Gemeente wil dorp Moerdijk opheffen: ‘Vragen enorm offer’

Het Brabantse dorp Moerdijk moet verdwijnen om plaats te maken voor de uitbreiding van het nabijgelegen haven- en industriegebied. Dat heeft het college van burgemeester en wethouders vanavond medegedeeld op een publieke informatiebijeenkomst. De gemeente ziet het opheffen van het dorp met 1100 inwoners als enige optie.

In het haven- en industriegebied willen het Rijk, gemeenten en de provincie Brabant nieuwe energie-infrastructuur aanleggen voor de energietransitie en om woningen en bedrijven in de toekomst van stroom te kunnen blijven voorzien. Het gaat bijvoorbeeld om hoogspanningsstations, transformatorstations, kabels en leidingen.

Hierdoor wordt het gebied volgens het Rijk “een van de belangrijkste knooppunten” van de Nederlandse elektriciteitsvoorziening. Ook zijn er plannen om de haven en industrie in Moerdijk te verduurzamen. In totaal is er 450 hectare aan grond nodig voor de plannen.

En die ruimte moet volgens het gemeentebestuur gevonden worden ten zuidoosten van het havengebied, op de plek waar het dorp Moerdijk ligt, meldt Omroep Brabant. Volgens verantwoordelijk wethouder Dingemans is het de enige locatie die voldoet.

Zo ligt het aan het water en dicht bij het huidige industrieterrein. Een alternatieve locatie ten zuidoosten van het havengebied zou leiden tot grote leefbaarheidsproblemen in vier andere dorpen. Bovendien zou dan ook de A17 in de weg liggen.

Het college ziet het verdwijnen van het dorp dus als een noodzakelijke stap, maar noemt het geen makkelijke keuze. De toekomst van het dorp is al jaren ongewis. Er wordt al zeker tien jaar gesproken over het uitbreiden van het havengebied, en of het dorp dan moet verdwijnen.

Burgemeester Moerkerke zegt dat hij een “emotioneel bewogen week” heeft gehad, waarin hij gesprekken met dorpsbewoners voerde. “We vragen een enorm offer van onze inwoners.” De vragen over het voortbestaan van het dorp, die al jaren spelen, noemt hij verschrikkelijk: “Je zal er maar wonen en steeds te maken hebben met die onzekerheid.”

Wethouder Dingemans vult aan: “Die terugkerende vraag over het voortbestaan van het dorp moet stoppen”, zegt hij. “Mensen hebben niks aan een overheid die steeds zegt ‘we kijken nog, we zijn bezig met de volgende stap’, we moeten door.”

De wethouder hoopt dat mensen nog tien jaar in Moerdijk kunnen wonen. Maar de energieplannen wachten niet. In 2028 moet begonnen worden met de bouw van de nieuwe energiestations. Die moeten in 2033 klaar zijn, ondertussen wordt gestart met de andere projecten.

Aan het voorstel om het dorp te laten verdwijnen, hangen wel wat voorwaarden. Het college benadrukt wat terug te willen van het Rijk. Zo wordt gepleit voor een menselijke aanpak, waarbij inwoners perspectief geboden wordt.

Ze moeten met urgentie geholpen worden aan een nieuwe woning en financiële compensatie krijgen. Ook moet er een fonds komen om de leefbaarheid van het dorp zolang het nog bestaat te waarborgen.

De randvoorwaarden zijn voor het gemeentebestuur duidelijk, maar aan de details moet nog worden gewerkt. “Er is nog geen concreet plan over nieuwe woningen, we zullen iets moeten uitwerken”, zegt wethouder Dingemans.

Zo kan er gedacht worden aan nieuwe woningen op één plek zodat de gemeenschap behouden blijft, maar dit is geen absolute voorwaarde. “Niet iedere inwoner zal daar interesse in hebben.” Ook hoeveel geld mensen voor hun woning gaan krijgen, is nog niet bekend.

Het plan van het college gaat nu ter goedkeuring naar de gemeenteraad. Als die akkoord is, wordt het aan het Rijk en de provincie voorgelegd. Die hakken op 1 december de knoop door. Langer wachten is volgens de gemeente geen optie. “Op 1 december moet er een besluit zijn, dat is onze inzet.”