NOS Nieuws•
De Nederlandse brandweer is onvoldoende voorbereid op de bestrijding van complexe calamiteiten (natuurrampen, branden, zware ongelukken) die zich in meerdere regio’s tegelijk of ook landelijk kunnen voordoen. Dat staat in een onderzoek van de Inspectie Justitie en Veiligheid.
De inspectie noemt een aantal structurele gebreken, zoals een gebrekkige samenwerking tussen de veiligheidsregio’s. Ook zijn er regionale verschillen in de beschikbaarheid van mensen en materieel, zegt de inspectie. Die constateert verder dat de bestrijding van grote incidenten ten koste gaat van het ‘dagelijkse’ werk van de brandweer.
In het onderzoek heeft de inspectie gekeken naar de manier waarop de afspraken over grootschalig en specialistisch brandweeroptreden (GBO) worden uitgevoerd.
“Tot nu toe is het gelukkig goed gegaan bij grote branden in Nederland. Uit ons onderzoek blijkt dat dit bij toeval goed is afgelopen”, zegt waarnemend inspecteur-generaal Liestbeth Huijzer. “Als er meerdere natuurbranden in Nederland tegelijk of direct achter elkaar plaatsvinden, vrezen we een uitputtingsslag bij de brandweer.”
Structurele problemen
De inspectie spreekt van structurele problemen. In 2012 stelde de brandweer zelf dat het optreden bij grote incidenten beter moest. In het GBO is afgesproken aan welke standaarden brandweerkorpsen bij grote incidenten moeten voldoen. Maar niet overal in Nederland worden deze afspraken in praktijk gebracht.
De inspectie noemt de verschillen tussen de veiligheidsregio’s te groot. Zo verschillen per regio het aantal bluswagens, de hoeveelheid personeel, de aanwezigheid van specialistische teams, de kwaliteit van de digitale informatievoorziening en de afspraken over onderlinge samenwerking.
Daarnaast is er een gebrek aan centrale regie. Besluiten over grote incidenten worden nu op lokaal niveau genomen, zegt de inspectie. “Maar grootschalige en specialistische incidenten vragen juist om landelijke coördinatie en regie.”
Inspecteur-generaal Huijzer vindt dat zorgelijk. “Het maakt ons kwetsbaar dat bij grote branden en specialistische incidenten in meerdere regio’s blijkt dat de brandweer het risico loopt niet of niet goed te kunnen ingrijpen door gebrek aan regie, mensen en materieel.”
‘Leg optreden landelijk vast’
De Inspectie roept daarom de minister van Justitie en Veiligheid ertoe op duidelijke afspraken te maken over hoe brandweerhulp in het hele land wordt verdeeld, betaald en op hetzelfde kwaliteitsniveau wordt gehouden.
Verder is het belangrijk dat wettelijk wordt vastgelegd wie de leiding heeft bij calamiteiten in meerdere regio’s tegelijk, en hoe middelen worden verdeeld bij schaarste.
Daarnaast wordt het Veiligheidsberaad, een overleg van de voorzitters van alle veiligheidsregio’s, opgeroepen om de afspraken van het GBO direct overal en volledig in te voeren. “Actuele overzichten van slagkracht moeten zowel regionaal als landelijk worden onderhouden.”
‘Meer geld en afspraken nodig’
Het Veiligheidsberaad en de Raad van Commandanten en Directeuren Veiligheidsregio (RCDV) onderschrijven de conclusies van het rapport. Ze zeggen dat ze druk bezig zijn om de samenwerking tussen de regio’s te verbeteren en ervoor te zorgen dat er centrale regie komt.
Ze benadrukken wél dat er meer geld nodig is om complexe calamiteiten goed te kunnen bestrijden. Daarbij wordt een bedrag genoemd van 200 miljoen euro.
