NOS NieuwsAangepast
De Nederlandse schrijver Sjoerd Kuyper (74) is na een kort ziekbed in zijn woonplaats Bergen overleden. Dat meldt zijn uitgever Hoogland & Van Klaveren.
Kuyper was ruim vijftig jaar schrijver en is vooral bekend door zijn werk voor kinderen, hoewel hij ook voor volwassenen schreef. Generaties groeiden op met zijn boeken over de kleuter Robin.
Vier van de boeken uit deze reeks werden met een Griffel bekroond, waarvan een met een Gouden. Die ging naar Robin en God. Voor drie andere Robin-boeken kreeg Kuyper een Zilveren Griffel uitgereikt, net als voor de jeugdromans Bizar en Hotel De Grote L. Dit jaar ontving hij nog een Zilveren Griffel voor Maantje Verhuist de Zee.
Van zijn boek Het zakmes (1981) werd een succesvolle film en tv-serie gemaakt. Voor beide schreef hij het scenario zelf. Daarnaast schreef hij ook musicals, gedichten, brieven en liedjes.
Kuyper schreef meer dan vijftig kinder- en jeugdboeken. In zijn werk komen verbeelding, humor, poëzie en grote levensvragen op een vanzelfsprekende manier samen, zegt zijn uitgever. Terugkerende thema’s in zijn werk zijn liefde, dood, vriendschap, geloof, verlies en verlangen.
In 2012 kreeg hij voor zijn hele oeuvre de Theo Thijssen-prijs voor kinder- en jeugdliteratuur uitgereikt. De jury prees de manier waarop hij als schrijver in alle genres de juiste woorden vond. “Sjoerd Kuyper kan moeilijke dingen, grootse dingen zelfs, vertellen in een eenvoudige taal, die zich nestelt in je hoofd en blijft rondzingen als een liedje. Een erg mooi liedje.”
De in Amsterdam geboren schrijver verhuisde op 2-jarige leeftijd met zijn ouders naar Berkhout, waar zijn vader leraar werd. De zeven jaar die hij daar woonde vormde zijn inspiratie voor de boeken die hij later schreef over de kleuter Robin.
Vervolgens verhuisde het gezin naar Oostvoorne in Zuid-Holland. Daar begon hij als tiener te schrijven, vooral poëzie. Ook ontdekte hij de muziek. Hij had een voorkeur voor zangers met liedjes “die ergens over gingen”, zoals Bob Dylan en Boudewijn de Groot.
Na alweer een verhuizing naar het Noord-Hollandse Winkel begon hij met vrienden een uitgeverijtje; Walpurgisnacht, dat gestencilde boekjes verkocht voor een kwartje per stuk. Zijn eerste publicatie was een gedicht in de landelijke bloemlezing Een tien voor de tieners. Hij was toen 16.
In Amsterdam studeerde hij filosofie, hij brak die studie in 1974 af om beroepsschrijver te worden. Zijn eerste gedichtenbundel Ik herinner mij Klaas Kristiaan verscheen in 1974 bij De Bezige Bij. Bij deze uitgeverij voelde hij zich thuis en al gauw was hij bestuurslid, redacteur en organiseerde poëzielezingen door het hele land.
Zijn eerste kinderverhalen schreef hij voor het radioprogramma De Ko de Boswachtershow. Later werd hij door AVRO gevraagd om het scenario van de tv-serie Het zakmes te schrijven. Het verhaal werd in 1992 onder regie van Ben Sombogaart verfilmd en werd onderscheiden met een Cinekid Award en een Gouden Kalf. Ook internationaal deed de film het goed met onder andere een Emmy Award.
Toen Kuyper en zijn vrouw Margje kinderen kregen, besloot Kuyper zich vooral bezig te houden met het schrijven van boeken en het geven van lezingen. Het was ook de periode in zijn leven dat hij aan zijn Robin-reeks begon.
Nadat uitgeverij De Bezige Bij door het WPG-concern was overgenomen voelde hij zich daar niet langer thuis en vertrok. Om toch inkomsten te hebben schreef hij op verzoek liedteksten voor de musical De scheepsjongens van Bontekoe die in 2003 werd opgevoerd. Daarna werkte hij mee aan elf andere musicals, zes voor kinderen en vier voor volwassenen.
De bekendste daarvan waren Turks fruit, naar het boek van Jan Wolkers, en Dromen zijn bedrog, die hem een John Kraaijkamp Musical Award opleverden. Ook schreef hij het script voor De diepvriesdames, naar een verhaal van Annie M.G. Schmidt.
Samen met Tjeerd Oosterhuis schreef hij in 2012 het lied Hallo Wereld, dat uitgroeide tot de eerste grote Kinderen voor Kinderen-hit in decennia.
In zijn latere werk klonk regelmatig maatschappijkritiek door. Zo stipte hij in het zich op Curaçao afspelende jeugdboek De Duik (2014) de armoede-erfenis van de koloniale geschiedenis aan en haalde hij in De Grote Vloed (2024) hard uit naar het wegkijken van de klimaatproblematiek.
“Ik dacht: dit kan weleens mijn laatste grote boek zijn”, zei hij daarover in de Volkskrant. “Zo kan ik nog een beetje helpen, misschien, aan een mooiere wereld.”
