laatste weken van de verkiezingscampagne ging er veel aandacht naar een afluisterschandaal en ophef over buitenlandse inmenging.
Er kwamen online geluidsopnames aan het licht van hooggeplaatste leden van de Svoboda-partij, waarin werd gesproken over vergoedingen in ruil voor het gunnen van contracten aan bevriende ondernemers. Volgens Golob is er met de opnamen geknoeid.
Onderzoeksjournalisten ontdekten dat de opnames van een omstreden private inlichtingendienst komen, waar voornamelijk medewerkers van de Israëlische geheime dienst werken.
De Sloveense geheime dienst maakte vervolgens bekend dat vertegenwoordigers van die inlichtingendienst, genaamd Black Cube, Jansa en zijn partij hebben bezocht. Die ontkent dat niet, maar zegt niets verkeerds te hebben gedaan.
Golob sprak daarop van Israëlische inmenging. Zijn regering erkende in 2024 de Palestijnse staat en sprak zich kritisch uit over het Israëlisch optreden in Gaza. Jansa daarentegen staat bekend als pro-Israëlisch politicus.
