NOS Nieuws•
Minister Eelco Heinen (Financiën) had met vrijwel niemand besproken dat hij op de dag van de regeringsverklaring zou aankondigen opnieuw naar de vermogensbelasting (box 3) te willen kijken. Dat schrijft NRC in een reconstructie op basis van gesprekken met 26 bronnen.
Heinen (VVD) passeerde volgens NRC daarmee niet alleen de net aangetreden staatssecretaris Eerenberg (D66), die eigenlijk over box 3 gaat, maar ook de andere coalitiepartijen en zijn ambtenaren. Hij had volgens NRC wel met sommige van hen overlegd over de wens om de wet aan te passen, maar niet over hoe dat moet gebeuren en wanneer dat naar buiten moest.
Ook voormalig staatssecretaris Heijnen (BBB) hoorde in zijn laatste weken als bewindspersoon niks van de VVD over de kritiek. Hij zegt tegen de NOS “met verwondering en verbazing” te kijken naar de stap van Heinen. “Normaal zoekt een minister van Financiën altijd naar dekking als hij een besluit neemt. Maar als je nu aanpassingen doorvoert, heb je een gat op de begroting.”
Heinen zegt zich niet in de kritiek te herkennen. “Ik ga er allemaal niet op reageren”, zegt Heinen bij aanvang van de ministerraad. “De onrust was zo groot dat ik wel moest ingrijpen. Dat gaan we de komende tijd doen in gesprek met de Eerste en Tweede Kamer om het tot een goed einde te brengen.”
Met hangen en wurgen
De Tweede Kamer praatte afgelopen jaren over de vraag hoe vermogen belast worden, een zeer ingewikkeld dossier waar veel geld mee gemoeid is. Hoewel niemand tevreden was over het uiteindelijke voorstel dat er lag, stemden partijen toch met hangen en wurgen in. Er zat grote haast bij, zo kregen ze te horen van het vorige kabinet: met elk jaar uitstel zou de staatskas 2,8 miljard euro mislopen.
De verbazing was dan ook groot toen Heinen een paar weken later, op de ochtend van de regeringsverklaring, aankondigde de wet toch weer te willen aanpassen. “Er is iets gewoon niet goed gegaan”, zei hij volgens De Telegraaf over de wet die net door de Tweede Kamer was gegaan.
Het is zeer ongebruikelijk dat een minister daarna een wet toch weer wil aanpassen. Daar komt bij dat Heinen in het vorige kabinet ook al minister van Financiën was en dus al langer aan de teugels van de wetswijziging zit. Henk Vermeer (BBB) haalde dan ook hard uit naar de minister: hij noemde de aankondiging “een dikke middelvinger naar de Kamer”.
Van Elon Musk tot prins Constantijn
Heinen zegt dat zijn wens voor een wetswijziging volgde op een storm van kritiek van internationale beleggers, tot Elon Musk aan toe. Ook prins Constantijn, speciaal gezant van start-up-organisatie Techleap, mengde zich in de discussie. Hij waarschuwde in WNL op Zondag dat de nieuwe wet buitenlandse investeerders zou wegdrijven uit Nederland.
Grootste kritiekpunt van beleggers is dat zij volgens de nieuwe wet belasting moeten gaan betalen over aandelen of crypto die ze nog in bezit hebben. Ze moeten dus afrekenen over papieren winst. Als een belegger al zijn geld in aandelen heeft zitten, en verder weinig of geen spaargeld heeft, dan zal die een deel van die aandelen moeten verkopen om de belasting te kunnen betalen.
“De financiële onrust was zo groot, dat ik wel moest ingrijpen”, zegt Heinen daar over. Volgens hem verdween de politieke steun in de Eerste Kamer, hoewel die nog niet begonnen was aan de inhoudelijke behandeling. “Als de wet het niet haalt hebben we een veel groter probleem”, zegt Heinen. “Dan loopt de rekening op en dat probeer ik te voorkomen.”
De minister zegt nu toe te werken naar een oplossing “met breed politiek en maatschappelijk draagvlak”. Welke oplossing dat wordt, is nog onduidelijk. Wel zou er wel eens een flink prijskaartje aan kunnen hangen, waar dan weer dekking voor moet worden gezocht. Op Prinsjesdag moet duidelijk worden wat het nieuwe plan van het kabinet is.
