NOS Nieuws•
‘Erasmussteker’ Ayoub M. moet volledig verantwoordelijk worden gehouden voor wat hij gedaan heeft. Dat zeggen nabestaanden en slachtoffers van de mesaanval vorig jaar september bij de Erasmusbrug voor de rechtbank op Schiphol.
Ayoub M. uit Amersfoort staat terecht voor het doden van de Duitser Philipp en het neersteken van de Zwitser Stefan. Hij wordt verdacht van moord en poging tot moord met een terroristisch oogmerk. De nu 23-jarige M. zegt dat hij zich niets van de aanval kan herinneren en dat hij geen terrorist is.
De moeder van Philipp zei dat zijn familie “het ergste is overkomen wat je maar kan voorstellen. Je eigen kind, broer, kleinzoon, neef op zo’n wrede manier moeten verliezen en begraven.” Ze vindt dat M. hiervoor levenslang moet boeten. “Als wij levenslang moeten lijden, zou ook de verdachte zo voor zijn daad moeten boeten, zonder gratie. Hij zou nooit meer in de samenleving mogen terugkeren, Philipp kan dat immers ook niet.”
De Nederlandse vriend van Philipp zei dat de messen die Ayoub gebruikte bij zijn aanval gevoelsmatig “nog altijd vastzitten” in zijn hart. “Het moeilijke en wrange vind ik ook dat als je hem de weg had gevraagd hij met je was meegelopen. Ik had gehoopt dat je met hem in gesprek was geraakt en had gezien wat voor mooi mens hij was.”
‘Psychose als smoes’
De Zwitser Stefan, die de aanval ternauwernood overleefde, liet een verklaring voorlezen. “Ik herinner me alles, de messen die me raakten, het besef dat mijn leven op dat moment kon eindigen. De hulpeloosheid en doodsangst achtervolgen me nog steeds. Nog steeds voel ik de gevolgen.” Hij kampt onder meer met chronische pijn en beperking in beweging en blijvende schade.
Stefan zegt dat hij last heeft van flashbacks, paniekaanvallen en slapeloze nachten. Ook is hij bang voor openbare ruimtes, is hij constant waakzaam en heeft hij een voortdurend gevoel van verlies. Hij zegt dat zijn partner zwanger was ten tijde van de aanval. Zijn dochter werd in juni geboren. “Iedere dag kijk ik in de ogen van mijn kind en denk ik dat mijn kind zonder vader had kunnen opgroeien. Dat achtervolgt mij nog steeds.”
Dat M. zegt dat hij zich niets kan herinneren, is “voor slachtoffers en nabestaanden een gotspe”, zei Stefan. “Het beledigt iedereen die door deze daad is geraakt. Daders als Ayoub moeten volledig en rechtvaardig worden gestraft en verantwoordelijkheid nemen. Het ontkennen van de gebeurtenis en psychose als excuus gebruiken is volgens mij een smoes. Ik vraag u dat de dader nooit meer de kans krijgt zoiets nog eens te doen.”
IS-filmpjes
Voorafgaand aan de nabestaandenverklaringen gaf M. antwoord op vragen van de rechtbank en het OM. Daar ging het voor een groot deel over het mogelijk terroristische karakter van de aanval. Getuigen hebben verklaard dat hij meerdere keren “Allahoe akbar” riep. De voorzitter van de rechtbank zei dat uit het politieverhoor naar voren kwam dat M. vond dat ongelovigen gedood moeten worden. Ook zei M. toen dat hij zichzelf en anderen misschien beter had moeten opblazen met een bom.
De voorzitter: “U zegt: ik heb zulke dingen niet in mijn hoofd, maar toch komen ze uw mond uit?” Een verklaring daarvoor had M. niet. Op zijn telefoon en laptop zijn jihadistische filmpjes en teksten gevonden. Op zijn laptop trof de politie een magazine aan van IS, dat al in november 2023 werd opgeslagen. Ook daar had M. geen verklaring voor.
De telefoon van M. bevatte ook een mapje met TikTok-filmpjes van IS. Het gaat om IS-propagandafilmpjes, van zelfmoordaanslagen, kindsoldaten en het leven in het kalifaat. “Ik vond de filmpjes verschrikkelijk, wil er niks mee te maken hebben. Ik dacht wat is dit?”, zei M. daarover.
Aanval op moeder
M. verklaarde opnieuw geen terrorist te zijn. “Anders zou je me toch als zodanig herkennen? Terroristen hebben grote baarden.” Hij had het ook over zijn wanen, dat hij stipjes of oogballen voor zich zag. Op de dag van de aanval zag hij er veel, zei hij.
Hij zegt dat hij daar angstig van wordt en zich daardoor meer bezig gaat houden met het geloof. Maar de propagandafilmpjes die hij bekeek zag hij niet als “met het geloof bezig zijn”. Hij probeert rust en steun te vinden in het geloof, zei hij.
Op het moment van de mesaanval stond M. onder toezicht, omdat hij twee jaar eerder tbs met voorwaarden had gekregen vanwege een aanval met een mes op zijn moeder. De rechter oordeelde toen dat hij volledig ontoerekeningsvatbaar was.
