Gorinchem doet aangifte verkiezingsfraude na ronselen stemmen

Burgemeester Melissant van Gorinchem heeft aangifte gedaan van meerdere vormen van verkiezingsfraude. Het gaat onder meer om het ronselen van volmachten en beïnvloeding van kiezers. Komende maandag besluit de (oude) gemeenteraad of er een herstemming komt in Gorinchem, meldt omroep Rijnmond.

Na de gemeenteraadsverkiezingen van 18 maart ontstonden meteen twijfels over de stembusgang in Gorinchem. In de verslagen van de stembureaus stonden opvallende gebeurtenissen. Zo zou bij een stembureau in wijkcentrum Rozenobel een kandidaat op de kieslijst vijf keer zijn langsgekomen, telkens met een of twee personen. Die stemmers hadden meerdere volmachten bij zich waarmee zij stemmen uitbrachten.

Bij het stembureau werden 135 van de 650 stemmen uitgebracht met een volmacht, wat volgens het stembureau een “relatief groot aantal” is.

Uit een eerste onderzoek bleek dat het om strafbare feiten lijkt te gaan. “Mensen zijn thuis en telefonisch benaderd”, aldus Melissant afgelopen dinsdag. “En onder druk gezet om een volmacht te geven.”

Nu heeft ze dus aangifte gedaan. “Het is strafbaar om aan andere kiezers te vragen hun stempas te ondertekenen en aan u te geven”, staat in de wet. “Het is ook strafbaar om een kiezer om te kopen via een gift of een belofte. Of om de kiezer op een andere manier te dwingen om een volmacht af te geven.”

Intussen staat de gemeenteraad dus voor de vraag of de inwoners opnieuw naar de stembus moeten. De kiesraad vindt dat er geen aanleiding is om dat te besluiten.

“Een gehele of gedeeltelijke herstemming is zeer zeldzaam en een ingrijpend instrument”, schrijft de kiesraad aan de gemeenteraad. “Bij een eventuele herstemming kunnen kiezers hun stemgedrag aanpassen op basis van de vorige uitslag en zijn mogelijk niet alle kiezers die in de eerdere stemming hun stem hebben uitgebracht in staat of bereid opnieuw te stemmen.”

Volgens John Bijl, deskundige op het gebied van gemeentebestuur, staat de gemeenteraad voor een dilemma. “Met een herstemming zou de uitslag zomaar anders kunnen zijn. Of dat nou is vanwege andere mensen die komen stemmen, of dezelfde mensen die een andere keuze maken.”

Tegelijkertijd kleven er volgens hem ook risico’s aan het accepteren van de huidige uitslag. “Als je geen nieuwe verkiezing doet, blijft altijd in de lucht hangen dat er misstanden zijn geconstateerd”, zegt hij.

“Het is een lastige beslissing”, zegt Bijl. “Je moet uiteindelijk een keuze maken tussen twee slechte opties, waarvan eentje de minst slechte zou moeten zijn.”

Mocht de raad voor een herstemming kiezen, dan moet die binnen dertig dagen plaatsvinden. Een herstemming vindt plaats met dezelfde kandidatenlijsten.

Kiest de gemeenteraad ervoor de uitslag van 18 maart te accepteren als einduitslag, dan worden in Gorinchem net als in vrijwel alle andere gemeenten de nieuwe raadsleden geïnstalleerd.