Monddood gemaakt Hongkong naar de stembus, geen plek voor woede over de brand

• 

  Gabi Verberg

  correspondent Oost-Azië

Minder dan twee weken na de dodelijkste ramp in decennia mogen de Hongkongers vandaag naar de stembus. Terwijl het stadsbestuur de schuld voor de fatale brand die minstens 159 mensen het leven kostte neerlegt bij de betrokken renovatiebedrijven, wijzen veel Hongkongers naar het gebrekkige toezicht van het stadsbestuur.

Lange tijd was het niet duidelijk of de verkiezingen zouden doorgaan. Maar afgelopen dinsdag stelde de leider van Hongkong, John Lee, dat het juist belangrijk is om nieuwe wetgevers te kiezen. Wetgevers die de hoognodige hervormingen in de bouwsector kunnen doorvoeren en kunnen voorkomen dat een ramp als deze ooit nog zal gebeuren. Maar daar zit nu net de pijn. Zoveel valt er voor de Hongkongers niet meer te kiezen. In plaats daarvan bepaalt Peking de koers van de stad.

In de aanloop naar de verkiezingen zijn verschillende mensen die zich kritisch uitlieten na de brand aangehouden op verdenking van “opruiing” en “het aanzetten tot haat tegen de regering”. De Hongkongse leider Lee waarschuwde dat “exploitatie” van de tragedie, door bijvoorbeeld kritiek te uiten op de regering, niet getolereerd zal worden.

Peking herhaalde deze boodschap en prees de manier waarop Hongkong met zijn nationale veiligheidswet geen ruimte laat voor verzet. Aan de vooravond van de verkiezingen werden ook internationale media op het matje geroepen door de Chinese veiligheidsdiensten en gewaarschuwd geen “lastercampagne” te voeren tegen de manier waarop de regering omgaat met de brand in Hongkong. Dat Peking zich hiermee bemoeit, is niet zo gek, want veel van het verzet richt zich tegen de Chinese invloed in Hongkong.

Rond de verkiezingen zijn in totaal elf mensen gearresteerd voor het aanzetten van anderen om niet te stemmen of ongeldige stemmen uit te brengen. Dat is een strafbaar feit in Hongkong. John Lee riep de mensen eerder met klem op om de verkiezingen op deze manier niet te saboteren.

Hongkong speelt een cruciale rol in China’s economische ontwikkelingsplan. Ondanks stimuleringsmaatregelen van het Chinese vasteland loopt het aantal buitenlandse investeringen al jaren terug. Dit is niet alleen kwalijk voor de economische groei en de werkgelegenheid van China op de korte termijn; op de lange termijn betekent het ook dat er minder kennis en kunde het land in komt.

Hongkong daarentegen is een belangrijk financieel en investeringsknooppunt in de wereldwijde handel en vormt daarmee een essentiële schakel tussen China en de rest van de wereld op het gebied van zowel handel als kennis. Dankzij zijn geavanceerde juridische en financiële structuur, internationale karakter, strategische ligging en sterke kennissector blijft de stad aantrekkelijk voor investeerders en internationaal talent.

Om gebruik te maken van al deze voordelen hebben steeds meer Chinese bedrijven de afgelopen jaren in Hongkong geïnvesteerd. Zo’n 30 procent van alle buitenlandse investeringen kwam in 2024 uit China. Deze snelle groei van Chinese aanwezigheid in Hongkong is de afgelopen jaren mede mogelijk gemaakt door het parlement.

Uit een analyse van de South China Morning Post blijkt dat het gebruik van woorden als “vasteland”, “investeringen” en “talent” de afgelopen regeerperiode in het parlement sterk is toegenomen. Thema’s waar de Hongkongers jarenlang over geprotesteerd hebben, zoals de nationale veiligheidswet, werden veel minder genoemd. Dit zal de aankomende regeerperiode niet anders zijn. Bijna een derde van alle verkiesbare kandidaten heeft banden met Chinese bedrijven, een toename van 50 procent ten opzichte van de vorige verkiezingen.

In de ogen van Peking dient Hongkong als verlengstuk voor zijn economische ambities. En daar moet, net als op het vasteland, alles en dus ook alle woede over de flatbrand voor wijken. Bij de vorige verkiezingen in 2021 was de opkomst 30 procent, het laagste percentage sinds de teruggave van Hongkong aan China in 1997. De verwachting is dat de opkomst vandaag niet veel beter zal zijn.