In samenwerking met
Omroep Gelderland
NOS Nieuws•
Als oververhitte hardlopers vaker worden gekoeld met ijsbaden en ijshanddoeken, kunnen levens worden gered. Dat zegt Coen Bongers, inspanningsfysioloog bij het Radboudumc en HAN. Uit onderzoek van Omroep Gelderland blijkt dat effectieve koelmethodes nauwelijks worden ingezet bij hardloopevenementen.
Er zijn twee manieren om iemands lichaamstemperatuur snel en effectief naar beneden te brengen: iemand koelen in een ijsbad of met ijshanddoeken. Deze methodes zijn sinds 2023 de standaard bij evenementenzorg. Toch worden ze in de praktijk beperkt ingezet.
Djurre (25) uit Doesburg kreeg tijdens de Dam tot Damloop in 2024 een hitteberoerte toen hij bijna 16 kilometer in de benen had. Zijn lichaamstemperatuur bleek 42,5 graden. Ter plekke werd hij gewikkeld in ijskoude handdoeken. Hij kan het gelukkig navertellen. “Ik had nog nooit van een hitteberoerte gehoord, voordat ik er zelf een kreeg”, vertelt hij in de Omroep Gelderland-documentaire Oververhit.
“Ik kan me er boos over maken dat er nog steeds mensen overlijden aan een hitteberoerte. Dat hoeft niet”, zegt anesthesioloog-intensivist Pim de Ruijter, die tevens voorzitter is van de Stichting Veldnorm Evenementenzorg. “Ik vind het wel zorgelijk dat er nog steeds organisaties zijn die weinig met koelmethoden doen. De behandeling van een hitteberoerte is super simpel: gewoon beginnen met koelen”, zegt De Ruijter.
“Een koelbad is het meest effectief. Maar ijshanddoeken zijn second best. De lichaamstemperatuur moet gewoon zo snel mogelijk naar beneden”, zegt Bongers.
Omroep Gelderland keek mee met een training van het Rode Kruis team met zo’n koelbad:
Hitteberoertes onder hardlopers: ‘Waarom wil ik mijn pr verbeteren?’
Om ijsbaden in te zetten bij een hardloopevenement is een specialistisch medisch team nodig. Voor veel organisaties van kleinere evenementen is dat te duur of niet haalbaar. Andere organisaties, zoals die van de halve marathon van Ermelo, hebben wel de optie van ijsbaden in hun protocollen staan, maar zetten die pas in vanaf een bepaalde buitentemperatuur.
Koelbox
IJshanddoeken daarentegen zijn goedkoop en gemakkelijk in te zetten. Je hebt er alleen handdoeken en een koelbox met ijsblokjes voor nodig. Toch denken veel organisaties dat ijshanddoeken voor hun hardloopevenement niet nodig zijn omdat ze bijvoorbeeld in de late herfst of winter plaatsvinden, blijkt uit onderzoek van Omroep Gelderland.
Dat is niet terecht, zegt inspanningsfysioloog Coen Bongers. “Ook bij lagere temperaturen komen hitteberoertes voor. Daarnaast dragen lopers dan meer – en vaak te veel – kleding, waardoor ze minder warmte kwijt kunnen.”
Bij vijf grote hardloopevenementen worden sinds een aantal jaar wel koelbaden ingezet. Het gaat om de marathons van Amsterdam, Utrecht en Eindhoven en om de Tilburg Ten Miles en de Dam tot Damloop. De Almere Challenge zet ijsbaden in vanaf een bepaalde buitentemperatuur.
“Het is echt een lifechanger“, vindt Bongers. Hij pleit ervoor dat de ijsbaden en ijshanddoeken bij elk hardloopevenement worden ingezet. “In Nederland hoeft in principe niemand te overlijden aan een hitteberoerte.”
