NOS Nieuws•
Nederland heeft voorafgaand aan de stemming over de VN-resolutie waarin slavenhandel tot ergste misdaad tegen de menselijkheid werd bestempeld geen contact gehad met de Caribische landen binnen het Koninkrijk. Dat melden meerdere bronnen aan de NOS.
Minister Berendsen van Buitenlandse Zaken erkent in een reactie “dat de communicatie daarover met betrokkenen uit heel het Koninkrijk beter had gekund. In de toekomst zal het kabinet hier oog voor blijven houden”.
In maart van dit jaar werd de trans-Atlantische slavenhandel door de Verenigde Naties officieel bestempeld als “de ernstigste misdaad tegen de menselijkheid” ooit. Twee derde van de landen stemde voor de resolutie. Het Koninkrijk der Nederlanden onthield zich, samen met 51 andere landen, van stemming.
De landen zeiden destijds de gruwelijkheden rond de slavenhandel te erkennen, maar dat er geen hiërarchie van historische wreedheden gecreëerd mag worden. Ook verzet Nederland zich tegen de toepassing van internationaal recht met terugwerkende kracht.
Verplichting
Nederland is formeel verplicht de stemming bij VN-resoluties te bespreken met de Caribische landen omdat dit thema de eilanden als oud-kolonies aangaat. “Ook moreel gezien zou dat gepast zijn geweest”, zegt bijzonder hoogleraar Koninkrijksrelaties Wouter Veenendaal van de Universiteit Leiden.
“Zeker als je weet dat dit een debat is dat heel erg leeft op de eilanden, en je als coalitie werk wilt maken van een gelijkwaardigere samenwerking, dan zou het netjes zijn geweest als Nederland hierover eerst een gesprek had gevoerd met de drie andere Caribische landen van het Koninkrijk.”
Schriftelijke vragen
De oud-premier van de toenmalige Nederlandse Antillen Suzy Camelia-Römer heeft op Curaçao schriftelijke vragen gesteld aan het kabinet daar. Ze is tegenwoordig lid van oppositiepartij MAN-PIN en vindt de gang van zaken onacceptabel. “Dit mag nooit meer gebeuren. Premier Pisas moet dat in een pittige brief aan Nederland laten weten. Ik heb daarom een debat aangevraagd.”
Ook op Aruba heeft het parlement schriftelijke vragen gesteld. Fractievoorzitter Evelyn Wever-Croes van oppositiepartij MEP zegt verbaasd te zijn dat Nederland geen contact heeft gehad met de eilanden. “Eerst excuses aanbieden, aangeven dat het een gruwelijke misdaad tegen de mensheid is geweest en dan als Koninkrijk zich onthouden van stemmingen”, zegt de oud-premier.
“Je kunt niet internationaal zo’n standpunt innemen zonder eerst overleg te voeren met de Caribische partners.” Wever-Croes wil dan ook opheldering. “Als oud-premier weet ik uit eigen ervaring dat een VN-resolutie niet iets is dat ineens op tafel ligt om over te stemmen. Er wordt daar maanden over onderhandeld.”
Excuses
Nederland heeft als enige Europese land ooit excuses gemaakt voor het slavernijverleden. Premier Rutte bood namens de Nederlandse Staat in december 2022 zijn excuses aan.
Koning Willem-Alexander deed dit op 1 juli 2023 tijdens de Nationale Herdenking Slavernijverleden. Daarbij vroeg hij ook om vergiffenis. De nazaten van tot slaaf gemaakten en inheemse gemeenschappen accepteerden eind vorig jaar de excuses.
