NOS Nieuws•
De aandacht voor de oorlog in Oekraïne mag niet verslappen door de situatie in het Midden-Oosten. Dat vinden zowel het minderheidskabinet van D66, VVD en CDA als een meerderheid van partijen in de Tweede Kamer. Wel zijn er zorgen over hoe Europa en ook ons land Oekraïne financieel voldoende kunnen blijven steunen.
Tijdens een debat in de Kamer vanavond bleek dat er zorgen zijn over het Europese steunpakket van 90 miljard euro, dat Hongarije met een vetostem dreigt tegen te houden. Volgens premier Jetten is het een ongehoorde situatie die hij “volstrekt onacceptabel” noemt. Jetten heeft er wel goede hoop op dat het verzet van Hongarije volgende maand van de baan is.
De regering van Orbán blokkeert het geld vanwege een ruzie met Oekraïne over de oliepijpleiding Droezjba waardoor goedkope Russische olie naar Hongarije stroomt.
Die pijpleiding was volgens Oekraïne beschadigd door de Russen, wat Hongarije betwijfelt. Inmiddels loopt een onderzoek. Jetten verwacht dat binnen een paar weken weer olie door de leiding stroomt. Dan is het inhoudelijke argument van Orbán van tafel, aldus de premier. Hij vermoedt dat tot de Hongaarse verkiezingen op 12 april er geen beweging zal zijn op dit dossier. Orbán staat achter in de peilingen.
‘Halvering Nederlandse steun’
Oppositiepartijen waaronder GroenLinks-PvdA en Volt verweten het minderheidskabinet in het debat dat ons land dit jaar zelf veel minder geld uitgeeft aan Oekraïne dan het kabinet-Schoof vorig jaar. GroenLinks-PvdA-Kamerlid Piri rekende voor dat er vorig jaar ruim 6 miljard aan militaire en financiële steun naar Oekraïne ging, tegenover 3,4 miljard dit jaar. Over deze “bijna halvering van de steun” is zij niet te spreken.
Eind vorig jaar nam de nieuwe Kamer een motie aan om Oekraïne ruim 2 miljard extra steun te geven. Meerdere oppositiepartijen willen uitleg van het kabinet waarom daar niets mee gebeurt.
Premier Jetten zei het logisch te vinden dat het bedrag aan steun voor Oekraïne vorig jaar hoger was, omdat er toen “acuut meer nodig was door het wegvallen van Amerikaanse steun”. Daarnaast werd een deel van het geld voor latere jaren naar voren gehaald.
Het huidige kabinet kiest volgens Jetten nu voor “langdurigere structurele steun” waarbij de komende jaren ieder jaar 3,4 miljard beschikbaar komt. Daarmee is ons land al één van de grotere sponsoren, volgens Jetten. Volt-leider Dassen vindt dat die uitleg van het kabinet “een beetje wringt”. Voert het kabinet de motie nu uit of niet, wilde hij en ook Piri van de premier weten. Volgens Jetten wordt de motie deels “doorvertaald door de besloten meerjarige financiering”, en zal er ook bij de voorjaarsnota nog gekeken worden wat mogelijk is.
Strengere sancties Rusland?
Tussen SP-Kamerlid Dobbe en premier Jetten ontstond een vurige discussie over de bezuinigen die het kabinet wil doorvoeren op onder meer de zorg en de sociale zekerheid. Dobbe ziet met die bezuinigingen een “tweedeling in de samenleving” ontstaan. Temeer omdat volgens haar het kabinet ook nog te laat ingrijpt om de gevolgen van de stijgende energieprijzen te compenseren. Dobbe vraagt zich af of het kabinet “net zo hard voor deze mensen wil gaan strijden” als voor de Oekraïners.
Jetten was not amused met die vergelijking. Volgens hem is het niet het één of het ander. Morgen debatteren Kamer en kabinet over de gevolgen van de oorlogen in de wereld en de problemen rond de stijgende energieprijzen.
Een deel van de Kamer is ook kritisch omdat de kas van Rusland door de oorlog in het Midden-Oosten weer sneller vol lijkt te lopen. Partijen dringen er op aan dat in Europees verband wordt bekeken of er strengere sancties mogelijk zijn. Ook is een meerderheid in de Kamer voor een verbod voor Russische militairen en veteranen om naar Schengenlanden te komen.
Ergernis was er verder bij GroenLinks-PvdA en de VVD over de opstelling van Forum voor Democratie, toen Kamerlid Dekker meermaals zei dat de oorlog in Oekraïne “onze oorlog niet is” en vond dat landen die wijzen op de gevaren van de oorlog voor Europa aan het overdrijven zijn. Volgens VVD-Kamerlid Brekelmans waren veel uitspraken van Dekker onwaar en stond hij Russische propaganda te verkondigen. Dekker op zijn beurt ontkende dat.
