Laser en AI vervangen schoffel en spuit: akkerbouw gaat voor onkruidrobot

• Mattijs van de Wiel

  verslaggever

Na jaren testen maken onkruidrobots een opmars in de akkerbouw. Ze zijn een uitkomst voor boeren die geen of minder bestrijdingsmiddelen willen spuiten. Onkruidrobots rijden zelfstandig over de gewassen en herkennen alles wat groeit met camera’s en AI-technologie. Ze laten dan het gewas staan en verwijderen het onkruid.

Emiel van Hootegem, biologisch akkerbouwer in Kruiningen in Zeeland testte meerdere apparaten en investeerde dit jaar tonnen in een robot met lasertechniek. Het voertuig schiet met blauwe laserstralen razendsnel op alles wat er tussen zijn jonge ui-plantjes groeit.

Dat gaat op de millimeter precies. Door de laserstraal wordt het onkruidplantje heel even verhit. Daarna gaat het langzaam dood. Wat overblijft kan blijven liggen en wordt voeding voor de uien.

In dit seizoen zijn akkerbouwers vooral druk met onkruidbestrijding. Het onkruid groeit vaak harder dan de gewassen en het neemt vocht, licht en voeding weg. “De uien krijgen dan geen kans”, zegt Van Hootegem. “Je hebt dan geen oogst en krijgt hele kleine uitjes, die alleen groot genoeg zijn voor één frikandel speciaal.”

Omdat Van Hootegem biologisch boert mag hij geen enkel chemisch middel spuiten. Onkruid wieden gebeurde op zijn akkers altijd met de hand. Hij huurde ieder voorjaar tot 25 seizoenarbeiders in, die met schoffels het onkruid lostrokken. Maar het werd te moeilijk en te duur om mensen te vinden.

“Alle akkerbouwers hebben op hetzelfde moment mensen nodig, en wie wil nou met deze hitte in het open veld werken?”

Nu rijdt de robot zelfstandig over de rijen uienplantjes, met alleen nog de Poolse Patricia die erachteraan loopt voor controle. Ze is de enige overgebleven ingehuurde kracht. “Met de hand wieden was heel zwaar werk, je moest het heel nauwkeurig doen om de planten niet te beschadigen”, zegt ze.

Ze verwacht dat zij nog wel nodig blijft om de robot aan te sturen, maar als het aan Van Hootegem ligt heeft hij in de toekomst geen seizoensarbeiders meer nodig. “De robot kan dag en nacht doorwerken. Je moet alleen de accu’s vervangen.”

Het aansturen van seizoenarbeiders leverde hem veel stress op. “Ik moest er steeds achteraan, ze in de gaten houden. De robot heeft nooit vrij, hoeft nooit naar de wc en heeft geen koffie nodig.”

Niet alleen biologische akkerbouwers kopen onkruidrobots. Ook boeren die wel chemische middelen gebruiken maken nu de stap, zegt Eelco Boot van proefboerderij Rusthoeve bij Colijnsplaat. Hij test innovaties voor de akkerbouw. “Er zijn steeds meer regels rondom spuiten. We mogen bepaalde middelen niet meer gebruiken of de dosering gaat naar beneden. Het wordt minder effectief, daarom zoeken we naar alternatieven.”

Op de akkers van de proefboerderij rijdt een robot met een andere techniek. Deze schiet niet met laserstralen, maar hij mept de onkruidplantjes met een haak uit de grond. Ook dit gaat heel nauwkeurig en de herkenningstechniek is vergelijkbaar. “Er zit heel veel data achter”, zegt Boot.

Ieder blaadje en ieder sprietje wordt herkend. “AI is in twee jaar tijd zoveel beter geworden dat we de testfase nu echt voorbij zijn. Dit soort machines zijn echt gemeengoed aan het worden. Ze worden nu echt ingezet op akkerbouwbedrijven.”