NOS Nieuws•
-
Jules Jessurun
redacteur Online
-
Jules Jessurun
redacteur Online
Voor de laatste keer kunnen Netflix-kijkers vanaf morgen meeleven met de avonturen van een groepje jongeren in de jaren tachtig dat woont in een stadje waar mysterieuze dingen gebeuren. De populaire serie Stranger Things gaat het vijfde en laatste seizoen in. Een ‘magische formule’ die handig teruggrijpt op het verleden en meerdere generaties samenbrengt.
“Het heeft alles wat mensen die in de jaren 80 en 90 jong waren kennen uit de films van hun jeugd”, zegt VPRO- en NRC-recensent Anke Meijer. De voorbeelden zijn legio: in de serie komen beelden en verhaallijnen voorbij die doen denken aan onder meer films van filmregisseurs Steven Spielberg (E.T., Close Encounters of the Third Kind) en John Carpenter (The Thing, Halloween) en boeken van schrijver Stephen King (It, Carrie).
Maar juist ook onder een jongere generatie is Stranger Things populair. “De serie heeft een brugfunctie”, zegt mediawetenschapper aan de Universiteit Utrecht Dan Hassler-Forest. “Ouders kregen de gelegenheid om samen met de volgende generatie te genieten en iets door te geven van wat ze uit hun jeugd kennen.”
Meijer: “Toen de serie uitkwam, bleek het voor Netflix de magische formule voor tieners en hun ouders.” En de serie drijft op ‘buitenbeentjes’. Hassler-Forest: “Het is een serie die laat zien: je bent leuk als je een buitenbeentje bent. De hoofdpersonen zijn nerds en outcasts.” Dat kreeg onder meer navolging bij de streamingdienst met de fantasyserie Wednesday: die ook over buitenbeentjes gaat en door ouders samen met hun tienerkinderen kan worden bekeken.
Bekijk een trailer van het vijfde seizoen van Stranger Things:
Het succes verraste de jonge hoofdrolspelers in eerste instantie, zeggen ze in een interview dat morgen te zien is op de website en socialemediakanalen van NOS Stories. “Het voelde in het begin als een soort korte film zoals ik die met mijn zusje maakte”, zegt Noah Schnapp (21), die de rol van Will Byers vertolkt. “Nee, we hadden in het begin niet door dat het zo groot zou worden”, valt Gaten Matarazzo (23), die Dustin Henderson speelt, hem bij. “Pas na het tweede seizoen zagen we door alle persaandacht hoe populair het was geworden.”
En die populariteit is dus deels te danken aan het nostalgische beeld van de jaren 80 dat de serie oproept. Iets wat ook gebeurt in andere recente series die zich in dat decennium afspelen zoals Glow (2017-2019) en The Goldbergs (2013-2022). Het zorgt onder meer voor een revival van de mode uit die tijd en van nummers van Metallica en Kate Bush.
‘Geen compleet beeld’
Maar, zegt Hassler-Forest: dat is niet een compleet beeld van vroeger. Volgens hem wordt er een te romantisch beeld opgeroepen. “Je ziet met name in tijden waarin conservatieve politiek de hoofdmoot voert dat de generatie van ouders heel erg wordt geromantiseerd.”
Hij vergelijkt het met eind jaren 70 en de jaren 80, waarbij films en series zoals Grease, Back to the future en Happy Days teruggrepen naar de jaren 50. “Er ontstaat een rooskleurig beeld van een oudere tijd als een onschuldige, lieve en meer authentieke tijd vol jukeboxen en diners”. Die tijd wordt volgens hem dan vaak aangehaald als een periode voordat alles politiek correct werd.
En nu gebeurt dat met de jaren 80, zegt hij. “Die tijd wordt gezien als rustig en de huidige tijd als een tijd ‘waarin iedereen woke is’. En dat de problemen die moeten worden bestreden vooral van buitenaf komen.”
Als tegenhangers noemt hij onder meer series als Chernobyl of The Americans die een rauwer beeld van die tijd geven en zich niet richten op “filmbeelden van fantasy- en horrorfilms die wij ons kunnen herinneren”.
