NOS Nieuws••Aangepast
Het ziet ernaar uit dat Rijkswaterstaat alle grote onderhoudswerkzaamheden die voor volgend jaar en 2028 in Noord-Nederland gepland staan, gaat schrappen. De projecten worden in ieder geval voorlopig niet aanbesteed omdat onvoldoende geld beschikbaar is.
“Wat het concreet betekent in Noord-Nederland is dat 92 kilometer aan asfalt niet wordt vervangen en 94 viaducten geen onderhoud krijgen”, aldus een woordvoerder van Rijkswaterstaat bij RTV Noord. “Wij hebben de aanbestedingen in Noord-Nederland voor 2027 en 2028 on hold gezet”, voegt hij daar bij Omrop Fryslân aan toe.
De bezuinigingen hebben ook gevolgen voor het onderhoud van vangrails, de wegmarkering (zoals de tekens op de wegen) en het onderhoud van bermen en taluds.
Het nieuws over Noord-Nederland komt nu naar buiten, zegt Van der Meer, maar ook elders in het land worden waarschijnlijk kortetermijnprojecten niet aanbesteed of geschrapt. Tot 2038 is een tekort van 34,5 miljard euro voor onderhoudsprojecten van Rijkswaterstaat.
Onaangename verrassing
De reacties in Noord-Nederland variëren van ongeloof tot woede. “Dit is een zeer onaangename verrassing”, aldus de Groningse gedeputeerde Erik Jan Bennema (VVD). “De prioriteit zou volgens de minister liggen bij beheer en onderhoud. Dit nieuws staat daar haaks op. Het gaat wel over de bereikbaarheid en kansen en toekomst van Noord-Nederland.”
Minister Karremans nuanceert het bericht van Rijkswaterstaat en zegt dat niet alle onderhoudsprojecten zijn geschrapt. “We gaan door met onderhoud waar dat nodig is.” Wel zegt hij kritisch te kijken wat nu moet gebeuren en wat ook later kan. “We hebben het onderhoud van onze snelwegen, vaarwegen en waterkeringen veel te lang voor ons uit geschoven. Daarom kijken we heel kritisch waar we het geld nú nodig hebben.”
Bij die keuze wil Karremans in Noord-Nederland voorrang geven aan de aanpak van een aantal verouderde viaducten en bruggen. “Veiligheid laten we nooit in het geding komen, we plegen dan altijd onderhoud aan snelwegen.” De minister vindt dat het noorden niet onevenredig hard wordt getroffen: “Dit gebeurt door heel Nederland.”
Budgettekort
Een jaar geleden waarschuwde de Algemene Rekenkamer al dat het budgettekort voor de instandhouding van het hoofdwegennet snel groter werd. Juist nu veel bruggen en viaducten aan het einde van hun levensduur zijn, is er steeds minder geld beschikbaar om er iets aan te doen.
In maart dit jaar luidden minister Karremans en staatssecretaris Bertram de noodklok. Zij waarschuwden dat Nederland niet alle onderhoudsprojecten voor wegen, bruggen en waterwerken tegelijkertijd kan uitvoeren, waardoor pijnlijke keuzes, uitstel en prioritering (het naar voren halen van werkzaamheden op plekken waar het onveilig dreigt te worden) onvermijdelijk zijn.
Karremans en Bertram zeiden toen al samen met de Tweede Kamer die “pijnlijke keuzes” te willen maken. Nog voor de zomer willen ze al het geplande onderhoud opnieuw beoordelen omdat er minder geld beschikbaar is. Om vervolgens dus samen te besluiten welke onderhoudsprojecten overal in Nederland wél en welke niet doorgaan.
Onvermijdelijk uitstel
De keuzes zijn nog niet gemaakt. Officieel is het groot onderhoud in Noord-Nederland dus nog niet van de baan. Maar het feit dat de projecten nu niet worden aanbesteed, betekent onvermijdelijk uitstel. Bij een aanbestedingsprocedure wordt een aannemer uitgezocht die het werk kan doen. Zo’n procedure duurt maanden, soms zelfs nog langer.
De aannemers in het noorden zijn vrijdag op de hoogte gebracht door Rijkswaterstaat.
Uitstel en mogelijk afstel kan vervelend uitpakken, stelt de woordvoerder van Rijkswaterstaat. “Als groot onderhoud niet wordt uitgevoerd, heeft het uiteraard gevolgen voor de veiligheid” zegt hij.
“De kans op storingen wordt ook vergroot”, vervolgt de woordvoerder. “Het kan best zijn dat bijvoorbeeld een rijstrook afgesloten wordt bij schade. Afgelopen winter hadden we zeker in de provincie Groningen op veel plekken asfaltschade. Nog zo’n winter zou niet fijn zijn.”
Acuut onveilig
Overigens benadrukt zowel Rijkswaterstaat als het ministerie dat alle wegen continu “gemonitord” worden en dat er altijd geld is om acuut onveilige situaties te verhelpen.
