NOS NieuwsAangepast
De ChristenUnie en JA21 in de Tweede Kamer zijn woedend over het besluit van het minderheidskabinet om de gasvoorraden voor onder meer huishoudens over te laten aan de energiebedrijven. De oppositiepartijen spreken van “roekeloos gasbeleid”.
Op dit moment vult overheidsbedrijf Energie Beheer Nederland de gasopslagen in Norg en Grijpskerk voor strenge winters. Omdat gas nu duur is gaat dat met verlies. Het kabinet wil de verantwoordelijkheid bij energieleveranciers als Essent, Eneco en Vattenfall leggen.
De overheid houdt dan alleen als taak over om een veel kleinere strategische gasvoorraad voor noodsituaties aan te houden. Die voorraad is nu goed voor twee weken, of dat meer moet worden is nog niet besloten. De opslaglocatie in Norg is voor de kleinere voorraad niet meer nodig.
Dit gaat tegen de wens van de Tweede Kamer in, zeggen de Kamerleden Grinwis (CU) en Van den Berg (JA21). Zij wijzen erop dat de Kamer het plan eerst nog moet goedkeuren en dat gaat op deze manier niet gebeuren, zeggen zij. Zij willen zo snel mogelijk een debat met minister Van Veldhoven (D66).
“Ze zorgt niet voor leveringszekerheid, ze zorgt niet voor lage prijzen en ze negeert de wens van de Kamer”, zegt Van den Berg over verantwoordelijk minister Van Veldhoven.
Grinwis: “Minister van Veldhoven wil voor een dubbeltje op de eerste rang zitten met een veel te kleine strategische gasvoorraad voor een enkele week.” Hij gelooft er niets van dat de gasmarkt het voor de Nederlandse consument goedkoper kan oplossen. voor kleinere bedrijven überhaupt mogelijk of haalbaar is om zelf voorraden te gaan inkopen en opslaan.”
De Kamerleden vinden het onbegrijpelijk dat het kabinet de gasopslag in Norg “in de uitverkoop” doet. Grinwis spreekt van “verpatsen”. Van den Berg: “Dan kunnen we straks niet eens meer een grote noodvoorraad aanleggen.”
Oppositiepartij Pro, ook belangrijk voor een Kamermeerderheid, is om andere redenen ontevreden. “Er ligt geen enkel plan om minder gas te gebruiken”, zegt Kamerlid Van Oosterhout. “Door nog meer afhankelijk te blijven van fossiele regimes gaat de energierekening voor gewone mensen fors omhoog.”
Van Veldhoven vindt dat de Nederlandse belastingbetaler nu relatief veel betaalt voor het op niveau houden van de gasvoorraad, terwijl daar ook nog andere Europese landen van kunnen meeprofiteren als zij gas nodig hebben.
Door de gasopslag aan de markt over te laten wil ze ook bereiken dat de rekening meer bij die Europese landen terechtkomt en het goedkoper wordt voor de Nederlandse overheid. Zij moeten dan verplicht meebetalen. “Als ik aan hen vraag ‘wilt u wat extra betalen zonder dat u verplicht wordt’ zeggen ze nee.”
Ook de energiebranche reageert kritisch op het kabinetsbesluit. Branchevereniging Energie-Nederland, is verrast. “Het is voor ons ook nieuw”, zegt voorzitter Femke Brenninkmeijer. “Er is nog een hoop onduidelijk over de eventuele uitwerking.”
Energie-Nederland denkt dat een vulverplichting voor energiebedrijven invloed heeft op de energieprijs. “De kosten voor het inkopen van duur gas zullen uiteindelijk worden doorberekend aan de consument.”
Daarnaast verwacht de branchevereniging dat de plannen van het kabinet mogelijk ook praktische problemen opleveren. “Niet alle leveranciers hebben eigen voorraden. We moeten goed uitzoeken of het voor kleinere bedrijven überhaupt mogelijk of haalbaar is om zelf voorraden te gaan inkopen en opslaan.”
De Gasunie noemt de plannen van het kabinet “een belangrijke eerste stap voor de leveringszekerheid. Tegelijkertijd biedt een strategische voorraad voor twee weken niet voldoende bescherming tegen een verstoring die langere tijd aanhoudt.”
De Gasunie adviseert het kabinet daarom een strategische buffer aan te leggen, die rekening houdt met een crisis van enkele maanden.
