NOS NieuwsAangepast
Het Nederlandse kabinet veroordeelt de nieuwe Amerikaanse sancties tegen het Internationaal Strafhof (ICC). Premier Jetten zegt in een eerste reactie dat hij helemaal achter het instituut in Den Haag staat. Hij noemt de sancties “diep betreurenswaardig”.
Aan de andere kant is Jetten blij dat de nieuwe maatregelen pas over zes maanden ingaan. Er is dan nog “veel tijd” om met de Verenigde Staten te praten over zoals Jetten het noemt “een passende oplossing”.
De VS heeft al vaker maatregelen aangekondigd tegen het ICC, dat mensen vervolgt die worden verdacht van bijvoorbeeld genocide en oorlogsmisdrijven. President Trump erkent het instituut niet en vindt het onacceptabel dat het Strafhof een arrestatiebevel heeft uitgevaardigd tegen de Israëlische premier Netanyahu.
De Amerikanen willen nu transacties met het in hun ogen “losgeslagen hof” verbieden en ook “hun vermogen om te functioneren lamleggen”, zo zei de Amerikaanse minister Rubio van Buitenlandse Zaken vandaag in een videoboodschap op X. Dit kan betekenen dat ICC-werknemers niet meer bij hun bankrekening kunnen komen of niet meer naar de VS kunnen reizen.
Zover is het nog niet, ook tot opluchting van minister Berendsen van Buitenlandse Zaken. In een eerste reactie spreekt hij wel over een “ongewenste en nieuwe escalatie”, maar hij benadrukt ook het belang van de diplomatieke gesprekken met Trump. Berendsen spreekt bij herhaling over het bewandelen van het “diplomatieke spoor”. Hij wil niet ingaan op de vraag wat Nederland zal bieden om de Verenigde Staten tegemoet te komen. “We gaan een open gesprek aan.” En ook Jetten spreekt over een “open conversatie”.
Ook buiten politiek Den Haag wordt verontwaardigd gereageerd op de sancties. Voorzitter van de Europese Raad António Costa zegt “passende stappen te zullen zetten om het hof te beschermen”. EU-buitenlandchef Kaja Kallas benadrukt dat het beschermen van het ICC “een Europese prioriteit” blijft. Net als Jetten zegt ze dat er de komende maanden ruimte is voor dialoog.
De Hoge Commissaris voor de mensenrechten bij de Verenigde Naties, Volker Türk, noemt de maatregelen “onaanvaardbaar”. Hij roept de VS op om alle sancties tegen het ICC en het personeel in te trekken.
Ook het ICC zelf is niet te spreken over het Amerikaanse besluit. “De sancties zijn bedoeld om de internationale rechtsstaat te ondermijnen en het werk van een onafhankelijke rechterlijke instelling te belemmeren”, zei vervangend aanklager van het ICC, Nazhat Shameem Khan, tegen persbureau Reuters.
De sancties van Trump tegen het Internationaal Strafhof hebben Nederland in een lastige diplomatieke positie gebracht. Aan de ene kant wil Nederland krachtig staan voor de internationale rechtsorde en in het bijzonder voor het in Den Haag gevestigde Strafhof.
Maar Nederland moet aan de andere kant ook de Verenigde Staten, een belangrijke bondgenoot van de NAVO, niet te veel tegen zich in het harnas jagen. De Verenigde Staten zijn ook een belangrijke handelspartner van Nederland.
Met enige spanning werd dan ook uitgekeken naar het eerste optreden van Jetten bij de Algemene Vergadering van de VN in New York, eind september. Toen koos Jetten harde woorden om Trump duidelijk te maken dat diens aanvallen op het hof niet geaccepteerd werden. Ze ondermijnen de internationale rechtsorde als geheel, zei hij.
De VVD laat vandaag al weten wat de partij belangrijk vindt. In een tweet op X zegt Kamerlid Rajkowski dat wat betreft de VVD de “economische en veiligheidsbelangen van Nederland zwaar meewegen in hoe het kabinet op deze sancties reageert”.
