Haagse kinderen die thuisonderwijs krijgen om levensovertuiging moeten terug naar school

Ruim honderd kinderen uit Den Haag die thuisonderwijs krijgen in verband met de levensbeschouwing van hun ouders, moeten na de zomervakantie weer naar school. Dat meldt NU.nl(opent in nieuw venster). Mogelijk moeten kinderen in andere gemeenten binnenkort ook terug de klas in.

De gemeente Den Haag kent de levensbeschouwelijke vrijstelling van de leerplicht niet meer toe, bevestigt een woordvoerder aan de NOS. Op dit moment hebben 102 Haagse kinderen die vrijstelling; vier keer zoveel als vijf jaar geleden. Hun ouders stellen dat er binnen redelijke afstand geen enkele school is die aansluit bij hun geloof of levensbeschouwelijke overtuigingen.

Het is niet duidelijk of al die kinderen daadwerkelijk thuisonderwijs krijgen, en ook niet wat eventuele lessen inhouden. De onderwijsinspectie houdt daar geen toezicht op.

“Het kan zijn dat ze goed thuisonderwijs krijgen, maar deze kinderen zijn echt uit beeld”, zegt de Haagse onderwijswethouder Hilbert Bredemeijer in het NOS Radio 1 Journaal.

Vorige maand oordeelde de Hoge Raad dat ouders alleen nog aanspraak kunnen maken op de levensbeschouwelijke vrijstelling als er geen openbare school bij ze in de buurt is. Op openbare scholen is onderwijs dat aan godsdienst, levensbeschouwing of maatschappij raakt in principe objectief, aldus de Hoge Raad.

Voor basisscholen betekent “in de buurt” maximaal 6 kilometer weg van de woning, voor middelbare scholen maximaal 20 kilometer. In een stad als Den Haag woont niemand te ver weg van een openbare school, redeneert de gemeente.

“De Hoge Raad heeft gezegd: er is voor die gezinnen wel degelijk een geschikte school. Het is niet langer plausibel om aanspraak te maken op de levensbeschouwelijke vrijstelling”, zegt Bredemeijer. “In de uitspraak staat dat de overheid een taak heeft. Ik voel mij aangesproken om samen met mijn leerplichtambtenaren een plek te vinden voor deze kinderen.”

Ouders die deze zomer een verlenging van de vrijstelling aanvragen, krijgen ‘nee’ te horen. “Maar we gaan ook het gesprek aan. Als een stoel in de klas na de vakantie dan toch leeg blijft, voelen we ons door de uitspraak gesteund om te handhaven. Er is leerplicht, maar kinderen hebben ook recht op goed onderwijs.”

De wethouder benadrukt dat ouders van kinderen met een dergelijke vrijstelling nu maar beperkt hoeven te motiveren waarom zij hun kind thuis willen lesgeven.

“Mensen hoeven heel weinig informatie te geven bij zo’n aanvraag. We weten dus niet precies wat de levensovertuiging is, of het wel klopt, en of er echt niet een geschikte school voor een kind is.”

Ook het Openbaar Ministerie heeft vaak te weinig juridische houvast, en is gestopt met het vervolgen van ouders die hun kinderen niet naar school laten gaan vanwege een geloofs- of levensovertuiging.

Staatssecretaris Tielen van Onderwijs wil de levensbeschouwelijke vrijstelling van de leerplicht helemaal afschaffen. Dat zei ze deze maand in een aflevering van het onderzoeksprogramma Boos van BNNVARA.

Gemeenten hoeven daar met de uitspraak van de Hoge Raad echter niet op te wachten. Onderwijswethouder Bredemeijer vermoedt dat de stap die Den Haag nu zet op andere plekken in het land gevolgd zal worden.

“Ik denk dat veel van mijn collega’s hier met smart op zaten te wachten, en in de uitspraak een opdracht hebben gelezen.”