NOS Nieuws•
Eind deze week maakt het kabinet bekend welke ‘grote knopen’ het wil doorhakken om het stikstofprobleem aan te pakken, de natuur te herstellen en meer woningen te bouwen. Daarbij doemt meteen een nieuw vraagstuk op: welke bruggen en wegen kunnen in ons land worden aangelegd of hersteld nu het kabinet miljarden tekortkomt?
In maart schreven de bewindslieden Bertram (CDA) en Karremans (VVD) al een waarschuwingsbrief aan de Kamer. “80 miljard is er nodig”, schreven ze, “maar zoveel geld is er niet”. De brief ging vergezeld van een oproep aan de Kamer om samen scherpe keuzes te maken. Probleem is wel dat Kamer nog bepaald niet op een lijn zit, bleek in een debat vanavond.
Uit een voorafgaand verstuurd ‘afwegingskader’ valt op te maken dat onderhoud wat het kabinet voorgaat op nieuwe projecten. En het moet “desnoods maar lelijk zijn”, voegde Karremans er in het debat aan toe. Hij komt uit Rotterdam, “dan ga je lelijkheid vanzelf waarderen”.
Wat moet als eerste aangepakt?
Grote zorgen hebben partijen in de Kamer allemaal. “Niet normaal”, noemt de ChristenUnie het tekort van 80 miljard euro tot 2040. Een meerderheid lijkt het eens met de nadruk op onderhoud, maar plannen voor nieuwe infrastructuur mogen niet zomaar verdwijnen, vindt een deel.
VVD-Kamerlid Bikkers spreekt van een huis waar de kozijnen en tuin veel onderhoud nodig hebben, maar tegelijkertijd het dak lekt en eerst moet. Wat in deze beeldspraak het dak is, leggen partijen verschillend uit.
Zo vindt Pro dat de veiligheid van dijken en waterkeringen voorop moet staan, er een kilometerheffing moet komen en de sterkste schouders meer moeten gaan dragen. De VVD is daar niet voor en pleit gezien de files ook voor nieuwe wegen. “Als het hele land stilstaat, wordt het geld niet verdiend”, zegt Bikkers.
BBB en CDA hameren juist weer op de bereikbaarheid van de regio’s. PVV-Kamerlid Prickaertz noemt lastenverzwaringen via een kilometerheffing een slecht plan en ziet de oplossing in het weghalen van geld bij ontwikkelingshulp.
Elders naar geld zoeken
Partijen ruziën ook over de oorzaken van het geldtekort. D66 en de PVV jijbakken over wie er wanneer meeregeerde en Pro-Kamerlid De Hoop geeft “rechtse kabinetten met de VVD de schuld”. VVD’er Bikkers noemt dat “gezien alle investeringen” een “onterecht verwijt”.
SGP-leider Stoffer zou “het verleden ook wel kunnen oprakelen” maar zei “liever vooruit” te willen kijken. Het lijden kan wel eens groot worden en zou een zogenoemde kasschuif, waarbij geld dat voor latere jaren bestemd is nu naar voren wordt gehaald, uitkomst kunnen bieden?
Ook willen onder meer SGP, ChristenUnie en CDA dat Karremans en Bertram naar geld zoeken bij andere departementen, zoals defensie. Het probleem gaat volgens hen immers verder dan de begroting van infrastructuur.
Code zwart?
Is het nu code zwart, wil JA21-Kamerlid Goudzwaard van Karremans weten. Die term neemt Karremans niet over. Keuzes maken doet pijn, zegt hij, maar Kamer en kabinet kunnen samen iets bereiken. Hij roemt het verleden en wat er in ons land allemaal al gebouwd is. Daar “mogen we ook trots op zijn” en gaan we “nu goed voor zorgen”.
Na de zomer komen hij en Bertram met een lijst die inzichtelijk maakt wat waar nodig is en wat dat kost, zodat de Kamer kan meedenken. Wat Karremans betreft is het “terug naar de basis: beton, staal en rails”.
Dat optimisme slaat nog niet bij alle Kamerleden aan. Onder meer de PVV en Pro hebben het idee vandaag niet veel verder gekomen te zijn. De Hoop (Pro) vindt dat er “nog veel open ligt” en had meer urgentie verwacht van Karremans in de zoektocht naar meer geld, bijvoorbeeld door “de deur bij de minister van Financiën plat te lopen”.
