NOS Nieuws•
Tientallen kerken binnen de Christelijke Gereformeerde Kerken (CGK) gaan zich afsplitsen. Dat gebeurt uit onvrede over de koers van de rest van de organisatie op het gebied van homoseksualiteit en vrouwelijke dominees. Daarmee is er voor het eerst sinds 1892 een scheuring binnen het kerkgenootschap.
Al is dat volgens de kerken zelf niet aan de orde. “Er is een breed gedragen wil om elkaar vast te houden als Christelijke Gereformeerde Kerken. Daartoe gunnen we elkaar de ruimte die plaatselijk nodig is in dit proces”, zeggen de kerken na een bijeenkomst in de Pniëlkerk in Veenendaal. Kenners zijn het daarmee oneens en spreken wel degelijk van een kerkscheuring.
Vrouwelijke dominees
Zo’n zeventig conservatievere plaatselijke CGK-kerken zijn het niet eens met het beleid ten aanzien van homoseksualiteit en vrouwelijke dominees. De conservatieve kerken vinden het niet goed dat sommige, meer progressieve kerken binnen het genootschap ruimte geven aan vrouwelijke dominees en een iets lossere omgang met homoseksuele kerkleden. Deze homoseksuelen mogen bijvoorbeeld belijdenis doen.
De oprichting van de CGK gaat terug naar 1892. In totaal telt het genootschap 181 plaatselijke kerken. Daarmee staat het voor een klein deel van gereformeerd Nederland, dat zich ook in andere kerkgenootschappen heeft verzameld.
Een kerkscheuring kan dwars door gezinnen heen lopen.
Een deel van de conservatieve kerken kwam vandaag bijeen in Veenendaal om te beslissen of ze, los van de algemene vergaderstructuur, een eigen vergaderstructuur willen optuigen. In kerkelijke termen wordt dat ook wel een synode genoemd.
“Op het moment dat je je zo opnieuw organiseert, is er feitelijk sprake van een kerkscheuring”, zegt Arnold Huijgen. Hij is Theoloog des Vaderlands en daarnaast ook predikant binnen de CGK. “Van voorgaande kerkscheuringen weten we dat zo’n scheuring dwars door gezinnen en huwelijken heen kan lopen.”
Volgens Huijgen kan de kerkscheuring juist in die middengroep frictie opleveren. “Dat zijn vaak kleine gemeenten, zij moeten na een afscheiding besluiten bij welke variant ze zich aansluiten. Als om die reden een aantal kerkleden vertrekt, kunnen de kerken op termijn bijvoorbeeld het kerkgebouw of de predikant niet meer betalen.”
Lang stond de CGK juist bekend als een heel saamhorig kerkgenootschap, zegt Huijgen. “Deze scheuring is historisch gezien wel heel bijzonder. De CGK is sinds de oprichting in de 19e eeuw nog nooit gescheurd en stond altijd bekend om zijn vriendelijke cultuur”, zegt hij. “Andere genootschappen keken vaak met veel bewondering naar de CGK.”
Volgens Huijgen is die cultuurverandering wel logisch. “Er zijn een hoop zij-instromers in de kerk gekomen, mensen die overstapten vanuit andere kerkgenootschappen. Die zij-instromers lijken uniformiteit belangrijker te vinden dan samen blijven.”
