NOS Nieuws•
Er gaan al langere tijd geruchten over een naderend Amerikaans grondoffensief in Iran. Gisteren meldde The Washington Post dat het Pentagon zich voorbereidt op wekenlange grondoperaties. Buitenlandminister Rubio benadrukte vrijdag echter dat grondtroepen niet nodig zijn, al sloot hij hun inzet ook niet uit. Ook zijn er al bemiddelingspogingen.
Het is door de tegenstrijdige berichten lastig in te schatten hoe groot de kans is op Amerikaanse boots on the ground in Iran. Wel is duidelijk dat er aan zo’n operatie grote risico’s verbonden zijn voor zowel het Amerikaanse leger als voor president Trump zelf.
Voorbereidingen voor zo’n grondoperatie houden in dat je moet zorgen dat je troepen in de buurt zijn en aan land kunnen gaan, zegt hoogleraar oorlogsstudies Osinga. “Het betekent dat je je inlichtingenplaatje helemaal compleet maakt.” Bijvoorbeeld over hoe je de militairen van luchtsteun voorziet, hen logistiek gaat ondersteunen en eventueel weer evacueert.
Ook het inventariseren en wegnemen van dreiging voor militairen die aan land gaan hoort daarbij. “Ik verwacht dan ook dat aan een eventuele grondoperatie een intensieve luchtoperatie voorafgaat.”
Op dit moment zijn er in ieder geval niet genoeg militairen van de landmacht aanwezig, zegt Osinga. Ook ontbreekt het hen aan genoeg slagkracht en materieel om dit wekenlang vol te houden. Naar schatting zijn enkele duizenden van de benodigde militairen onderweg naar de regio. Gisteren kwam de USS Tripoli aan in het gebied, met zo’n drieduizend mariniers.
Osinga vergelijkt het met de Amerikaanse grondinvasie in Irak in 2003. Daarbij werden ruim honderdduizend militairen ingezet. “Dat heeft niet het gewenste resultaat opgeleverd en kostte veel slachtoffers.” Dat zijn ook de politieke kosten waarmee Trump te maken krijgt.
Drukmiddel
Het zou kunnen dat de VS met de dreiging van een grondoperatie Iran onder druk wil zetten, zegt Osinga. Op dit moment zijn er indirecte onderhandelingen tussen de twee landen gaande.
“Als je nu al stopt met de oorlog, heb je eigenlijk al politiek gezichtsverlies”, zegt Osinga. Niet alleen heeft de VS vrijwel geen van de doelstellingen behaald, de oorlog heeft ook grote regionale instabiliteit en enorme economische kosten wereldwijd veroorzaakt.
Ook de kosten van de militaire operatie zelf zijn flink opgelopen. “Maar als je nu een grondoperatie gaat uitvoeren en die faalt, of faalt deels, dan moet je daarbij ook nog veel militaire slachtoffers incasseren.”
Trump zou daarom de overwinning kunnen uitroepen. “Hij zou kunnen zeggen dat de VS Iran een zware klap heeft toegebracht.” De andere genoemde doelen zijn echter niet gehaald: machtswisseling, ontmanteling van het nucleaire programma en het nucleaire materiaal in handen krijgen. Misschien vindt Trump de politieke kosten echter te groot worden, zegt Osinga.
Tot nu toe hadden de operaties een laag risico voor Israël en de VS. Zij konden een groot deel van de Iraanse luchtafweer uitschakelen en er werden weinig Amerikaanse militairen gedood. “Maar voor de maximalistische doelstellingen die Trump eerder noemde, zoals een machtswisseling, was de gekozen strategie ontoereikend.”
Speciale operaties
Als alternatief noemt Osinga een Amerikaanse inval om nucleair materiaal in handen te krijgen. “Dan praat je over een speciale operatie. Weliswaar grootschalig, maar dan heb je geen tienduizenden militairen nodig.”
Het waarschijnlijkste scenario is misschien nog wel dat de VS het eiland Kharg inneemt, waar Iran allerlei faciliteiten heeft om de zeevaart in de Straat van Hormuz te bedreigen. Ook met de inname van dat eiland neemt de VS “gigantische risico’s”, zegt Osinga. Hij verwacht dat Iran de Amerikaanse militairen op het eiland dan flink zal bestoken.
Het is daarom de vraag of zo’n inname het beoogde doel bereikt. Iran kan de zeestraat ook vanaf het vasteland bedreigen, volgens Osinga.
Geen verrassingseffect
Als een grondoperatie in het geheim was gepland en direct was ingezet bij het begin van de oorlog, was het verrassingseffect voor Iran groter geweest, betoogt Osinga. “Dan had Iran zich daar niet tegen kunnen verweren. Nu moet je ervan uitgaan dat Iran zich hierop voorbereidt, met dus veel meer slachtoffers als gevolg.”
Er is nog een optie, zegt Osinga. “Ook dat is speculeren, maar ik zou niet verbaasd zijn als er achter dit rookscherm al speciale eenheden van Israël en de VS in Iran zijn. Die kans is niet uit te sluiten.” Daarover gingen ook al geruchten bij de vorige oorlog, afgelopen juni.
