NOS Nieuws••Aangepast
In dit blog houden we je op de hoogte van de oorlog in het Midden-Oosten.
Het belangrijkste nieuws:
‘Libanon en Israël houden tweede gespreksronde in Washington’
Libanon en Israël zullen donderdag in Washington voor de tweede keer gesprekken voeren, schrijft persbureau Reuters op basis van een Israëlische functionaris.
Het zullen de eerste gesprekken zijn tussen de twee landen sinds het ingaan van het tiendaagse staakt-het-vuren afgelopen donderdag. De landen spraken elkaar vorige week al in Washington, voor het ingaan van het tijdelijke bestand.
De anonieme bron zegt dat de Israëlische ambassadeur in de VS Leiter de gesprekken zal voeren namens Israël. De Libanese president Aoun heeft oud-ambassadeur Karam aangesteld als onderhandelaar namens Libanon.
Hezbollah is niet betrokken bij de onderhandelingen en heeft de Libanese regering opgeroepen om zich uit de gesprekken terug te trekken.
‘Iran denkt er toch over om naar Pakistan te reizen voor gesprekken met VS’
Iran overweegt toch om naar Pakistan af te reizen voor nieuwe vredesonderhandelingen met de Verenigde Staten, schrijft persbureau Reuters op basis van een hoge Iraanse functionaris.
Volgens de functionaris probeert bemiddelaar Pakistan de Amerikanen te overtuigen om de marineblokkade van de Straat van Hormuz op te heffen, zodat de Iraniërs morgen aan tafel komen.
Eerder schreef het Iraanse staatspersbureau IRNA dat er geen delegatie naar Islamabad zou afreizen om te praten over het beëindigen van de oorlog.
De Amerikaanse blokkade van de zeestraat werd als belangrijke reden genoemd. Ook zei Teheran dat de dreigende taal vanuit Washington de voortgang in de onderhandelingen belemmert.
Libanese president: Israël moet stoppen met bezetting zuiden Libanon
De Libanese president Aoun zegt dat hij met Israël wil afspreken dat Israël stopt met de bezetting van het zuiden van het land. Aoun heeft Simon Karam, voorheen de ambassadeur voor Libanon in de VS, naar voren geschoven om de onderhandelingen namens Libanon te voeren.
Aoun wil dat de gesprekken tussen Israël en Libanon losstaan van onderhandelingen tussen Iran en de VS over een bestand. Het doel van Israël is naar eigen zeggen om Hezbollah te ontwapenen en de banden tussen Libanon en Israël te verbeteren. Libanon wil meewerken aan het ontwapenen van de militie, maar wil allereerst dat het geweld in Libanon stopt en dat de Israëlische troepen zich terugtrekken uit het zuiden van het land.
Hezbollah is een bondgenoot van Iran. De Libanese sjiitische militie mengde zich in de oorlog nadat ayatollah Khamenei werd gedood bij Amerikaans-Israëlische aanvallen op 28 februari. Voordat het tiendaagse bestand tussen Libanon en Israël vorige week inging, bombardeerde Israël geregeld het zuiden van Libanon en bezette het een deel van het gebied. Het leidde tot ruim 2000 doden in Libanon en meer dan een miljoen Libanese vluchtelingen. Ook Hezbollah voerde geregeld aanvallen op Israël uit.
Oorlog kan voedselzekerheid in delen van wereld in gevaar brengen
De oorlog in het Midden-Oosten kan grote gevolgen hebben voor de voedselprijzen in delen van de wereld. Hoe langer de blokkade van de Straat van Hormuz duurt, hoe groter het tekort aan kunstmest in de wereld.
Daarvoor waarschuwen instanties binnen de Verenigde Naties (VN) en het Kiel Instituut voor de Wereldeconomie:
Bijna geen scheepvaart door Straat van Hormuz
De afgelopen 12 uur hebben slechts drie schepen de Straat van Hormuz gepasseerd, blijkt uit scheepvaartgegevens die persbureau Reuters analyseerde.
Het gaat om een olietanker waaraan sancties zijn opgelegd door het VK vanwege banden met Rusland, en twee tankers die vloeibaar gas en chemicaliën vervoeren. Aan het schip dat petroleumgas vervoert, zijn door de VS handelssancties opgelegd.
Open en weer dicht
De Straat van Hormuz ging vrijdag weer open voor commerciële zeevaart, maar bleef gesloten voor militaire schepen. Zaterdag sloot Iran de zee-engte weer af als reactie op de aanhoudende blokkade van Iraanse havens en kustplaatsen door de Amerikaanse marine.
Gisteren heeft het Amerikaanse leger een Iraans vrachtschip aangevallen en geënterd. Volgens het militaire hoofdkwartier van het leger Centcom had het containerschip niet gereageerd op waarschuwingen, waarop mariniers van de VS het schip enterden.
Dit gebeurde er de afgelopen uren:
- Ondanks voorbereidingen die in Islamabad worden getroffen voor gesprekken tussen Iraanse en Amerikaanse delegaties, zegt Iran dat het niet van plan is om morgen om tafel te gaan met de Amerikanen. Iran is ontstemd over een aanval van de VS op een Iraans vrachtschip gisteravond. Een woordvoerder van het Iraanse buitenlandministerie zegt bovendien dat de partijen het niet eens zijn over belangrijke thema’s, zoals de Straat van Hormuz en het Iraanse nucleaire programma.
- Het Israëlische leger heeft gewaarschuwd dat Libanezen niet naar het zuiden van het land mogen reizen. Het leger gaat daar een zogeheten ‘gele lijn’ instellen, een grens waarachter inwoners niet mogen komen.
- De olieprijs is na een onrustig weekend in de Straat van Hormuz weer gestegen. Vrijdag daalde de prijs met meer dan 10 procent nadat Iran had aangekondigd de smalle zeestraat weer te openen voor de koopvaardij. Vandaag steeg de prijs weer naar 96 dollar per vat olie, waar deze vrijdag daalde tot 86 dollar per olievat.
- In Iran zijn twee mannen geëxecuteerd omdat ze zich volgens het hooggerechtshof schuldig hadden gemaakt aan spionage voor Israël. Ze zouden bij een spionnennetwerk van de Israëlische geheime dienst Mossad horen en getraind zijn in het buitenland.
Iran: voorlopig geen tweede gespreksronde met VS
Een woordvoerder van het Iraanse buitenlandministerie zegt dat het land niet van plan is om op korte termijn met de Amerikanen in gesprek te gaan. De Pakistaanse hoofdstad Islamabad zou morgen het toneel zijn van een nieuwe onderhandelingsronde over een langdurig bestand, maar Iran zegt “voorlopig” geen plannen te hebben voor een tweede gespreksronde. Bij de gesprekken is enige haast geboden omdat het tijdelijke staakt-het-vuren tussen Iran en de VS in de nacht van dinsdag op woensdag afloopt.
Pakistan zegt dat het de diplomatieke contacten met het Iraanse regime in Teheran en de Amerikaanse regering heeft opgevoerd, om ervoor te zorgen dat de partijen morgen toch met elkaar om tafel gaan.
Eisen VS en Iran liggen ver uiteen
De landen zijn het nog over grote thema’s oneens. De Iraanse woordvoerder zegt dat de zienswijzen van de VS en Iran over het nucleaire programma nog te ver uit elkaar liggen. De Amerikaanse eisen zijn volgens hem niet serieus en “onrealistisch”.
Ook “ondermijnt” de Amerikaanse zeeblokkade op de Straat van Hormuz een eventuele vrede. Wat Iran betreft, staat de “defensieve kracht, waaronder het (ballistische) rakettenprogramma van Iran”, niet ter discussie. Daarnaast zegt Iran dat de VS laat zien dat het land diplomatieke oplossingen niet serieus neemt. Dat zou blijken uit diens “agressieve daden” en schendingen van het tijdelijke bestand.
Iran: ruim 3300 doden sinds begin oorlog
De Iraanse gezondheidsautoriteiten melden dat sinds het begin van de oorlog zeker 3375 Iraniërs om het leven zijn gekomen. In totaal gaat het om 2875 mannen en bijna 500 vrouwen. 383 van de overleden personen waren kinderen van 18 jaar of jonger, zegt Iran.
Van bijna alle omgekomen mensen is duidelijk wie het zijn. Vier doden zijn nog niet geïdentificeerd. De oorlog begon op 28 februari toen de Verenigde Staten en Israël startten met aanvallen op Iran, waarbij onder anderen de Iraanse opperste leider ayatollah Khamenei werd gedood.
Aan Amerikaanse zijde kwamen minstens vijftien militairen om het leven. In Israël werden zeker 23 mensen gedood.
Ophef om Israëlische militair die Jezusbeeld in Libanon beschadigt
De Israëlische buitenlandminister Gideon Sa’ar heeft zich uitgesproken over een foto van een Israëlische militair die een Jezusbeeld in Libanon met een hamer beschadigt. Saar noemt de beschadiging van een christelijk symbool “ernstig en schandelijk”.
Op de foto, waarvan de authenticiteit niet bevestigd is, is te zien dat een Israëlische militair het hoofd van Jezus slaat met een grote hamer of bijl. Het zou gebeurd zijn in een overwegend christelijk dorp in het zuiden van Libanon. Sa’ar zegt dat “deze schandelijke daad in strijd is de waarden van Israël”, dat volgens hem een land is dat de verschillende religies en hun heilige symbolen respecteert.
De foto werd verspreid via sociale media en leidde tot ophef. Het leger zegt te onderzoeken of de foto echt is. Als dat zo blijkt te zijn “past dat niet bij de waarden van het leger en het gedrag van een IDF-soldaat”, zegt een legerwoordvoerder.
Onduidelijk of Iraanse delegatie bij gesprekken met VS is
Terwijl de Amerikaanse delegatie naar de Pakistaanse hoofdstad Islamabad onderweg is voor nieuwe gesprekken over een langdurig bestand met Iran, is nog niet bekendgemaakt of ook Iraanse functionarissen daaraan deelnemen. Eerder meldde het Iraanse staatspersbureau IRNA dat Iran niet wil onderhandelen zolang de Amerikanen doorgaan met het blokkeren van Iraanse havens en kustplaatsen.
Namens de VS is in ieder geval de Amerikaanse vicepresident Vance bij de gesprekken. De Iraanse president Pezeshkian zegt dat het land “de vijand blijft wantrouwen”, maar hint wel op een Iraanse deelname aan de onderhandelingen. Hij benadrukte dat “oorlog in niemands belang is”, en dat “iedere rationele en diplomatieke optie gebruikt wordt om de spanningen te verminderen”.
Het tijdelijke staakt-het-vuren dat de VS en Iran hebben afgesproken loopt op woensdag af.
Iran reageert met drones op Amerikaanse aanval op Iraans containerschip
Als reactie op de Amerikaanse aanval op een Iraans vrachtschip heeft het Iraanse leger Amerikaanse marineschepen in de Golf van Oman met drones aangevallen, zegt het Iraanse staatsmedium Tasnim. Er is geen schade aan de schepen gemeld en ook zouden geen gewonden zijn gevallen.
Iran reageerde woedend op de beschieting en entering van het containerschip, dat onder Iraanse vlag vaart. Het leger sprak van een schending van het staakt-het-vuren en zwoer wraak op de “gewapende piraterij” van de Amerikanen. Het is niet duidelijk of deze droneaanval de enige reactie van Iran zal zijn op de Amerikaanse actie.
Het Amerikaanse leger heeft beelden van de beschieting en entering van het containerschip Touska vrijgegeven:
VS beschiet en entert Iraans containerschip in de Golf van Oman
Olieprijs weer flink omhoog
De olieprijs is weer gestegen na een onrustig weekend in de Straat van Hormuz. Vrijdag nog daalde de olieprijs met meer dan 10 procent omdat Iran aankondigde de straat weer te openen voor de koopvaardij. Maar nog geen etmaal later kwam er alweer een einde aan de opening.
De olieprijs daalde tot ruim 86 dollar per vat olie. Inmiddels is de prijs deze ochtend gestegen naar meer dan 95 dollar per vat. Begin deze week moeten er in Pakistan weer besprekingen plaatsvinden tussen Iran en de Verenigde Staten. Handelaren zullen goed in de gaten houden wat er uit deze gesprekken komt.
Israël waarschuwt inwoners Libanon niet naar zuidelijke gebieden te reizen
Het Israëlische leger heeft bewoners van het zuiden van Libanon opnieuw gewaarschuwd om niet naar gebieden onder de Litani-rivier te reizen. Het leger gaat daar een zogeheten ‘gele lijn’ instellen, waarachter inwoners niet mogen komen. Als ze dat wel doen, worden ze beschoten door de Israëlische strijdkrachten.
De gebieden en dorpen die Israël daar heeft veroverd, blijven bezet door het Israëlische leger, ondanks het tiendaagse bestand dat Libanon met Israël heeft afgesproken. Tegelijkertijd heeft het leger aangekondigd dat het een raketlanceerinstallatie naar het zuid-Libanese Qalaouiye heeft verplaatst. De installatie staat buiten het door Israël bezette gebied, boven de gele lijn.
Het is niet voor het eerst dat Israël een grens instelt in gebieden waar het oorlog voert. Ook in Gaza heeft het leger een gele lijn ingesteld waarachter burgers niet mogen komen.
Twee mannen in Iran geëxecuteerd om beschuldiging van spionage voor Israël
In Iran zijn twee mannen geëxecuteerd omdat ze zouden hebben gespioneerd voor de Israëlische geheime dienst Mossad. De Iraanse staatszender Mizan meldt dat de mannen door het hooggerechtshof zijn veroordeeld voor onder meer “vijandschap tegen God” en “het samenwerken met vijandige groeperingen”.
De zender schrijft dat de twee tot een spionnennetwerk van Mossad behoorden en door de dienst in het buitenland zijn getraind, waaronder in Iraaks Koerdistan. Sinds het begin van de oorlog zijn in Iran zeker zeven mensen geëxecuteerd, onder wie een Iraanse Zweed die ook werd beschuldigd van spionage voor Israël.
Vorige week maakten mensenrechtenorganisaties bekend dat het Iraanse regime vorig jaar het hoogste aantal mensen sinds 2008 had geëxecuteerd. In dat jaar begonnen de organisaties Human Rights en Together Against the Death Penalty met de registraties ervan. Vorig jaar waren het er zeker 1639.
Islamabad maakt zich klaar voor gesprekken
Komen ze wel of komen ze niet? De Pakistaanse hoofdstad Islamabad bereidt zich voor op nieuwe onderhandelingen tussen de Verenigde Staten en Iran, maar het is nog niet zeker dat er daadwerkelijk een ontmoeting komt van vertegenwoordigers van de landen.
President Trump zei gisteren dat Amerikaanse gezanten op weg zijn naar de hoofdstad van Pakistan. Die komen daar vanavond aan. In de nacht van dinsdag op woensdag loopt een bestand tussen de VS en Iran af. Een eerdere onderhandelingsronde in Islamabad, waaraan ook vicepresident Vance meedeed, liep op niets uit. Ook nu leidt Vance de Amerikaanse delegatie.
Van het andere land aan de onderhandelingstafel weten we niet of er vertegenwoordigers komen. Iran heeft deelname niet toegezegd. Staatspersbureau IRNA meldt dat de Iraanse leiding weinig ziet in nieuwe onderhandelingen zolang Amerika de scheepvaart van en naar Iraanse havens blijft blokkeren. Bovendien neemt het land het incident met een beschoten containerschip in de Golf van Oman hoog op.
Ondertussen wordt in Islamabad alles in gereedheid gebracht. Het openbaar vervoer is ingeperkt en er zijn veiligheidsmaatregelen genomen. Gasten van het hotel waar een week geleden onderhandeld werd, zijn opnieuw gesommeerd om te vertrekken. Op het vliegveld waren gisteren twee Amerikaanse transportvliegtuigen te zien, naar verluidt met voertuigen en materieel voor de Amerikaanse onderhandelingsdelegatie.
Iran spreekt van schending bestand
Iran reageert woedend op de Amerikaanse beschieting van het containerschip Touska, dat onder Iraanse vlag vaart en op weg was naar de Iraanse stad Bandar Abbas. Het hoofdkwartier van het Iraanse leger spreekt van een schending van het staakt-het-vuren tussen de landen. In een verklaring wordt ook vergelding aangekondigd van de “gewapende piraterij”.
Zowel Iran als de VS bevestigt dat Amerikaanse militairen hebben geschoten op de machinekamer van de Touska en het schip vervolgens hebben geënterd. De VS zegt dat de bemanning waarschuwingen had genegeerd. De VS blokkeert de zeevaart van en naar Iran.
VS bevestigt schieten op Iraans schip
Het militair hoofdkwartier van het Amerikaanse leger in het Midden-Oosten, Centcom, bevestigt dat Amerikaanse militairen een Iraans vrachtschip hebben aangevallen. Ze hebben meerdere keren geschoten op de machinekamer van het vrachtschip Touska. Dat zou daarvoor urenlang niet hebben gereageerd op waarschuwingen, schrijft Centcom op X. Mariniers hebben het schip vervolgens geënterd.
De Touska was volgens het Amerikaanse leger op weg naar de Iraanse havenstad Bandar Abbas. De VS houdt schepen tegen die vanuit Iraanse havens komen of daarnaartoe gaan. Iran besloot vrijdag de drukbevaren en strategisch belangrijke Straat van Hormuz te openen, maar kwam daarvan terug toen de VS vasthield aan de eigen blokkade. Centcom zegt dat sinds het ingaan van de Amerikaanse blokkade 25 schepen zijn gedwongen om uit te wijken naar andere havens of terug te varen naar Iran.
De Touska is een containerschap van ruim 290 meter lang. Het schip vertrok op 12 april uit Maleisië. Volgens Marine Traffic, dat de posities en vaarroutes van schepen registreert, ligt de Touska nu voor de kust van Beris bij de Iraans-Pakistaanse grens.
Aan het begin van de week starten we een nieuw liveblog. De gebeurtenissen van zondag en eerder teruglezen? Dat kan hier.
