Grote zorgen onder veteranen van VN-vredesmacht over oorlog in Libanon

• Eva de Vries

  redacteur Buitenland

Na weken van Israëlische luchtaanvallen is gisternacht een staakt-het-vuren ingegaan tussen Libanon en Israël. De gevechtspauze zou tien dagen moeten duren. Nederlandse veteranen van de VN-vredesmacht in Libanon (Unifil) maken zich grote zorgen over het oplaaien van het geweld in het land, precies in het gebied waar zij ooit actief waren.

Daarom ontmoeten ze elkaar vanmiddag op een bijeenkomst in Eindhoven. Die wordt georganiseerd door de Bond van Nederlandse Militaire Oorlogs- en dienstslachtoffers en Stichting Weerzien met Libanon.

Eén van de veteranen is Henry Duijvestijn, die in 1983 werd uitgezonden naar Libanon voor de Unifil-missie. “Ik ga naar de bijeenkomst omdat ik me nog steeds verbonden voel met het land en met de Libanezen”, vertelt hij. “Ik mag dan veteraan zijn, maar eigenlijk blijf ik altijd een vredesduif.”

Israël voerde de afgelopen weken zware aanvallen uit op Libanon. Verschillende wijken in de hoofdstad Beiroet werden bestookt. Ook een groot deel van Zuid-Libanon is in puin gelegd.

Volgens de Libanese autoriteiten zijn er inmiddels zeker 2200 mensen gedood, ruim een miljoen mensen hebben hun huis moeten verlaten. Ook is er veel infrastructuur verwoest. Sinds het begin van de Amerikaans-Israëlische aanvallen op Iran neemt Irans bondgenoot Hezbollah ook weer doelen in Israël onder vuur.

“Ik ben natuurlijk blij met het staakt-het-vuren, het geeft een beetje hoop”, zegt Duijvestijn. Hij hoort van zijn contacten dat vluchtelingen terug naar Zuid-Libanon reizen om te kijken of hun huis nog overeind staat. “Maar ik weet ook dat het een broos bestand is”, zegt hij. “Als één van de twee partijen het schendt, dan is het afgelopen.”

Of Israël de gevechtspauze serieus neemt, valt te betwijfelen. Na de aankondiging van het bestand door de Amerikaanse president Trump liet premier Netanyahu weten dat hij akkoord ging om “vredesonderhandelingen met Libanon te bevorderen”.

Hij zei ook dat hij van het grensgebied een bufferzone wilde maken, om aanvallen op Israël te voorkomen. Daarvoor moet volgens Netanyahu dan een deel van de regio worden ontvolkt.

Juist in dat gebied is ook Unifil actief. De VN-missie wordt geregeld aangevallen door het Israëlische leger. Wegblokkades door Israëlische militairen leiden ertoe dat de blauwhelmen bijvoorbeeld niet meer goed kunnen patrouilleren, zegt de VN. De regering van premier Netanyahu vindt dat Unifil niet hard genoeg optreedt tegen Hezbollah.

In de jaren 80 was het werk van de vredesmacht ook al niet eenvoudig, maar toen was er volgens Duijvestijn veel meer bewegingsvrijheid: “In mijn tijd reden we achter Israëlische patrouilles aan, met als doel om de lokale bevolking te proberen te beschermen”, vertelt hij. “Nu komen de blauwhelmen amper van hun posten af, ook zij lopen een groot risico.”

Maar de bevolking is het grootste slachtoffer. “De beelden van hele dorpen die zijn weggevaagd, kan ik nauwelijks bevatten”, zegt Duijvestijn. “Sommige mensen komen terug en zien dat er niets over is van hun huis of van hun olijfboomgaarden.” Ook vraagt hij zich af of het Unifil-monument in de zwaar getroffen stad Tyrus nog overeind staat: “Zo veel is daar platgebombardeerd.”

Eind dit jaar vertrekt de VN-missie uit Libanon. Duijvestijn maakt zich er zorgen over: “Wat gaat er dan gebeuren? Neemt het Libanese leger het dan over? En kan het zich verzetten tegen Israël, dat een heel andere agenda heeft?”

De missie die ophoudt te bestaan, het staakt-het-vuren en het geweld van de afgelopen weken staan vanmiddag allemaal op de agenda in Eindhoven: “Het is fijn om samen te zijn met mensen die Libanon een warm hart toedragen”, zegt Duijvestijn. “Ik hoop dat er geld wordt ingezameld voor de slachtoffers en dat we ooit kunnen terugkeren naar de plekken en mensen die ons dierbaar zijn in dat prachtige land.”