NOS Nieuws•
Griekenland gaat Amerikaans gas leveren aan Oekraïne. President Zelensky zegt dat er voor zo’n 2 miljard euro zal worden geïmporteerd. Dat is volgens hem hard nodig om de verwoesting van Oekraïense energievoorzieningen door Rusland te compenseren.
Zelensky is op staatsbezoek in Athene. Daar heeft hij samen met de Griekse premier Mitsotakis de deal bekendgemaakt. Ook de Amerikaanse ambassadeur in Griekenland, Guilfoyle, was daarbij aanwezig. Het vloeibare gas (lng) is afkomstig uit de Verenigde Staten.
De brandstof zal via een pijpleiding van de Griekse havenstad Alexandroupolis naar Odesa in Zuid-Oekraïne worden vervoerd. De levering begint in januari. Het project wordt volgens Zelensky medegefinancierd door Europese bondgenoten.
Op gevoelig moment
De miljardendeal komt voor Oekraïne op een gevoelig moment. Zelensky en zijn partij liggen onder vuur vanwege een omkoopschandaal in de energiesector. Volgens Oekraïense corruptieonderzoekers is voor zo’n 100 miljoen dollar gefraudeerd bij het afsluiten van contracten bij onder meer staatsenergiebedrijf Energoatom. De ministers van Justitie en Energie zijn afgetreden vanwege het schandaal.
De affaire leidt tot boze reacties onder burgers. “Terwijl Oekraïners zestien uur per dag zonder stroom zitten, wassen zij geld wit”, zegt een student over de verdachte functionarissen tegen krant The Kyiv Independent.
Toevoer dagelijks onderbroken
Door Russische aanvallen was de elektriciteitscapaciteit vorig weekend tijdelijk terugbracht tot nul. In de meeste regio’s wordt de energievoorziening dagelijks acht tot zestien uur onderbroken voor herstelwerk.
Naast elektriciteitscentrales heeft het Russische leger ook massaal gasinstallaties gebombardeerd. Zo’n zestig procent van de aanvoerlijnen van staatsgasbedrijf Naftogaz is inmiddels verwoest, schrijft The New York Times.
De eerste drie jaar van de oorlog liet Rusland de gassector in Oekraïne grotendeels met rust, maar sinds 1 januari stroomt er geen Russische gas meer via pijpleidingen in Oekraïne naar de rest van Europa. Kort daarna begon het Russische leger met de systematische vernietiging van de gasinfrastructuur.
Vele miljoenen Oekraïners staat een koude winter te wachten. Zo’n tachtig procent van de huishoudens is voor koken en verwarming afhankelijk van gas. De aanvoer van Grieks gas noemt Zelensky “een nieuwe toevoerroute om zo veel mogelijk te importeren voor de winter”.
‘Geen wapenstilstand dit jaar’
Het wordt afzien voor Oekraïne komende winter, onderschrijft ook de Finse president Stubb in een interview met persbureau AP. Volgens hem is het onwaarschijnlijk dat er voor de lente een wapenstilstand komt tussen Kyiv en Moskou.
“Ik ben niet optimistisch dat er een staakt-het-vuren komt of zelfs een begin van vredesonderhandelingen, althans dit jaar.” Finland deelt een grens met Rusland, werd onlangs lid van de NAVO en premier Stubb wordt gezien als iemand die invloed heeft op Trump.
Het Oekraïense leger houdt de Russische invasiemacht voorlopig tegen bij Pokrovsk, maar de val van de stad in Donetsk lijkt een kwestie van tijd. Stubb roept Europese bondgenoten op om Oekraïne zo veel mogelijk te blijven steunen. Tegelijkertijd moet Zelensky wat hem betreft het corruptieschandaal zo snel en correct mogelijk afhandelen.
