NOS Nieuws•
Het Franse parlement heeft vandaag een oude slavernijwet na bijna 350 jaar formeel afgeschaft. De zogeheten Code Noir werd in 1685 door Lodewijk XIV geïntroduceerd met als doel de slavernij in de Franse koloniën te “reguleren”. Onder de wet golden sommige mensen als bezit, waardoor zij verkocht, mishandeld en gedood konden worden.
Toen de slavernij in Frankrijk in de 19e eeuw werd afgeschaft, werd de Code Noir een dode letter – maar nooit officieel ongeldig verklaard. Recent introduceerde het Franse parlementslid Max Mathiasin een wetsvoorstel om Code Noir alsnog af te schaffen. Hij stamt zelf af van tot-slaaf-gemaakten en is afkomstig uit Guadeloupe, Frans grondgebied in de Caraïbische Zee.
Mathiasin noemt de stemming een manier “om onze voorouders te eren, onze menselijkheid te herstellen”. Het definitief intrekken van de wet vindt hij een “krachtig symbolisch en politiek gebaar”. Het parlement stemde vandaag unaniem voor het wetsvoorstel en schafte daarmee Code Noir officieel af.
‘Vorm van belediging’
De Franse president Macron zei vorige week dat de zestig artikelen van de Code Noir de afschaffing van de slavernij nooit hadden mogen overleven. “De stilte, zelfs de onverschilligheid, die we bijna twee eeuwen lang hebben betracht ten aanzien van deze Code Noir, kun je niet langer een vergissing noemen”, zei Macron. “Het is een vorm van belediging geworden.”
Sommige van de artikelen uit de wet schreven voor dat slavenhouders ervoor moesten zorgen dat ‘hun’ slaafgemaakten christelijk werden. Andere artikelen schreven de doodstraf voor voor degenen die meerdere keren vluchtten, samenkwamen met slaafgemaakten van andere eigenaren of hun eigenaar hadden geslagen.
‘Misdaden tegen de mensheid’
In 2001 introduceerde Frankrijk de Taubira-wet, waardoor slavenhandel en slavernij werden bestempeld als misdaden tegen de menselijkheid. Frankrijk was het eerste land ter wereld dat de slavernij zo noemde. Excuses voor de rol van het land daarbij bleven uit, en van bijvoorbeeld herstelbetalingen wilde het land toen ook niets weten.
Vorige week werd het 25-jarig jubileum van de Taubira-wet gevierd. Toen hintte president Macron wel op eventuele herstelbetalingen.
Frankrijk verscheepte zo’n 1,4 miljoen mensen van West-Afrika naar onder meer Frans Guyana en de Caraïbische eilanden. Daarmee voerde Frankrijk de grootste slavenhandel na het Verenigd Koninkrijk en Portugal.
