NOS Nieuws•
De Nederlandse Zorgautoriteit (NZa) heeft nieuwe huisartsentarieven vastgesteld nadat de zorgmarkttoezichthouder twee keer door de hoogste bestuursrechter op de vingers was getikt. De tarieven bleken sinds 2023 structureel te laag vastgesteld waardoor veel huisartsenpraktijken de gestegen bedrijfskosten steeds moeilijker kunnen dragen.
De NZa verhoogt nu weliswaar de vergoeding voor huisvestingskosten met gemiddeld 10.790 euro per huisartsenpraktijk, maar de waardering van de arbeidskosten voor praktijkhoudende huisartsen, die dus naast arts ook werkgever zijn, blijft nagenoeg ongewijzigd.
Dat de NZa op dit vlak voet bij stuk houdt is opmerkelijk omdat de bestuursrechter de laatste keer expliciet benoemde dat de zwaarte van de functie van huisarts financieel wordt ondergewaardeerd. Dat is problematisch omdat de tarieven op basis van deze waardering worden berekend. Huisartsen hoopten dat de NZa de tarieven met deze gerechtelijke terechtwijzing ruimhartiger zou gaan berekenen. Dat blijkt nu dus niet het geval.
Belangenorganisaties voor huisartsen, zoals de Landelijke Huisartsen Vereniging (LHV) en De Bevlogen Huisartsen, zeggen daarom opnieuw naar de bestuursrechter te stappen. “De rechter gaf de NZa een duidelijke opdracht. Wij hadden verwacht dat de NZa deze kans zou benutten om de tarieven eerlijker en toekomstbestendig te maken. We hebben er alles aan gedaan om ze daartoe te bewegen. Dat is een grote teleurstelling voor ons en voor alle huisartsen”, reageert LHV-voorzitter Marjolein Tasche.
Christof Zwart, voorzitter van De Bevlogen Huisartsen, zegt het positief te vinden dat de NZa meer geld uittrekt voor degelijke huisvesting van huisartsenpraktijken maar zegt ook dat de NZa weinig heeft gedaan met suggesties van huisartsen zelf. Bijvoorbeeld om met regionale tarieven te werken “Nu komt er één landelijke tariefverhoging voor de huisvesting. Maar in veel regio’s is dat onvoldoende. Er is nogal een verschil tussen de huisvestingskosten in de provincie Groningen en de kosten die je maakt in Amsterdam.”
Maar de steen des aanstoots blijft voor de huisartsenorganisaties dat de NZa de in taken alsmaar groeiende rol van de huisarts niet op waarde zou schatten. Ze wijzen erop dat de huisarts ook een poortwachter is die moet oordelen of een patiënt specialistische zorg nodig heeft. Daarnaast nemen huisartsen zorg van ziekenhuizen en de GGZ over. Dit betekent dat huisartsenpraktijken niet alleen meer patiënten moeten helpen, maar ook meer personeel in dienst hebben. Tussen 2015 en 2022 is het aantal personeelsleden in huisartsenpraktijken gemiddeld met 46 procent toegenomen.
‘Gratis werk’
In de tariefberekening gaat de NZa volgens de LHV voorbij aan alle veranderingen. Want de toezichthouder blijft uitgaan van een fulltime werkweek van 36 uur. Volgens kennisinstituut Nivel werken huisartsen vanwege hun omvangrijke takenpakket gemiddeld 48 uur per week. “Die 12 uur moeten we kennelijk gratis werken”, zegt ook Zwart van De Bevlogen Huisartsen.
De NZa schrijft in een persbericht dat bij het vaststellen van de tarieven naast het kunnen dekken van kosten ook rekening moet worden gehouden met het beheersen van de zorgkosten. “Want alle inwoners van Nederland moeten een huisarts hebben en houden”, aldus NZa-directeur Johan Rijneveld.
Overal in het land al patiëntenstops
“Er zijn al heel veel mensen die geen huisarts hebben”, reageert Zwart. Hij verwijst naar een recent onderzoek van de Algemene Rekenkamer waaruit bleek dat 700.000 mensen op zoek zijn naar een huisarts. Er zijn genoeg huisartsen maar te weinig huisartsenpraktijken waardoor bij 60 procent van de praktijken een patiëntenstop geldt.
“En dat tekort aan huisartsenpraktijken is mede het gevolg van de te lage tarieven, want je kunt er nauwelijks een praktijk beginnen of mee overnemen.”
De LHV noemt het daarom onbegrijpelijk dat de NZa na de laatste rechterlijke uitspraak blijft vasthouden aan standpunten. “Het gevolg is dat opnieuw kostbare tijd en energie moeten worden besteed aan juridische procedures, terwijl die juist nodig zijn om samen te werken aan een bekostigingssysteem dat de huisartsenzorg toekomstbestendig maakt.”
