Kabinet: geen compensatie voor ondernemers die schade lijden door laagwater

Bedrijven die economische schade lijden door de lage waterstanden hoeven niet te rekenen op compensatie van het kabinet. Er is geen sprake van een natuurramp, en dus ziet minister Karremans van Infrastructuur en Waterstaat het watertekort als “toch een beetje ondernemersrisico”.

Hij bracht vandaag een bezoek aan de regio Nijmegen, waar hij met ondernemers sprak en meevoer op een peilboot, die de waterstanden op de Waal meet. Op veel plekken is de waterstand zo laag, dat je er kunt staan zonder kopje onder te gaan.

Binnenvaartschepen worden ernstig gehinderd door het lage water, veroorzaakt door de aanhoudende droogte. Ze kunnen helemaal niet varen of veel minder vracht meenemen omdat ze anders vast komen te zitten. Veel sluizen zijn inmiddels gesloten en ook het economisch belangrijke Twentekanaal is onbereikbaar.

Karremans schat dat de economische schade voor bedrijven “in de tientallen, zo niet honderden miljoenen euro’s” loopt. Dat het bedrijfsleven naar het kabinet kijkt begrijpt hij wel, maar hij gaat de schade niet compenseren.

“Er zijn regelingen als er sprake is van een natuurramp, zoals de wateroverlast in Limburg in 2021. Maar daar zijn we nu nog niet. We hebben het geld ook niet op de rekening staan”, zegt de VVD-bewindsman. “Ook wij kunnen er niets aan doen dat het niet regent.”

“Er is sprake van een feitelijk watertekort, maar het is nog geen crisis”, schetst hij de situatie. “Dat wordt het wel als de droogte nog een paar weken aanhoudt, als ook de hoeveelheid drinkwater in het geding komt bijvoorbeeld.”

Ondertussen probeert de overheid het nog aanwezige zoetwater zo goed mogelijk te verdelen over het land. De veiligheid van de dijken en de beschikbaarheid van voldoende drinkwater zijn daarbij de absolute prioriteit. Economische activiteit, zoals binnenvaart of de tuinbouw, staat veel lager in de rangorde.

Toch ziet Karremans dat onze huidige omgang met het water niet veel langer houdbaar is. Daarom wordt er in het voorjaar al meer water opgeslagen in bijvoorbeeld het IJsselmeer en het Volkerak-Zoommeer, maar dat is voor de toekomst niet genoeg.

Daarom werkt het kabinet aan het zogeheten Deltaprogramma Zoetwater. Volgens minister Karremans worden er komend najaar nog knopen doorgehakt om ervoor te zorgen “dat we voldoende ‘regentonnen’ hebben” als de droogte weer toeslaat.

Dat zullen ingrijpende besluiten zijn, denkt hij. Want het betekent bijvoorbeeld dat er schaars land zal moeten worden ingeleverd voor wateropslag.