NOS NieuwsAangepast
De grote verkiezingswinst van de rechts-radicale Alternative für Deutschland (AfD) in de Duitse deelstaat Saksen-Anhalt leidt tot gemengde reacties in binnen- en buitenland. Er klinken felicitaties van rechtse partijen in Europa, andere politici uiten hun zorgen over wat deze uitslag betekent voor Duitsland en de rest van Europa.
“Alle democratische partijen moeten de diepe vertrouwenscrisis die onze democratie, haar partijen en haar instellingen heeft getroffen, toch serieus nemen”, reageert landelijk Die Grünen-partijleider Banaszak.
“We begrijpen de boosheid en frustratie van mensen, vooral over de federale overheid”, zegt Die Linke-leider Schwerdtner. Ook haar partij verliest zetels in de deelstaat.
Naar verwachting komt bondskanselier Merz vanmiddag met een reactie, hij heeft een persconferentie aangekondigd. De druk op de bondskanselier neemt door de verkiezingswinst van AfD toe. Niet alleen is er onvrede binnen zijn eigen partij, ook kiezers roepen om het aftreden van Merz.
Lees hier meer over de monsterzege van de AfD:
Zijn partijgenoot en premier van Saksen-Anhalt Schulze zal ook aanwezig zijn bij de persconferentie. Hij werd in januari dit jaar minister-president van de deelstaat, nadat zijn voorganger vroegtijdig was afgetreden. Sinds 2002 is de minister-president van Saksen-Anhalt altijd een CDU-politicus geweest.
“Merz wilde destijds de AfD halveren, in plaats daarvan is de CDU gehalveerd”, schreef AfD-leider Weidel vanochtend op X.
‘Dit is democratie’
Schulze liet gisteren al weten dat zijn partij een nederlaag had geleden. Wel wees hij op de hoge opkomst in zijn deelstaat. “Dit is democratie.”
De partij van Sahra Wagenknecht, BSW, haalde de kiesdrempel in Saksen-Anhalt wel, in tegenstelling tot bij de eerdere federale verkiezingen. Op X schrijft ze dat de brandmuur-politiek niet is geslaagd. Die zogeheten Brandmauer houdt in dat andere partijen niet samenwerken met de AfD om zo de partij te isoleren.
“Alleen al de poging om nogmaals een ‘brandmuur’-coalitie te smeden, zou een belediging zijn voor de kiezers”, aldus Wagenknecht. Zij ziet wel aanknopingspunten om samen te werken in een coalitie met de partij.
BSW is een linkse partij met een uitgesproken pro-Russische houding. Dat laatste geldt ook voor de AfD. Wagenknecht zegt in haar bericht dat er nu hopelijk meerderheden te vinden zijn voor onder meer een einde aan de sancties tegen Rusland.
Hoewel het gaat om verkiezingen in slechts een van de Duitse deelstaten wordt er ook internationaal gereageerd op de uitslag van de verkiezingen in Saksen-Anhalt.
Zo feliciteert de voorzitter van de radicaal-rechtse partij Vox uit Spanje de AfD met “dit spectaculaire resultaat, dat grote hoop biedt voor Duitsland en Europa”. Ook PVV-leider Wilders feliciteerde de AfD met de uitslag. “Gratuliere”, schrijft hij op X.
‘Populistische golf’
De Franse minister van Financiën Lescure laat weten zeer bezorgd te zijn over de uitslag. “Hieruit blijkt dat we voor een grote uitdaging staan in het licht van een populistische golf die zich momenteel over de hele wereld verspreidt en waartegen we ons moeten verzetten”, aldus Lescure. Hij zegt onlangs Duitse zakenleiders te hebben gesproken die zich hier ook zorgen over maken.
De Poolse premier Tusk schreef gisteravond op X(opent in nieuw venster) dat alleen “idioten” en “verraders” in Polen zich verheugen over de verkiezingswinst van de AfD. De Poolse minister van Buitenlandse Zaken noemde het feit dat de AfD bijna een absolute meerderheid heeft behaald een “zorgwekkend teken”.
De Amerikaanse president Trump plaatste op zijn eigen platform Truth Social een schermafbeelding van de verwachte verkiezingsuitslag van de deelstaat. Hij voorzag de afbeelding verder niet van commentaar.
Ook tech-miljardair Elon Musk heeft de partij gefeliciteerd. “Gut gemacht”, reageert hij op de winst van de AfD in Saksen-Anhalt. AfD-lijsttrekker Siegmund reageerde door Musk te bedanken “voor je steun en voor je heldere en uiterst belangrijke visie op de politieke ontwikkelingen van onze tijd, ook hier in Duitsland”.
Zorgen herdenkingscentra
De Stichting Herdenkingscentra Buchenwald en Mittelbau-Dora, twee voormalige concentratiekampen, waarschuwt in een persbericht voor een “historische breuk”. De partij maakt zich zorgen om wat de standpunten van AfD betekenen voor het geschiedenisonderwijs in de deelstaat.
“Voor het eerst sinds 1945 zou een extreemrechtse partij regeringsverantwoordelijkheid krijgen. Een partij die de verwerking van de nazimisdaden in diskrediet brengt en het herschrijven van de geschiedenis aankondigt, zou over staatsmiddelen beschikken om dit door te voeren.”
Ook de kerken in Saksen-Anhalt zijn bezorgd over de uitslag. “De deelstaat is verdeeld. Onze zorg gaat uit naar de sociale vrede en de onderlinge verstandhouding tussen de mensen in onze deelstaat”, laten de geestelijken van katholieke en protestantse kerken in een gezamenlijke verklaring weten.
