Nederlandse arts in Gaza: tekorten nemen weer toe

• Ernest Claassen

  redacteur Buitenland

Ook in Gaza dreunt de oorlog in het Midden-Oosten door. De strook wordt weliswaar niet bestookt met Iraanse drones of raketten, maar de inwoners voelen wel degelijk de gevolgen.

Kort na het begin van de oorlog tegen Iran sloot Israël alle grensposten vanwege ‘veiligheidsredenen’. Intussen is één grenspost weer open, maar toch lopen de tekorten in Gaza weer op, zegt de Nederlandse chirurg Ron van Doorn. Hij werkt in een kliniek in het tentenkamp van Al-Mawasi.

“Wij zitten helemaal in het westen en Tel Aviv is toch een stukje weg, dus wij hebben eigenlijk geen directe dreiging. De indirecte dreiging is er wel”, legt hij uit.

“Er zijn steeds minder transporten naar ons toe, dus de voedselveiligheid is sterk in het geding. En er zijn geen hulpmiddelen meer die binnenkomen, zoals medicijnen en spullen die we gebruiken voor operaties. De prijzen hier stijgen ook. De mensen hebben gehamsterd, dus de winkeltjes aan de rand van de weg zijn veel leger dan eerst.”

Vorige week, drie dagen na het begin van de aanval op Iran, sloot Israël alle grensovergangen naar Gaza. Ook de grensovergang van Jordanië naar de Westelijke Jordaanoever ging dicht. Na druk van de Verenigde Staten opende Israël na een paar dagen weer de grensovergang Kerem Shalom, maar andere grensposten zijn nog steeds dicht. Ook de toevoer vanuit Jordanië blijft nog afgesloten, meldt VN-organisatie OCHA in zijn meest recente overzicht van de situatie in Gaza.

Van Doorn werkt als chirurg voor de medische hulporganisatie UK-MED. Hij komt vaker in Gaza en kent het gebied goed. Een paar dagen geleden ging hij ook naar Gaza-Stad, waar hij acht jaar geleden voor het laatst was.

“Toen konden we daar vrij rondlopen, naar de boulevard, langs het strand. Nu reed ik daar weer, en zag ik de stukken waar ik destijds ben geweest. Die zijn nu verwoest. Bij het Al Shifa-ziekenhuis is het oude gebouw waar wij een polikliniek hadden het enige dat nog functioneert, de rest is allemaal stuk. De goede apparatuur is allemaal weg. In dat oude stukje hebben ze twee operatiekamers gebouwd waar geopereerd wordt en verder is het gewoon leeg. Dat is wel heel heftig.”

Een ander gevolg van de oorlog is dat de gesprekken over de toekomst van Gaza zijn gestopt. Dat meldt persbureau Reuters op basis van drie anonieme bronnen. Op de dag dat de oorlog in Iran begon, zou Hamas eigenlijk gesprekken voeren met bemiddelaars uit Egypte, Qatar en Turkije. Maar dat ging niet meer door. Een nieuwe afspraak is er nog niet.

De Vredesraad, zoals initiatiefnemer president Trump die noemt, hoopt dat de oorlog op lange termijn wel goed kan uitpakken voor Gaza. Het zou kunnen betekenen dat Iran niet langer in staat is om Hamas te ondersteunen met wapens en geld.

Maar voor dit moment heeft het Amerikaanse coördinatiecentrum in Zuid-Israël, dat het bestand controleert, zijn activiteiten sterk teruggeschroefd. Volgens diplomaten zijn hoge Amerikaanse functionarissen nu gericht op Iran en niet op Gaza.

Ook mogen internationale vertegenwoordigers niet meer in het centrum komen, schrijft de Israëlische krant Haaretz. Er werkt nog maar een klein aantal Amerikaanse en Israëlische functionarissen. De volgende fase van het bestand, dat in oktober vorig jaar werd gesloten, lijkt steeds verder uit zicht te raken.

De Israëlische beschietingen van Gaza blijven ook doorgaan. Zo werd gisteren het Anssar-tentenkamp drie keer geraakt. De bewoners kregen tevoren een telefonische waarschuwing van Israël. De luchtaanval veroorzaakte een grote brand.

Ook Hamas blijft actief: Israël meldde dinsdag dat het twee Hamasstrijders had gedood toen die van plan zouden zijn geweest om Israëlische troepen in Gaza aan te vallen. Sinds het bestand van oktober vorig jaar zijn volgens het ministerie van Volksgezondheid zeker 641 doden gevallen in Gaza.

De oorlog tegen Iran heeft ook voor de Nederlandse chirurg Van Doorn persoonlijk gevolgen: “Wij kunnen niet weg omdat de grens met Gaza dicht is. Eén keer in de week kan een transport van UK-MED-medewerkers terug naar Amman in Jordanië, want via die stad komen we binnen en gaan we weer weg.”

Van Doorn zelf zou afgelopen dinsdag vertrekken, maar dat is niet doorgegaan. “Dat transport is eerst uitgesteld naar aanstaande zondag, maar dat is ook weer uitgesteld. Dus het wordt misschien volgende week dinsdag.”