Israël wil Hezbollah uitschakelen: heeft de Libanese militie nog slagkracht?

• Thomas Michel

  redacteur Online

“We gaan Hezbollah de beslissende slag toebrengen”. Dat zei de Israëlische premier Netanyahu gisteren toen hij aankondigde dat het Israëlische leger de aanvallen tegen de sjiitische groep opvoert. Volgens Netanyahu zijn de zwaardere aanvallen een reactie op droneaanvallen van Hezbollah op Israëlische strijdkrachten in het zuiden van Libanon.

Het pro-Iraanse Hezbollah is in een hevige strijd met Israël verwikkeld sinds de militie zich mengde in de oorlog tussen Iran enerzijds en Israël en de VS anderzijds. De Israëlische aanvallen leidden tot ruim een miljoen gevluchte Libanezen en duizenden doden, onder wie veel burgers. Israël houdt ook een deel van het zuiden van het land illegaal bezet.

Netanyahu wil de groep uitschakelen, maar het is de vraag of Hezbollah nog slagkracht heeft. Niet alleen het huidige gewapende conflict eist zijn tol, dat geldt ook voor de strijd tegen Israël tijdens de oorlog in Gaza.

“Toen Hezbollah zich uit solidariteit met de Palestijnen had gemengd in de oorlog in Gaza is een groot deel van de leiding van de groep uitgeschakeld en zijn ook veel van hun raketopslagfaciliteiten vernietigd”, zegt analist Mohanad Hage Ali van de denktank Carnegie Middle East Center in de Libanese hoofdstad Beiroet.

Nadat in 2024 een bestand was afgesproken tussen Israël en Hezbollah, heeft de groep zich wel opnieuw georganiseerd en structuren opnieuw opgebouwd. Die nieuwe structuren zijn goed zichtbaar, zegt Hage Ali. “Waar voorheen nauwelijks sprake was van coördinatie tussen Iran en Hezbollah voor aanvallen op Israël, is er nu een gezamenlijk coördinatiecentrum(opent in nieuw venster).”

De groep kan, hoewel de belangrijkste bondgenoot Iran nog altijd in oorlog is met VS en Israël, nog steeds aan wapens komen via smokkelroutes. Ook is Hezbollah in staat om zelf wapens te produceren, zegt Hage Ali.

Hezbollah is ook beter geworden in het gebruik van drones en lanceert geregeld glasvezeldrones. Die zijn via een dunne kabel verbonden met degene die ze bestuurt. Omdat het signaal ervan moeilijk te verstoren is, kan Israël deze drones minder goed onderscheppen. “En dat leidt tot effectievere aanvallen op Israëlische strijdkrachten in het zuiden van Libanon”, legt Hage Ali uit.

De analist wijst er bovendien op dat Hezbollah een betere strategische positie heeft dan bij eerdere conflicten met Israël. Dat komt doordat bij deze oorlog ook bondgenoot Iran betrokken is.

De groep, die ook een politieke tak heeft en nauw verweven is met de Libanese maatschappij, heeft de steun van een flinke meerderheid van de bevolking. Maar bij het afspreken van het staakt-het-vuren tussen Libanon en Israël medio vorige maand zat Hezbollah niet aan tafel.

Israël en Hezbollah houden zich beide niet aan het bestand. Netanyahu zegt dat het leger sinds het ingaan van het bestand zeker 600 Hezbollah-strijders heeft gedood. Ook het Libanese gezondheidsministerie spreekt van honderden doden sinds het staakt-het-vuren. Aan Israëlische zijde kwamen sindsdien elf militairen om het leven.

Het beëindigen van de gevechten tussen het pro-Iraanse Hezbollah en Israël is een van de heikele thema’s bij de onderhandelingen tussen Iran en de VS. Dat Israël de aanvallen tegen Hezbollah in Libanon intensiveert, bemoeilijkt de gesprekken volgens Hage Ali.

Israël wil dat Hezbollah zich ontwapent. Experts zeiden eerder tegen de NOS dat zij twijfelen over hoe haalbaar deze eis is. Ook in het bestand van 2024 was afgesproken dat Hezbollah de wapens zou inleveren. Daaraan was volgens Hage Ali een strakke tijdlijn verbonden: het leger van Libanon moest de klus binnen zes maanden klaren.

Dat is niet helemaal gelukt: “Veertig jaar Hezbollah-werk binnen een halfjaar ongedaan maken is niet realistisch”, stelt Hage Ali. Hezbollah werd bovendien nog aangevallen door Israëlische strijdkrachten op het moment dat het Libanese leger bezig was de groep te ontwapenen, aldus de analist.

De militie zelf wil bovendien niets weten van ontwapening. Zondag zei Hezbollah-leider Naim Qassem in een televisietoespraak dat ontwapening “onaanvaardbaar” is. Hij wil niet dat de Libanese regering het geweldsmonopolie heeft, omdat die volgens hem te nauwe banden met Israël heeft.

Qassem vindt dat Libanon zich moet terugtrekken uit de gesprekken met Israël over een blijvend bestand. Volgens Hage Ali hangt voor het succes van deze onderhandelingen veel af van de houding van de Amerikaanse president Trump. “Pas als hij zegt dat Israël moet stoppen met de aanvallen op Hezbollah, gaan we verandering zien”.