NOS Nieuws
Het is bij problemen met de fundering van je huis makkelijker om je kop in het zand te steken dan de gebreken aan te pakken, herkent Remco Bruinsma uit Rotterdam die hier zelf ooit mee te maken kreeg. “Maar als je huis mogelijk op instorten staat, dan moet je wel onderzoek laten doen.”
Bijna een half miljoen huizen in Nederland hebben problemen met de fundering of krijgen die op korte termijn. Preventie kan een boel huizen redden, maar mensen weten vaak niet hoe het met die onderste laag van hun huis is gesteld. “De fundering is eigenlijk een soort sluipmoordenaar”, zegt Bruinsma. “Je merkt niet dat het niet goed zit, tot het te laat is.”
De buurt waar Bruinsma woont, het Kleiwegkwartier, werd vlak voor Koningsdag in 2014 ruw wakker geschud, vertelt hij. “Een heel blok met huizen werd ontruimd in de Margrietstraat omdat ze onveilig waren geworden. Dat is zo dichtbij dat wij ons afvroegen: hoe zit dat dan bij ons?”
Een groep inwoners liet onderzoek doen en volgens Bruinsma kreeg twee derde slecht nieuws. Op veel plekken heeft paalrot de houten fundering aangetast. Dat kan gebeuren wanneer de houten palen te lang droog staan. Sommige huizen kregen nog vijf tot tien jaar, bij andere huizen zeiden de onderzoekers dat bewoners al binnen vijf jaar schade kunnen verwachten door de fundering.
Marianna Feenstra woont ook in het Kleiwegkwartier en schrok van het nieuws. Zij en haar man Jelle kregen te horen dat hun huis nog vijf tot tien jaar met de huidige fundering door kon. “Mijn man wilde zelf het grondwaterpeil meten. Dus hij ging met een peillint door de wijk en zag dat het overal te laag stond.”
Samen met buurtbewoners bedacht Jelle Feenstra daarom een plan. Om regenwater beter af te voeren had de gemeente eerder een nieuw infiltratiesysteem aangelegd in de wijk.
“Bij de medewerkers die dat aanlegden liep Jelle vaak langs en bracht de mensen dan een kopje koffie”, vertelt zijn vrouw. “Uiteindelijk vroeg hij of zij een pomp konden plaatsen om het grondwater beter op peil te houden, zodat niet al het regenwater direct wordt afgevoerd als het grondwater al laag is.”
Na veel gesprekken met de gemeente lukte het in 2018 om zo’n pomp bij wijze van proef te plaatsen. “Het verhoogt het grondwater dus niet en het afwateringssysteem werkt ook nog steeds goed”, benadrukt Bruinsma, die bij het project was betrokken. De proef slaagde en uiteindelijk is de pomp toegevoegd aan de gemalen van Rotterdam.
De Autoriteit Financiële Markten heeft eerder berekend wat de totale kosten zijn als alle woningen met funderingsproblemen worden hersteld. Dat komt neer op ruim 11 miljard euro. Bruinsma denkt dat daarom meer mensen in Nederland een pomp zouden moeten gebruiken om het niveau van het grondwater op peil te houden.
Bodemdalingsexpert Otto Levelt van Deltares vindt het een slim systeem dat redelijk lang kan blijven werken. “Wel is het in sommige gebieden makkelijker dan in andere gebieden.”
Begin dit jaar hebben de Feenstra’s hun fundering opnieuw laten onderzoeken. Een paar maanden later ontving Marianna het goede nieuws: de fundering is voor de komende 25 jaar in orde verklaard. Dat is de langste termijn die zo’n onderzoek kan toekennen. “De grondwaterstand moet natuurlijk wel in orde blijven in de tussentijd”, zegt Feenstra.
Haar man Jelle heeft het nieuws niet meer mee kunnen maken. Hij is in februari overleden. “Het is jammer dat hij het goede resultaat niet heeft kunnen zien”, zegt Marianna. Ze verwacht dat binnenkort nog een extra pomp wordt geplaatst in de Statenlaanbuurt. “En de pompen gaan Jelle 1 en Jelle 2 heten.”
