Inwoners Sumatra voelen zich in de steek gelaten na grootste natuurramp in 8 jaar

• 

  Mustafa Marghadi

  correspondent Zuidoost-Azië

Op Sumatra groeit de frustratie over de hulpverlening na de dodelijke overstromingen en aardverschuivingen van de afgelopen dagen. Er zijn al 804 doden geteld, en er worden nog zeker 650 mensen vermist. Maar de grootste frustratie is dat nog duizenden mensen na een krappe week nog steeds niet zijn geholpen.

De overstromingen in Indonesië zijn van zeldzame proporties, het is de grootste natuurramp in zeker 8 jaar. Sumatra is een van de grootste eilanden op aarde en nagenoeg het hele noorden is na zware moessonregens getroffen door overstromingen en aardverschuivingen. Er is enorm veel schade. “Mijn huis is vernield. En ik hoop dat de overheid ons zal helpen,” zegt Rosmina uit Noord-Sumatra tegen persbureau AFP.

Maar Sumatra is logistiek lang niet zo ontwikkeld als het naburige Java. Vooral in de centrale delen van het eiland zijn weinig wegen. En als er één weg is beschadigd door deze ramp, kunnen hulpverleners direct een heel gebied niet bereiken. “Het is logistiek een hele uitdaging om op de ramp te reageren”, zegt Ade Soekadis van de hulporganisatie Mercy Corp Indonesia tegen Channel News Asia.

De overheid heeft in die gevallen helikopters en ander vliegend materieel ingezet om afgelegen gebieden te helpen, maar volgens de lokale overheden is dat niet genoeg. Er ontstaan tekorten aan rijst en brandstof. “Het is ook heel moeilijk om schoon water te vinden”, zegt slachtoffer Zamzani tegen AFP. Maar een lokale politicus in Atjeh meldt ook een tekort aan medicijnen. “Mensen worden ziek,” zegt hij tegen het Indonesische Kompas TV.

Veel hulporganisaties roepen president Prabowo daarom op om de nationale noodtoestand uit te roepen. Maar dat weigert hij voorlopig te doen. Volgens hem hebben de lokale overheden de situatie onder controle en is er geen noodzaak voor een nationale noodtoestand. De voorzitter van gezamenlijke parlementen in Indonesië onderschrijft dat ook. “De rampendienst, het leger en de politie reageren snel. De situatie is nu adequaat.”

De nationale noodtoestand is heel zeldzaam in Indonesië. Die werd uitgeroepen na de tsunami in 2004 en tijdens de covid-pandemie. Zelfs na de tsunami in 2018 waarbij meer dan 4000 doden op Sulawesi vielen, werd de noodtoestand niet uitgeroepen. Desondanks voeren hulporganisaties de druk op om het nu toch te doen, zodat lokale overheden sneller aan hulpfondsen komen om slachtoffers te helpen.

In deze video vertelt een vrouw uit het getroffen gebied over de overstromingen:

Op de achtergrond borrelt er nog meer woede bij de bevolking. Al decennia wordt oerbos legaal en illegaal gekapt op Sumatra. Reliwati Siregar zag dit allang aankomen. Hij komt uit Tapanuli, het gebied in Sumatra waar een kwart van de doden zijn gevallen. “Kwaadaardige handen hebben de bossen hier gekapt. En nu betalen we de prijs”, zegt hij tegen persbureau Reuters.

Veel milieudeskundigen zijn het met hem eens dat ontbossing de aardverschuivingen hebben versterkt. Bossen hadden de zompige grond op hun plaats kunnen houden. En Tapanuli is een van de plekken waar veel bos is gekapt.

Maar de ontbossingsdiscussie lijkt er een voor later. Op dit moment moeten de reddingsdiensten de getroffen Sumatranen eerst van voedsel, medicijnen en onderdak voorzien. Voor Hamida Telaumbaunua bijvoorbeeld, die tegen Channel News Asia zegt dat ze haar huis en haar hele inboedel kwijt is. “Het is zwaar om na te denken over wat de toekomst ons brengt. Ik ben nu hier, en dat is ok. Maar later… ik weet niet wat er zal gebeuren.”