Met pistachehype en verlichte sancties hoopt Syrië op economische groei

• 

  Daisy Mohr

  correspondent Midden-Oosten

De wereld is in de ban van de pistachenoot. De dubaireep, pistachepasta en allerlei socialemediatrends hebben het groene nootje in de schijnwerpers gezet bij het hippe, jonge, internationale publiek. En dat betekent dat de pistacheprijs enorm is gestegen en er zelfs wereldwijd een tekort dreigt.

Want alle crèmes, gevulde groene repen, exclusieve ijsjes en Dubaibollen moeten natuurlijk wel met echte pistache worden gemaakt. De TikTok-rage van vandaag ontmoet een eeuwenoude Syrische traditie en de pistachenoot brengt de wereld wat dichter bij elkaar.

“Pistache, pistache, de allerbeste!” Op de markt in de oude stad van Damascus worden ze in allerlei soorten en maten aangeprezen. In de Syrische hoofdstad zijn ze trots op hun beroemde nootje.

Hoewel de rest van de wereld pistache nu pas massaal lijkt te ontdekken, is het in het Midden-Oosten al eeuwenlang een hit. In Syrië vind je geschaafde pistache op taartjes, ijsjes en strooien ze het over allerlei feestelijke gerechten.

Door de wereldwijde belangstelling vrezen ze in Syrië nu wel dat de prijs flink gaat stijgen. Dat de hele wereld op zoek is naar de beste pistache, merken ze ook hier. Het groene nootje is volgens de Syrische kamer van koophandel exportproduct nummer 1.

Een mooie kans voor een land dat economisch in puin ligt en waar sancties nu, na de val van dictator Assad, langzaam worden opgeheven. Het opheffen van sancties is cruciaal om export mogelijk te maken en om de wederopbouw van het land op gang te krijgen. De belangstelling voor de eeuwenoude boom kan daarbij een opening zijn naar de rest van de wereld.

“De grootste belangstelling komt uit de Verenigde Staten en Saudi-Arabië”, zegt Ayham Abdul Qader van het ministerie van Landbouw in Damascus. De vraag is groot. “De boom komt oorspronkelijk uit Syrië, uit deze regio, en onze variant heeft nog altijd de originele smaak en vorm zonder genetische modificatie. De interesse biedt een mooie kans, we willen snel meer bomen gaan planten.”

Qader vertelt dat Syrische pistache de beste smaak heeft, en ook de laagste prijs omdat arbeidskrachten goedkoop zijn. Voor het begin van de oorlog in 2011 exporteerde Syrië 63.000 ton pistache; nu is dat gehalveerd. De jarenlange oorlog en verwaarlozing heeft de pistachevelden flink geraakt.

Pistacheboer Jaber al Kassem weet er alles van. Hij vluchtte tijdens de oorlog en pendelt tegenwoordig tussen Syrië en België. Terugkeren naar zijn land en zijn bomen was voor hem een droom. Maar het is wel even schrikken: de velden hebben harde klappen gekregen.

“Deze velden stonden vol pistachebomen”, vertelt Kassem terwijl hij door een kale vlakte net buiten de stad Hama rijdt. “Het leger van Assad heeft ze gekapt, plaatste hier checkpoints en maakte dit een legerbasis.”

Kassem vertelt over corruptie, gevaar, watertekort en dat er serieuze investeringen nodig zijn om de oogst weer op peil te krijgen. “Ze verkochten het hout, ze hadden geen idee. En door de verwaarlozing hebben veel bomen nu ziektes.”

Maar ondanks dit alles blijft de liefde voor de Syrische pistache groot, ook bij de nieuwe generatie. In de oude stad van Damascus staat Jawad van 12 met een klaptafel vol verse pistachenootjes voorbijgangers lekker te maken. “Iedereen moet weten hoe heerlijk én gezond dit is”, zegt hij stralend. Hij pelt een verse pistachenoot open. “Kijk: het groene zit hier binnenin.”

Zijn broertje helpt hem met de verkoop en schept een nieuwe lading nootjes in kleine bakjes. Van zijn bijbaantje wil Jawad later zijn beroep maken. “In de toekomst wil ik pistachehandelaar worden. Ik ga in de pistachebusiness!”

En zo kunnen we in Nederland de dubaichocola en alle andere lekkere pistacheproducten de komende tijd vast nog blijven kopen.