‘Groene salons’ willen afvalberg verkleinen: ‘Je bent als kapper een grote vervuiler’

Wat gebeurt er eigenlijk met haar dat op de vloer van de kapsalon belandt? Of met de aluminiumfolies en lege verftubes na een kleurbehandeling? In veel gevallen verdwijnen die nog altijd bij het afval, maar een groeiende groep kappers vindt dat het anders moet.

Nancy de Graaf is zo’n kapper. Ze is mede-eigenaar van kapsalon Tophaarverzorging in Delft en was lang op zoek naar een duurzaam alternatief. “Ik ben me erg bewust van de hoeveelheid afval die wij als kappersbranche produceren. Al dat haar gaat normaal gesproken linea recta de prullenbak in.”

Volgens De Graaf leefde die vraag ook bij klanten. “Klanten vroegen: kun je niet iets met al dat haar doen?” Eerdere initiatieven om haar te doneren boden geen volledige oplossing. “Dan blijven er nog steeds veel resten over.”

Ook voor andere afvalstromen liep ze tegen problemen aan. “Aluminiumfolies met verfresten erop, tja hoe ruim je dat op? Ik heb het zelfs aan de gemeente gevraagd en kreeg als antwoord: gooi het maar in de prullenbak.”

Dat probleem zag ook Nicolas Decrêm, die het internationale concept Green Circle Salons naar de Benelux haalde.

Decrêm kwam het Canadese bedrijf op een congres tegen. “Ik was zelf ook al bezig met een oplossing om haar te recyclen en de aanpak van Green Circle Salons sprak mij direct aan.” Hij nam de licentie van het bedrijf drie jaar geleden over voor de landen in de Benelux en rolde het bedrijf hier verder uit.

Deelnemende salons krijgen van het bedrijf drie aparte verzameldozen voor verfresten, haar en aluminium.

Het haar wordt apart verzameld en hergebruikt in verschillende toepassingen, zoals klitkammen of haarmatten die olie uit water kunnen opnemen. Verfresten worden opgeslagen en uiteindelijk gecontroleerd verbrand, waarmee energie wordt opgewekt. Aluminium, zoals folies en verftubes, wordt gescheiden ingezameld en gerecycled, waardoor het materiaal opnieuw kan worden omgezet tot haarfolies.

De Graaf kwam via sociale media in aanraking met het concept. “Ik zag dat een andere kapper meedeed en dacht: dat wil ik ook.” Na contact met de organisatie kon haar salon zich aansluiten. Inmiddels doen in de Benelux zo’n 350 salons mee, waarvan 61 procent in Nederland. Ons land telt ruim 35.000 kappers- en barbierszaken.

Volgens Stephanie Hodgson, onderzoeker duurzame ontwikkeling aan de Universiteit Utrecht wordt de impact van kapsalons vaak onderschat. “Het gaat niet om één knipbeurt, maar om alles bij elkaar. Kappers gebruiken warm water, wassen handdoeken en produceren veel afval.”

Ze ziet vooral grote winst in het recyclen van aluminium. “Het maken van nieuw aluminium kost enorm veel energie, terwijl recycling tot wel 95 procent minder energie kan gebruiken en veel minder CO2-uitstoot veroorzaakt.”

Het verbranden van haarverf noemt Hodgson “de minst slechte optie”. “Volledig scheiden lukt vaak niet, waardoor verbranding nodig blijft. Maar dat voorkomt wel dat schadelijke stoffen in het water terechtkomen.”

Ook over het inzamelen van haar is Hodgson voorzichtig enthousiast. “Haar is niet de meest gevaarlijke afvalstroom van salons, maar het echte probleem is het verloren potentieel. In een dichtbevolkte wereld met eindige hulpbronnen kunnen we het ons niet veroorloven om afvalstromen die mensen creëren over het hoofd te zien, zeker niet wanneer er potentieel is.”

Volgens de onderzoeker kan het dienen als grondstof, bijvoorbeeld voor isolatie of compost, maar die toepassingen zijn nog wel kleinschalig.

Ondanks de beperkingen ziet Decrêm dat de sector in beweging komt. “Salons zijn steeds meer bereid om hun verantwoordelijkheid te nemen,” zegt hij. “Ook onder consumenten groeit het bewustzijn.”

Uit recent onderzoek van de Universiteit van Oxford blijkt bovendien dat kappers een belangrijke rol kunnen spelen in het stimuleren van duurzaam gedrag. Omdat ze vaak een vertrouwensband opbouwen met klanten zijn salons een geschikte plek om gesprekken over het milieu te voeren.

Meedoen met de recyclemethode van Green Circle Salons is niet gratis. De opstartkosten bedragen 250 euro en kapsalons betalen een ecologische bijdrage. “Het kost ons geld, maar we rekenen dat aan de klant door”, vertelt saloneigenaar Nancy de Graaf. “Zo’n 50 cent per behandeling, en eigenlijk reageren onze klanten daar heel positief op.”

Volgens haar is recyclen een logische stap. “Je bent als kapper gewoon een grote vervuiler en je wilt die schade zo klein mogelijk maken.”