NOS Nieuws•
De Zweedse kunstenaar Margareta Magnusson is op 92-jarige leeftijd overleden. Tien jaar geleden schreef ze een wereldwijde bestseller over het Zweedse begrip döstädning, grondig opruimen voor je dood.
Bij dat Zweedse gebruik zorg je ervoor dat je nabestaanden niet na je dood opgezadeld raken met jouw uitpuilende huis vol spullen. Door bij leven al afscheid te nemen van spullen, foto’s en correspondentie, maak je het niet alleen hen makkelijker, maar beleef je zelf ook nog eens bewust je eigen herinneringen, redeneerde Magnusson.
Magnusson schreef in 2018 een boek over döstädning, een samenvoeging van de Zweedse woorden voor dood en opruimen. Het werd een wereldwijde bestseller die in 32 landen werd uitgegeven, zoals in Nederland onder de titel De edele Zweedse kunst van het opruimen. De Engelse vertaling bleef dichter bij de brontaal en sprak van “Swedish death cleaning“.
Hygge, lagom en lykke
Met haar boek sloot Magnusson aan bij opruimtrends als die van Marie Kondo, die lezers adviseerde alleen spullen te houden die geluk brengen. Vanwege de overeenkomsten met die Japanse schrijver werd Magnusson wel de “Marie Kondo van de dood” genoemd.
Döstädning paste ook in een bredere interesse in Scandinavische concepten. Enkele jaren eerder was er al een boek verschenen over hygge, de Deense versie van gezelligheid. Daarna volgden ook werken over lagom (het Zweedse idee dat je moet leven met niet te veel en niet te weinig) en lykke (geluk op zijn Deens).
De tachtiger Magnusson, die eerder als kunstenaar had gewerkt, schreef na dit eerste boek nog een tweede, Levenslessen van iemand die (waarschijnlijk) eerder doodgaat dan jij, in 2022.
Papierversnipperaar
Aanleiding voor Magnusson om te schrijven over döstädning was een verzuchting van haar Amerikaanse schoonzoon, die erg opzag tegen het leeghalen van het huis van zijn ouders na hun dood. Zelf had zij juist heel veel troost gevonden in de werkwijze van haar moeder, die voor haar dood door het hele huis briefjes met haar wensen had geplakt. Daardoor was precies duidelijk wat naar het goede doel kon, wat belangrijk was of wat naar iemand anders terug moest.
Magnusson raadde lezers aan zelf ook vast een begin te maken, vanaf je 65ste ongeveer. Niet meteen beginnen met de fotoalbums (wat te emotioneel zou zijn), maar eerst de kelder en zolder, waar de objecten toch al halfvergeten liggen te verstoffen. Daarna kun je ervoor kiezen voorwerpen weg te geven, aan bekenden of de kringloop. Foto’s deelde Magnusson zelf graag uit aan de familie.
Zelf kocht ze een papierversnipperaar voor wat overbleef: belastingaangiften, oude correspondentie, foto’s met mensen die je niet herkent. Er bleef voor haar uiteindelijk een schoenendoos met dierbare stukken over. Haar dochter zegt tegen de Zweedse omroep SVT dat Magnusson daarmee dus haar eigen raad heeft opgevolgd. “Mijn moeder had niets op zolder, niets in de kelder”, reageert ze op haar dood. “Ik hoef geen vinger uit te steken.”
