NOS Nieuws•
Door de stijgende huizenprijzen wordt het vinden van een geschikte gezinswoning voor jongvolwassenen steeds lastiger. Dat is mogelijk een van de oorzaken van het dalende kindertal, blijkt uit onderzoek van het Nederlands Interdisciplinair Demografisch Instituut (NIDI).
De huizenprijzen stijgen sinds 2013 een stuk sterker dan de inkomens. Jongvolwassenen wonen daardoor vaker in een woning die als minder geschikt wordt beschouwd voor een gezin, zoals een appartement.
Het onderzoek spreekt van een ‘mismatch’ tussen het soort woning waar jongvolwassenen een gezin willen beginnen en de woningtypen waartoe zij toegang hebben op de woningmarkt.
Het resultaat is dat zij hierdoor het krijgen van kinderen uitstellen of mogelijk ervan af zien, zo is te lezen in het onderzoek. “Er zijn veel gezinswoningen, maar die zijn niet altijd bereikbaar voor de groep die een gezin wil stichten”, zegt Daniel van Wijk, onderzoeker bij het NIDI.
Vrijstaande woning
“Hoge huizenprijzen zijn een belemmerende factor voor het starten van een gezin”, concludeert hij. “Hoe je woont, bepaalt dus voor een belangrijk deel je levenspad.”
Hij ziet verschillende oorzaken voor het dalende geboortecijfer, maar een belangrijke verklaring is de stijging van de huizenprijzen. Zo was in 2010 het kindertal gemiddeld 1,80 per vrouw. In 2024 is dit gedaald naar 1,43. Tegelijkertijd stegen de huizenprijzen sinds 2013 sterk. “Vanaf dat moment is een gedragsverandering zichtbaar”, zegt Van Wijk.
Uit het onderzoek blijkt dat vrouwen in een koopwoning het vaakst een kind krijgen. Ook krijgen vrouwen in een vrijstaande woning 38 procent vaker een kind dan vrouwen in een appartement.
Eisen niet bijgesteld
“Huishoudens stellen hun eisen voor een woning ondanks de woningcrisis niet bij. Zij vinden het dus belangrijk om in een kindvriendelijke woning een gezin te starten en leveren daar niet op in”, zegt Van Wijk.
Wat de huidige generatie jongvolwassenen als een kindvriendelijke woning beschouwt, kan mede bepaald zijn door hoe zij zijn opgegroeid. Hun ouderlijk huis was vaak een kindvriendelijke (koop)woning. Zij willen hun kinderen in eenzelfde soort huis laten opgroeien, is een mogelijke verklaring.
Van Wijk kan zich voorstellen dat het geboortecijfer weer zal stijgen zodra de krapte op de woningmarkt afneemt.
