NOS Nieuws••Aangepast
Een “nieuwe indicatiemethodiek”, een onderzoek naar de “daadwerkelijke behoefte aan kraamzorg” en een “regionale pool” voor snellere inzet van wachtende kraamverzorgenden. Het zijn enkele maatregelen waarmee minister Hermans (VWS) hoopt de problemen in de kraamzorg aan te pakken. De kraamzorgbranche zal zelf in kaart gaan brengen hoeveel zorg ieder gezin nodig heeft.
Maar de overheid kan en wil de salarissen van kraamverzorgenden niet verhogen. “Daar zie ik de ruimte niet voor”, zei de bewindspersoon in het debat over het tekort aan personeel in de kraamzorg.
Unaniem zijn Kamerleden en minister Hermans het erover eens dat het niet goed gaat met kraamverzorgenden door een structureel personeelstekort, een te hoge werkdruk, onvoorspelbare werktijden en lage vergoedingen. Kraamverzorgenden kiezen dan ook vaker voor een andere baan. De problemen bestaan al jaren en inmiddels liggen er vele rapporten, brandbrieven en petities.
Partijen – van links tot rechts, van coalitie tot oppositie – zijn geschrokken van de recente gevolgen van het personeelstekort. Kwetsbare gezinnen, zoals alleenstaande ouders, gezinnen met een laag inkomen, schulden of een niet-Nederlandse achtergrond, worden extra hard getroffen. Kraamvrouwen krijgen fors minder uren en dat leidt tot allerlei gezondheids- en mentale problemen.
“Een schrijnende situatie”, vat D66-Kamerlid Vervuurt het gedeelde gevoel samen. “Het piept en kraakt in de kraamzorg”, concludeert CU-leider Bikker.
Schaarste
De linkse en rechtse oppositiepartijen zijn echter niet onverdeeld enthousiast over de gekozen aanpak van VVD-minister Hermans, gesteund door de drie regeringspartijen D66, CDA en VVD. De redenering is als volgt: er is, net als overal in de zorg, schaarste aan personeel en daarom moet er beter gekozen worden wie meer en wie minder kraamzorg krijgt. “De beschikbare middelen moeten we inzetten waar het het meest nodig is”, zegt Hermans. En dat zijn de kwetsbare gezinnen. “De personeelstekorten in de zorg zijn niet zomaar opgelost.”
Ze heeft haar hoop gevestigd op een nieuwe indicatiemethodiek, de KLIM-methode. Voor de geboorte van een kind wordt de zorgbehoefte ingeschat aan de hand van een aantal indicatoren, die in het debat niet duidelijk werden gemaakt. Niet iedereen heeft de minimale 24 uur aan zorg nodig, is de gedachte. Bij een tweede of derde kind zou een gezin met veel familie- of vriendensteun best goed af kunnen zien van de zorg, is het idee.
Oppositiepartij PVV is tegen deze verdeling door schaarste. “Het is een basiszorg en dan moet je niet kiezen tussen groepen”, aldus PVV-Kamerlid Van Meetelen. “Alle gezinnen hebben er recht op.” Ze wil van Hermans weten of gezinnen met een migratie-achtergrond dan niet meer kraamzorg zullen krijgen. Maar Hermans gaat niet dieper in op de exacte selectiecriteria. Er lopen nu pilots.
Wachtdienst
Oppositiepartijen zoals de ChristenUnie, SGP, SP, GroenLinks-PvdA komen met verschillende concrete voorstellen om het vak aantrekkelijker te maken en om op de opleidingen studenten nadrukkelijker op werken in de kraamzorg te wijzen.
CU-leider Bikker hoopt bijvoorbeeld dat kraamverzorgers niet ook nog moet opdraaien voor hoge reis- en parkeerkosten. De CU vindt, samen met GroenLinks-PvdA, dat het kabinet ook moet kijken naar de vergoeding van een wachtdienst. De kraamverzorgers moeten hun kinderen bijvoorbeeld wel naar de opvang brengen, omdat ze opgeroepen kunnen worden. Bikker: “Die vergoeding is nog geen 20 euro, daar betaal je nog geen uur van de crèche van.”
Hermans wijst de verzoeken af, want ze gaat er naar eigen zeggen niet over. “Ik wil niet treden in de verantwoordelijkheden van de werkgevers.” De minister wil het voorstel wel aan de orde brengen bij de “landelijke tafel”, waar ook werkgevers bij zijn. Ook wil ze daar “goede voorbeelden” uit de praktijk benoemen. De wens van onder andere de SP om de eigen bijdrage van zo’n 5,70 euro per uur af te schaffen, ziet ze niet zitten.
De VWS-minister is het niet eens met de kritiek van bijvoorbeeld JA21 dat er allerlei maatregelen worden aangekondigd, zonder effect op de korte termijn. Hermans wil haast maken met haar plannen. “Ik denk dat al die acties effect hebben”, zegt Hermans.
Met spanning wordt er uitgekeken naar de zomer, het seizoen dat de krapte het grootst is vanwege het zomerrooster en de geboortepiek in Nederland.
