NOS Nieuws•
VVD en D66 hebben een geheime deal gesloten om ervoor te zorgen dat er toch extra geld komt voor ontwikkelingssamenwerking. D66 is bereid zijn verzet te staken tegen een wens van de VVD om het verheerlijken van terrorisme strafbaar te stellen. In ruil gaat de VVD akkoord met 380 miljoen euro extra voor de begroting van D66-minister Sjoerdsma van Buitenlandse Handel en Ontwikkelingssamenwerking.
Bronnen bevestigen de Trouw-berichtgeving(opent in nieuw venster) over deze schaduwdeal aan de NOS. De afspraak achter gesloten deuren tussen VVD en D66 wekt verbazing, omdat D66 zich stevig tegen de door de VVD gewenste wet tegen verheerlijking van terrorisme heeft verzet.
Gisteren kwam het nieuws dat, na maanden van zoeken, Sjoerdsma toch een meerderheid heeft gevonden voor zijn begroting in de Eerste Kamer. In ruil voor een eenmalig bedrag van 380 miljoen euro is Pro bereid voor te stemmen. Sjoerdsma moest binnen het kabinet lang onderhandelen om dat extra geld te krijgen, want de VVD vindt eigenlijk dat er juist minder geld naar ontwikkelingssamenwerking moet.
In de brief die Sjoerdsma vandaag naar de Kamer stuurde staat dat het extra geld wordt gevonden door geld dat gereserveerd was voor komende jaren naar voren te halen. Ook was er op het ministerie van Financïen nog een potje voor Oekraïne dat nu naar ontwikkelingssamenwerking gaat.
Mondelinge afspraak
Bronnen vertellen aan de NOS dat er ook nog een mondelinge afspraak is die niet in de brief staat. De VVD wil al langere tijd een wet die verheerlijking van terrorisme strafbaar stelt. Het CDA is ook voor, maar in de coalitieonderhandelingen heeft D66 voorkomen dat deze al eerder ingediende wet opnieuw zou worden ingediend. Dat staat niet in het coalitieakkoord, maar is mondeling afgesproken. Tijdens de gesprekken over de zoektocht naar geld voor ontwikkelingssamenwerking heeft D66 nu achter de schermen toegezegd dit toch niet meer tegen te houden. Minister van Weel mag de wet opnieuw indienen.
In de wet gaat het bijvoorbeeld om het prijzen van een terroristische aanslag in een speech of een geschreven tekst, het verspreiden van videobeelden waarin terroristisch geweld wordt verheerlijkt of het zwaaien met vlaggen of afbeeldingen van terroristische organisaties. De VVD is ervan overtuigd dat de wet nodig is als extra mogelijkheid om tegen het verspreiden van terroristisch gedachtengoed op te treden.
Maar D66, enkele andere politieke partijen en de Raad voor de Rechtspraak(opent in nieuw venster) hebben hierop stevige kritiek. Ze vinden bijvoorbeeld dat het begrip ‘verheerlijking’ juridisch onvoldoende is afgebakend. Wat valt er wel en niet onder verheerlijking? Gevreesd wordt dat de vrijheid van meningsuiting te veel beperkt wordt en dat journalisten en wetenschappers met scherpe uitingen misschien sneller vervolgd worden.
‘Achterkamertjes’
In de Tweede Kamer reageren oppositiepartijen verbaasd over de ‘geheime deal’. Kamerlid Kröger van GroenLinks-PvdA zei in een Kamerdebat met Sjoerdsma “geschokt” te zijn. “Welke andere dealtjes zijn er nog meer beklonken?”, wilde Volt-leider Dassen weten. Kamerlid Heutink van groep-Markuszower sprak van “gekonkel in de achterkamertjes”.
Sjoerdsma wilde niet ingaan op de geheime afspraak en gaf, ook in een kort briefje(opent in nieuw venster), het formele antwoord dat het “wetsvoorstel strafbaarstelling verheerlijking terrorisme geen onderdeel is” van de afspraken die hij met PRO heeft gemaakt. Hij schrijft ook: “Binnen het kabinet is er uiteraard bij alle belangrijke besluitvorming overleg, zo ook bij de totstandkoming van wetgeving.”
De D66-minister zegt na vragen van kritische Kamerleden dat hij niet gaat over wat in de fracties en het kabinet wordt afgesproken tussen coalitiepartijen. Volt-leider Dassen vermoedt dat er wellicht buiten Sjoerdsma om, afspraken zijn gemaakt. “Dat vind ik treurig.”
